II FSK 964/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędziowie NSA: Bogusław Dauter, Krystyna Nowak (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w Elektrowni "B." w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 3/06 w sprawie ze skargi Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w Elektrowni "B." w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 28 października 2005 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 lutego 2006 r. I SA/Łd 3/06 wydanym na podstawie art. 58 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w Elektrowni "B." w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z 28 października 2005 r. (...) w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że skarżona decyzja została stronie doręczona 31 października 2005 r. natomiast skarga wpłynęła do Sądu 2 grudnia 2005 r. czyli po terminie wskazanym w art. 53 par. 1 Prawa o postępowaniu (...). W skardze kasacyjnej od opisanego postanowienia Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa w Elektrowni "B." wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 133 par. 1 w związku z art. 166 i art. 141 par. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na pominięciu norm prawnych wynikających z tych przepisów, co spowodowało, że WSA błędnie i z pominięciem akt sprawy, ustalił jej stan faktyczny poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 31 października 2005 r., podczas gdy w rzeczywistości decyzja ta została doręczona w dniu 2 listopada 2005 r., 2. błędne ustalenie stanu faktycznego spowodowało, że WSA niewłaściwie zastosował w sprawie art. 58 par. 1 pkt 2 ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i odrzucił skargę, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 53 par. 1 ustawy poprzez pominięcie normy prawnej wynikającej z tego przepisu i uznanie, że skarga została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, 3. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 141 par. 4 w związku z art. 166 ustawy - Prawo o postępowaniu (...), polegające na braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem WSA przyjął, że terminem, od którego należy liczyć termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego, jest dzień doręczenia decyzji pełnomocnikowi, a nie stronie, to nie wskazał podstaw prawnych swojego wnioskowania. Z ostrożności procesowej, w przypadku uznania, że WSA prawidłowo ustalił stan faktyczny i z uzasadnienia wyroku wynika, że podstawą do odrzucenia skargi było przyjęcie przez WSA, że terminem, od którego należy liczyć termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego, jest dzień doręczenia decyzji pełnomocnikowi, a nie stronie, zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 53 par. 1 ustawy, polegającą na przyjęciu, w jej stanie faktycznym, że terminem, od którego należało liczyć termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego był dzień doręczenia decyzji pełnomocnikowi, a nie stronie postępowania administracyjnego. Prawidłowa wykładnia art. 53 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stanie faktycznym sprawy, powinna prowadzić do wniosku, że termin do złożenia skargi powinien biec od dnia doręczenia decyzji stronie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż: 1. 2 listopada 2005 r. Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa w Elektrowni "B." /"SKOK"/ otrzymała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 28 października 2005 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2004 /"Decyzja"/. Data doręczenie decyzji została potwierdzona w dzienniku korespondencji prowadzonym przez SKOK oraz poprzez zamieszczenie adnotacji o dacie wpływu w lewym górnym rogu pierwszej strony decyzji. 2. 30 listopada 2005 r. SKOK ustanowiła pełnomocnika, udzielając mu pełnomocnictwa, które obejmowało reprezentowanie SKOK: "we wszelkich postępowaniach przed sądami administracyjnymi, dotyczących spraw podatku dochodowego od osób prawnych obejmujących wydatki na szkolenia, podróże służbowe i noclegi członków Rady Nadzorczej". Pełnomocnictwo zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 2 grudnia 2005 r. 3. Działając na podstawie i w zakresie wskazanym w pełnomocnictwie w WSA, pełnomocnik w dniu 2 grudnia 2005 r. wniósł do WSA skargę na decyzję; skarga została wysłana listem poleconym na adres Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. 4. Zgodnie z art. 53 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. SKOK otrzymała decyzję w dniu 2 listopada 2005 r.; termin trzydziestodniowy wyekspirował zatem z końcem dnia 2 grudnia 2005 r. Pełnomocnik wystał listem poleconym skargę w dniu 2 grudnia 2005 r. Trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 53 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został dochowany. Podkreślenia wymaga fakt, że pełnomocnik został umocowany do reprezentowania SKOK w zakresie przedmiotu zaskarżenia dopiero na podstawie pełnomocnictwa w WSA, sporządzonego w dniu 30 listopada 2005 r. i doręczonego pełnomocnikowi w dniu 2 grudnia 2005 r. przed tym terminem pełnomocnik nie miał żadnego umocowania, ażeby reprezentować SKOK w zakresie przedmiotu zaskarżenia. De lege nie był zatem "pełnomocnikiem". 5. Występując przed organem II instancji pełnomocnik działał na podstawie pełnomocnictwa z dnia 3 sierpnia 2005 r., które obejmowało prezentowanie SKOK: "we wszelkich postępowaniach przed organami /urzędami/ administracji państwowej oraz sądami administracyjnymi, dotyczących spraw podatku dochodowego od osób prawnych obejmujących składki na fundusz reklamowo-promocyjny w Kasie Krajowej" /kopia tego pełnomocnictwa stanowi załącznik nr 6/. Decyzja, którą pełnomocnik otrzymał od organu II instancji w dniu 31 października 2005 r. (...), nie dotyczyła, w związku z zakresem pełnomocnictwa, przedmiotu, w zakresie którego pełnomocnik został umocowany w pełnomocnictwie w WSA. Datą, od której należało liczyć bieg ustawowego terminu na złożenie skargi, był dzień otrzymania decyzji przez SKOK, a więc 2 listopada 2005 r. Nie miało zatem oparcia w przepisach odrzucenie skargi przez WSA. Postanowienie WSA narusza przepis art. 53 par. 1 oraz art. 58 par. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż skarga została złożona z zachowaniem ustawowego terminu (...). W stanie faktycznym sprawy należy bowiem brać pod uwagę fakt, że decyzja z dnia 28 października 2005 r. (...) została doręczona pełnomocnikowi w dniu 31 października 2005 r. i stronie w dniu 2 grudnia 2005 r. Pełnomocnik ze względu na zakres udzielonego mu pełnomocnictwa nie reprezentował strony w zakresie wydatków na szkolenia, podróże służbowe i noclegi członków Rady Nadzorczej w trakcie toczącego się postępowania podatkowego. Tak właśnie ten zakres, różny od zakresu pierwotnego pełnomocnictwa, był przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W tym zakresie strona prowadziła sprawę samodzielnie i dopiero od dnia doręczenia stronie decyzji rozpoczynał się bieg ustawowego terminu do złożenia skargi sądu administracyjnego. 6. Zgodnie z art. 141 par. 4 w związku z art. 166 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w wyroku należy wskazać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Zarzut naruszenia tej normy jest zasadny w przypadku przyjęcia, że WSA w sposób "domyślny" i niewyrażony wprost przyjął, znając akta sprawy, że terminem, od którego należy liczyć termin do złożenia skargi, jest dzień doręczenia decyzji pełnomocnikowi, a nie stronie postępowania. 7. Przyjęcie przez WSA, że w okolicznościach faktycznych sprawy terminem, od którego należy liczyć termin od złożenia skargi do WSA, jest dzień doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony, a nie stronie, narusza art. 53 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnię. 8. Zgodnie z treścią pouczenia zawartego w decyzji doręczonej stronie 2 listopada 2005 r. stronie przysługiwał 30-dniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, liczony od dnia doręczenia tej decyzji. Skoro decyzja została doręczona stronie w dniu 2 listopada 2005 r. to termin upływał w dniu 2 grudnia 2005 r. W istotny sposób naruszone zostały zatem przepisy postępowania, a przedmiotowe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w Elektrowni "B." na uwzględnienie nie zasługiwała. Jak wynikało z akt administracyjnych sprawy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z 28 października 2005 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r., razem z decyzją z tej samej daty oznaczoną (...) dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r., została doręczona stronie w dniu 31 października 2005 r. W tym samym dniu została doręczona Spółce Doradztwa Podatkowego "O. i S." spółce z o.o. w W. Art. 144 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stanowił, że "Organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę (...)". Pocztowe dowody doręczenia decyzji pozostają we wskazanych aktach. Stwierdzić zatem należało, że ustalenie daty doręczenia skarżonej decyzji podatkowej dokonane zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie akt sprawy - art. 133 par. 1 w zw. z art. 160 i 166 Prawa o postępowaniu (...). Art. 53 par. 1 Prawa o postępowaniu (...) stanowił, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia d o r ę c z e n i a skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Bez znaczenia dla ustalenia daty doręczenia skarżonej decyzji stronie był fakt zarejestrowania jej wpływu przez adresata dopiero w dniu następnym - w rozpoznawanej sprawie - w dniu następnym po dniu ustawowo wolnym od pracy /1 listopada/. 30 dniowy termin do wniesienia skargi upływał zatem z dniem 30 listopada 2005 r. /środa/. Skarga została sporządzona i nadana listem poleconym 2 grudnia 2005 r. czyli po upływie zakreślonego terminu. W opisanej sytuacji bezprzedmiotowe były dywagacje na temat zakresu umocowania pełnomocnika SKOK w dniach 31 października i 30 listopada 2005 r. w relacji do przedmiotu postępowania zakończonego skarżoną decyzją wymiarową. Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.