II GSK 266/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 529/07 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 529/07 odrzucił skargę W. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 grudnia 2006 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2006 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu Gryfickiego z siedzibą w Ościęcinie z dnia 6 stycznia 2006 r., nr [...], przyznającej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej. Kwestionowana decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 grudnia 2006 r. doręczona została pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 stycznia 2007 r. Skarga została złożona przez pełnomocnika, radcę prawnego S. T., z tego powodu Sąd I instancji uznał, że termin na uiszczenie wpisu stałego, w kwocie 200 zł upłynął w dniu 7 lutego 2007 r. Wpis nie został jednak uiszczony w tej kwocie, lecz w wysokości 100 zł i to dopiero w dniu 18 kwietnia 2007 r., traktowany przez pełnomocnika jako wpis stosunkowy. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Od postanowienia o odrzuceniu skargi skarżący złożył skargę kasacyjną. W. N. wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu, w petitum skargi kasacyjnej, zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 221, art. 230 i art. 231 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 5 i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej: Rozporządzenie, poprzez przyjęcie, że od skargi do sądu administracyjnego na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji, która obejmuje określoną należność pieniężną pobiera się wpis stały zgodnie z § 2 ust. 5 Rozporządzenia, a nie wpis stosunkowy zgodnie z § 1 Rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze zapisy ustawowe, które posiadają nadrzędną moc prawną w stosunku do przepisów aktów niższego rzędu. Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Skarżący wskazał, że stosownie do treści art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a tylko w innych sprawach pobiera się wpis stały. Natomiast zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 233 p.p.s.a. w Rozporządzeniu powinny być określone wyłącznie wysokości oraz szczegółowe zasady pobierania wpisów. Zdaniem skarżącego przepisy Rozporządzenia nie mogą jednak zmieniać zasady pobierania wpisów wskazanej w art. 231 p.p.s.a., gdyż brak jest ku temu wyraźnej delegacji ustawowej. Wnoszący skargę kasacyjną uznał za błędny pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż skargi na decyzje orzekające o stwierdzeniu nieważności innej decyzji administracyjnej stanowią odrębną kategorię spraw, do których zawsze stosuje się wpis stały. Skarżący stwierdził, że przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji jest orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu dopłaty do gruntów rolnych, więc w rozumieniu art. 230 p.p.s.a. dotyczy ona określonych należności pieniężnych. W związku z powyższym w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca opiera skargę kasacyjną wyłącznie na wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawie mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Zarzuca, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji skarga wniesiona na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 grudnia 2006 r., nr [...] podlega wpisowi stosunkowemu wobec czego nie ma zastosowania art. 221 p.p.s.a. nakładający na profesjonalnych pełnomocników obowiązek uiszczania wpisu stałego bez wezwania sądu. Nie można odmówić słuszności przedstawionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodom zmierzającym do wykazania nadrzędności przepisów art. 230 § 1 i art. 231 p.p.s.a. i konieczności wykładania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w zgodzie z wymienionymi przepisami ustawy procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymuje pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 137/04 (ONSA WSA 2005, Nr 4, poz. 69), zgodnie z którym wpisy stałe określone w § 2 Rozporządzenia pobiera się tylko wtedy, gdy pisma nie podlegają wpisowi stosunkowemu według reguł określonych w art. 230 i art. 231 p.p.s.a. Rozważenia wobec tego wymaga, czy sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, którą przyznano należności pieniężne, jest sprawą, w której przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne w rozumieniu art. 231 p.p.s.a. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jako postępowania nadzwyczajnego, jest kontrola prawidłowości aktu z zakresu administracji publicznej wydanego w trybie zwykłym. Odrębność przedmiotu postępowania nadzwyczajnego od postępowania zwyczajnego, polegająca na odmienności przedmiotu, jest istotną przesłanką uznania postępowania nadzwyczajnego za samodzielne (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2004 r., str. 614). Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest nowym postępowaniem, odrębnym od tego, w ramach którego zapadła weryfikowana decyzja (por. uchwałę 7 sędziów SN z dnia 14 czerwca 1991 r., sygn. akt III AZP 2/91, OSNCP 1992/1/3). Przedmiotem zaskarżenia w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest, jak to wynika z dotychczasowych uwag, wydane w samodzielnej sprawie rozstrzygnięcie co do tego czy zapadła w postępowaniu zwykłym decyzja dotknięta jest nieważnością. Nie można więc przyjąć by przedmiotem zaskarżenia były należności pieniężne. Takiego wniosku nie może zmieniać podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej uniemożliwia uzyskanie należności pieniężnej, do której uprawnienie przyznano tą decyzją. Aczkolwiek postępowanie nadzwyczajne pozostaje w związku z postępowaniem zwykłym, samodzielność postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest na tyle istotna, że wyłącza możliwość uznania, iż co do niektórych elementów przedmioty obu tych postępowań są tożsame. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie rozstrzyga się o przyznaniu bądź odmowie przyznania uprawnień do należności pieniężnej czy też o zasadności nałożenia obowiązku ich uiszczenia. Postępowanie takie kończyć mogą jedynie decyzje o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej, odmowie stwierdzenia nieważności względnie o umorzeniu postępowania. W żadnym z tych przypadków organ administracji publicznej nie rozstrzyga o uprawnieniach czy obowiązkach dotyczących należności pieniężnych. Niemożność uzyskania należności pieniężnej, o uprawnieniach do której rozstrzyga decyzja wydana w zwykłym postępowaniu, nie jest bezpośrednim skutkiem decyzji o stwierdzeniu nieważności. Stwierdzenie nieważności bezpośrednio powoduje jedynie usunięcie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Ponieważ, jak wykazano, przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie są należności pieniężne, zgodnie z art. 231 p.p.s.a. skarga podlega wpisowi stałemu. Wysokość tego wpisu określa § 2 ust. 5 Rozporządzenia. Zaniechanie uiszczenia wpisu stałego przez wnoszącego skargę radcę prawnego wywołuje skutki określone w art. 221 p.p.s.a. Z wymienionych powodów skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a.