I SA/Gd 1111/22

SENTENCJA Dnia 25 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 sierpnia 2022 roku, nr 100000/71/337948/2020/2 w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE A. sp. z o. o. z siedzibą w G. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "organ" lub "ZUS") z dnia 12 sierpnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję ZUS z dnia 31 maja 2020 r. w przedmiocie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Pismem procesowym z dnia 8 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), powołując się na bezprzedmiotowość postępowania w związku z decyzją z dnia 27 października 2022 r. zwalniającą skarżącego z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W piśmie zawarto wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w myśl art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. według załączonego spisu kosztów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 15 listopada 2022 r. przesłał do Sądu decyzję z dnia 27 października 2022 r., na mocy której uchylono zaskarżoną decyzję z dnia 12 sierpnia 2020 r. jak również poprzedzającą ją decyzję z dnia 31 maja 2022 r. oraz stwierdzono, że roszczenie skarżącego zawarte w skardze zostało w całości uznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że zwrot "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie" (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2798/15; wszystkie powołane orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mamy więc do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja istnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk., M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 495). W niniejszej sprawie organ decyzją z dnia 27 października 2022 r., po wniesieniu skargi przez skarżącego, wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone rozstrzygnięcie, na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednocześnie organ stwierdził, że uznaje w całości roszczenie skarżącego zawarte w skardze. Wobec powyższego dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono po myśli art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Do kosztów tych Sąd zaliczył opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości 480 zł. W świetle art. 239 § 1 lit. e) p.p.s.a. skarżący był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Uwzględniając co do zasady wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, Sąd nie znalazł jednak podstaw do zasądzenia ich według załączonego spisu kosztów. Stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia istnieje możliwość ustalenia opłaty w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może jednak przekroczyć sześciokrotności tej stawki. Przedłożony przez pełnomocnika spis kosztów przewyższa maksymalną kwotę opłaty wynikającą z tego przepisu. Wskazać należy, że wraz ze spisem kosztów nie wskazano z jakich przyczyn pełnomocnik domaga się ustalenia "podwyższonej" opłaty, tzn. czy z uwagi na nakład pracy, względnie wkład pracy w wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czy też rodzaj i zawiłość sprawy, itd. (vide: § 15 ust. 3). Sąd nie jest przy tym zobowiązany, aby wyręczyć pełnomocnika w obowiązku ścisłego wskazania argumentów przemawiających za podwyższeniem minimalnej opłaty. Samo przedstawienie nieudokumentowanego spisu kosztów nie może zresztą świadczyć o wzmożonym, czy ponadprzeciętnym nakładzie pracy pełnomocnika. Również rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, jak też obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie uzasadnia podwyższenia opłaty. Okoliczności sprawy nie wskazują także na to, by nakład pracy radcy prawnego przekraczał granice typowego zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w tego rodzaju sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2022 r., I FZ 90/22). Tym samym w ocenie Sądu wynagrodzenie w wysokości 480 zł jest wynagrodzeniem adekwatnym do obowiązków i kosztów profesjonalnego pełnomocnika poniesionych w sprawie.