II AKa 313/17

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 313/17</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 8 grudnia 2017r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSA – Paweł Rysiński (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie: SA – Ewa Gregajtys </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SA – Ewa Jethon </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: – sekr. sąd. Sylwester Leńczuk </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">P. B. (1)</span> <span class="anon-block">urodz. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> s. <span class="anon-block">E.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w przedmiocie odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłe z wykonania środków przymusu w sprawie V K 944/07 Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy i prokuratora </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt VIII Ko 55/16 </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że zasądzone zadośćuczynienie za doznaną krzywdę obniża do 194.500 (stu dziewięćdziesięciu czterech tysięcy pięciuset) złotych;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w pozostałej zaskarżonej części utrzymuje wyrok w mocy;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził na rzecz <strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. B. (1)</span> </strong> 387.372 zł z tytułu odszkodowania i 385.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wynikłe z wykonania środków przymusu w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem uniewinniającym w sprawie – sygn. V K 944/07 Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia z dnia 13 czerwca 2014 r.</p> <p>W pozostałej części wniosek, którym żądano zasądzenia odszkodowania w wysokości ponad 4,5 mln zł, a zadośćuczynienia w kwocie ponad 3 mln zł – Sąd oddalił.</p> <p>We wniesionej apelacji <strong> <!-- --> <em> <!-- -->pełnomocnik</em> </strong> wnioskodawcy zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1)">art. 424 § 1 k.p.k.</a> oraz obrazę licznych przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>. W konkluzji wniósł o zmianę orzeczenia i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy odszkodowania i zadośćuczynienia w wysokości wskazanej we wniosku (apelacja – k. 614 – 634 t. IV akt).</p> <p>Apelację na niekorzyść wnioskodawcy wniósł <strong> <!-- --> <em> <!-- -->prokurator</em> </strong>.</p> <p>Zarzucił Sądowi błąd w ustaleniach faktycznych w wyniku którego zasądzono kwoty nieadekwatne do poniesionej szkody i doznanej krzywdy. Wniósł o zmianę wyroku przez obniżenie zasądzonego zadośćuczynienia do kwoty 110.000 zł, a uchylenie orzeczenia w zakresie odszkodowania i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania (apelacja – k. 603 – 608 t. IV akt).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy okazała się niezasadna jako, że stawiane w niej zarzuty i użyte na ich uzasadnienie argumenty były nietrafne.</strong> </p> <p> <span class="anon-block">P. B.</span> był tymczasowo aresztowany od 6 lipca do 21 sierpnia 2006 r., a następnie od 12 października 2006 r. do 19 września 2007 r. – tj. łącznie przez 12 miesięcy i 19 dni.</p> <p>Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa – w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 58)">Rozdziału 58 k.p.k.</a> – obejmuje jedynie szkodę i krzywdę, które są bezpośrednim, a nie dalszym i pośrednim następstwem niesłusznie stosowanych środków przymusu. Co więcej to wnioskodawca winien wykazać w toku procesu fakt powstania szkody i krzywdy i ich wysokość. Nie jest wystarczające ich nominalne określenie we wniosku, często – jak w sprawie niniejszej – w sposób rażąco odbiegający od realiów sprawy.</p> <p>Jak ustalił Sąd dochody utracone przez wnioskodawcę z racji tymczasowego aresztowania, a pochodzące z umów ze <span class="anon-block"> spółkami (...) S.A.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, oraz wynagrodzenia ze <span class="anon-block"> spółki (...)</span> to odpowiednio 208.000 zł, 91.000 zł i 37.092 zł. Sąd zasądził nadto na jego rzecz 31.980 zł z tytułu zwrotu kosztów poniesionych na wydatki za obronę w przedmiotowej sprawie karnej i 19.300 zł wydatkowane na leczenie (k. 26 – 27 uzasadnienia wyroku). Daje to łączną kwotę 387.372 zł należnego wnioskodawcy odszkodowania. Jest ona, wbrew zarzutowi skarżącego prokuratora, należycie udowodniona i słusznie została przez Sąd zasądzona jako w pełni rekompensująca szkodę powstałą w majątku wnioskodawcy w następstwie jego tymczasowego aresztowania.</p> <p>Żądanie z tego tytułu w dalszej wysokości trafnie uznał Sąd za nie stanowiące bezpośredniego następstwa stosowania środków przymusu, bądź nieudowodnione w sposób wymagany regułami postępowania. Swój pogląd w tym przedmiocie Sąd Okręgowy przekonująco umotywował w pisemnych motywach wyroku, a Sąd odwoławczy pogląd ten w całej rozciągłości podziela.</p> <p>Nie uchybił tym samym Sąd Okręgowy przepisom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> wskazanym w apelacji pełnomocnika wnioskodawcy, który wnosząc o zasądzenie rażąco wygórowanej kwoty ponad 4,5 mln zł nie dostrzega, że w tym trybie rekompensowane mogą być jedynie szkody i krzywdy będące bezpośrednim następstwem niesłuszności stosowanego środka przymusu (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2007 r. – sygn. V KK 61/06 – OSN 2007 r. z. 3 p. 28).</p> <p>Jeżeli w wyniku wykonania środka przymusu doszło do dalszych szkód można ich ewentualnie dochodzić od Skarbu Państwa na drodze procesu cywilnego (op. cit).</p> <p>W przedmiocie zasądzonego przez Sąd zadośćuczynienia i stawianych temu rozstrzygnięciu zarzutów w obu wniesionych apelacjach, za zasadny uznał Sąd Apelacyjny zarzut błędnych ustaleń zawarty w apelacji prokuratora – co doprowadziło do zasądzenia nieadekwatnej do poniesionej krzywdy kwoty zadośćuczynienia.</p> <p>Podzielając trafność wskazanych przez Sąd Okręgowy licznych i znaczących okoliczności składających się na rozmiar wyrządzonej wnioskodawcy krzywdy, nie sposób podzielić poglądu, że winna ona wyrażać się w zasądzeniu za każdy miesiąc tymczasowego aresztowania aż 30.000 zł. Kwota ta wielokrotnie (6x) przewyższa miesięczną stawkę zadośćuczynienia zasądzana przeciętnie, średnio za miesiąc niesłusznego pozbawienia wolności.</p> <p>Dostrzegając specyfikację niniejszej sprawy uznać należało jednak, że tak określana kwota zadośćuczynienia jest rażąco wygórowana i jako taka nie może być zaakceptowana.</p> <p>Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że kwotą stosowną, sprawiedliwie i dostatecznie rekompensującą doznaną przez wnioskodawcę krzywdę będzie 15.000 zł – co daje za 12 miesięcy i 19 dni – 189.500 zł + 5.000 zł za pozostałe środki przymusu o charakterze wolnościowym (k. 35 uzasadnienia wyroku) – łącznie 194.500 zł. I taką to kwotę zasądził Sąd Apelacyjny na rzecz wnioskodawcy podzielając zarzut apelacji prokuratora. Tym samym z oczywiście bezzasadne uznał zarzuty i wniosek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy żądającego zasądzenia z tytułu zadośćuczynienia kwoty ponad 3 mln zł, a więc ponad 250.000 zł za każdy miesiąc.</p> <p> <strong> <!-- -->Z tych wszystkich przyczyn orzeczono jak w wyroku.</strong> </p> </div>