II SA/Wa 835/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Stanisław Marek Pietras, , Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji oddala skargę. UZASADNIENIE Orzeczeniem z dnia [...] marca 2017 r. Centralna Komisja Lekarska podległa Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w W., w wyniku rozpatrzenia odwołania, uchyliła orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2016 r. i wydała własne orzeczenie o niezdolności do służby w Policji (kat. N) R. G. - kandydata do tej służby, rozpoznając u orzekanego przebytą rekonstrukcję ACL kolana lewego - kwalifikowanego jako § 58 p1r4N oraz stan po septokonchoplastyce - bez §. Centralna Komisja Lekarska jako podstawę prawną orzekania wskazała art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 ze zm.) a w zakresie kwalifikacji rozpoznania - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Rządu. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898). W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Komisja Lekarska wskazała co następuje: [...] RKL rozpoznała R. G. u skrzywienie przegrody nosa z upośledzeniem drożności (tj. §28 p2r4N rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2014 r.) oraz stan po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego lewego stawu kolanowego (tj. §56 plr4N rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2014 r.) i na tej podstawie orzekła o niezdolności do służby w Policji. Centralna Komisja Lekarska po zapoznaniu się z odwołaniem zainteresowanego od powyższego orzeczenia, orzeczeniem organu pierwszej instancji i zgromadzoną dokumentacją orzeczniczą, skierowała kandydata na konsultację ortopedyczną i laryngologiczną. Odwołujący się w dniu [...] listopada 2016r. miał wykonaną operację [...]. Konsultująca w dniu [...] lutego 2017 r. dr n. med. B. B. nie stwierdziła odchyleń w badaniu laryngologicznym i obecnie nie ma przeciwwskazań laryngologicznych do służby w Policji. Konsultacja ortopedyczna odbyła się [...] lutego 2017 r. i konsultant dr n. med. J. L. stwierdził nieco większą wiotkość i obecność szuflady przedniej po stronie lewej. W badaniu magnetycznego rezonansu jądrowego kolana lewego z dnia [...] grudnia 2016 r. opisano przerost błony maziowej dołu międzykłykciowego, oraz obecność konfliktu między przeszczepem, a ściana boczną dołu międzykłykciowego. Przebytą rekonstrukcję ACL stawu kolanowego lewego należy kwalifikować według §58p1 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Rządu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898), gdzie w rubryce 4 widnieje kategoria N - niezdolny do służby w Policji. W opisie szczegółowym do wyżej wymienionego paragrafu napisano, że według tego punktu należy kwalifikować "uszkodzenie więzadeł stawu np. kolanowego, leczenie operacyjne z dobrym efektem". Reasumując, pomimo wyeliminowania jednej z przyczyn niezdolności, odwołujący nadal pozostaje niezdolnym do służby w Policji. R. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w W., zarzucając mu: 1. naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. art. 145 §1 pkt 3 w zw. z art. 24 §1 pkt 5 Kpa, wobec wydania przez organ drugiej instancji decyzji - orzeczenia o niezdolności do służby w Policji przez pracownika - lekarza konsultanta dr n.med. J. L., który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji - orzeczeniu [...] Regionalnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2016 r. również jako lekarz konsultant przeprowadzający konsultację ortopedyczną; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 39 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zw. z art 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 Kpa: a) poprzez brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego w sprawie oraz jego wadliwą analizę na etapie wydawania orzeczenia, prowadzące do przyjęcia, że skarżący nadal pozostaje niezdolny do służby w Policji; b) poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w taki sposób, aby dostatecznie i obiektywnie stwierdzić, że skarżący jest niezdolny do służby, w tym pominięcie w postępowaniu dowodowym przedstawionej przez skarżącego i złożonej do akt sprawy dokumentacji medycznej, w tym: - Zaświadczenia Lekarskiego dr n. med. P. Z. z dn. [...] stycznia 2017 r.; - Zaświadczenia Lekarskiego dr n. med. P. Z. z dn. [...] grudnia 2016 r.; - Zaświadczenia Lekarskiego lekarz D. M. z dn. [...] sierpnia 2016 r.; a w konsekwencji dokonanie oceny okoliczności faktycznych, w tym stanu zdrowia skarżącego, jedynie na podstawie c) poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób nie obiektywny, arbitralny i oderwany od rzeczywistości, zasad logiki i wiedzy medycznej, co doprowadziło do oceny materiału dowodowego która przybrała charakter dowolny; 2) art. 39 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zw. z art 107 § 1 i § 3 Kpa, poprzez sporządzenie skarżonego orzeczenia niekompletnego i niepełnego uzasadnienia, w szczególności nieuwzględnienie stopnia nasilenia upośledzenia sprawności ustroju; 3) art. 139 Kpa, poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: § 58 pkt 1 rozporządzenia MSW w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu, poprzez niewłaściwe zastosowanie i zaszeregowanie rekonstrukcji ACL kolana lewego jako pourazowego uszkodzenia stawów obwodowych upośledzające sprawność ustroju i orzeczenie o niezdolności do służby w Policji. W konkluzji skargi, R. G. wniósł o: - uchylenie zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej, jako wydanej z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Kpa.); ewentualnie - uchylenie zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Kpa; - przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów: - Zaświadczenia Lekarskiego dr n. med. P. Z. z dn. [...] kwietnia 2017 r.; - Zaświadczenia Lekarskiego dr n. med. P. Z. z dn. [...] grudnia 2016 r.; - Zaświadczenia Lekarskiego lekarza D. M. z dn. [...] sierpnia 2016 r.; - dokumentacji medycznej – wyników badania MRI w [...] z dn. [...] grudnia 2016 r.; - Zawiadomienia CSP w L. o terminie oceny sprawności fizycznej z dn. [...] czerwca 2016 r.; - przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza z zakresu ortopedii, na okoliczność: braku upośledzenia sprawności kolana lewego skarżącego; efektu leczenia operacyjnego w stopniu wyższym niż dobry; stanu zdrowia skarżącego świadczącego o braku przeciwskazań do służby i braku niezdolności do służby; - przeprowadzenie dowodu z zeznań skarżącego, na okoliczność: zakresu badań przeprowadzonych przez CKL, stanu zdrowia skarżącego, sprawności ruchowej skarżącego; - przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka: dr n. med. P. Z. (tu podano adres świadka) na okoliczność: braku upośledzania sprawności kolana lewego skarżącego; efektu leczenia operacyjnego w stopniu wyższym niż dobry; sprawności ruchowej skarżącego; stanu zdrowia skarżącego świadczącego o braku przeciwskazań do służby i braku niezdolności do służby. - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż konsultacja dr n.med. J. L. była jedyną konsultacją ortopedyczną i jedynie na niej zostało wydane zaskarżone orzeczenie, pomimo, iż lekarz ten był także konsultantem przed organem pierwszej instancji. Skarżący wskazał na rozbieżności orzecznicze, co do oceny stanu zdrowia w zaskarżonym orzeczeniu i wskazanych w skardze zaświadczeniach. Wskazał na różnice w kwalifikacji stanu zdrowia dokonanej przez oba organy (§ 28 pkt 2 i § 56 pkt 1 rozporządzenia – orzeczenie MRKL oraz § 56 pkt 1 rozporządzenia – orzeczenie CKL) i podniósł, iż organ drugiej instancji naruszył art. 139 Kpa, wydając orzeczenie na niekorzyść skarżącego, pomimo uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia oraz kwestionując zasadność zarzutów proceduralnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, iż sąd administracyjny w rozpoznawaniu spraw kieruje się zasadą legalizmu, nakazującą badanie spawy jedynie pod kątem zgodności kontrolowanych rozstrzygnięć administracyjnych z obowiązującym w dacie zapadania tych rozstrzygnięć prawem, zarówno materialnym jak i proceduralnym. Wskazać także należy, iż kontrola orzeczeń komisji lekarskich o uznaniu orzekanego za zdolnego do służby, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się oceny prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia zainteresowanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych dokonanych przez przewidziane do tego odrębnymi przepisami organy orzecznicze podległe Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych oraz czy dokonana w taki sposób kwalifikacja zdolności kandydata do służby była prawidłowa. Sąd administracyjny nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne (różnice w ocenie stanu zdrowia pomiędzy organami orzeczniczymi Komisji Lekarskich podległych Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych a opiniami prywatnych lekarzy) i w tej materii jest związany oceną lekarskich organów orzeczniczych Komisji Lekarskich podległych Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych. W szczególności dla takiej oceny nie mają znaczenia inne orzeczenia lekarskie niż jedynie orzeczenia lekarskie wydawane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy tu - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Rządu. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898). Dlatego zarówno procedura orzecznicza przewidziana w wyżej wskazanych aktach prawnych jak i procedura wskazana w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uniemożliwia przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków (w tym także lekarzy na okoliczność stanu zdrowia skarżącego), przeprowadzenie dowodu z opinii lekarskich innych niż wskazanych w procedurze orzeczniczej obowiązującej Komisje Lekarskie podległe Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych oraz przeprowadzenie dowodu z zaświadczeń dotyczących stanu zdrowia skarżącego wydanych przez lekarzy prywatnych, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony (tak jak jest to możliwe w procedurach karnych czy cywilnych). Z tych względów wskazane w skardze wszystkie wnioski dowodowe nie mogły zostać dopuszczone. Nie jest zasadny zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 145 §1 pkt 3 w zw. z art. 24 §1 pkt 5 Kpa, poprzez udział w postępowaniu przed organami obu instancji tego samego lekarza konsultanta (dr n.med. J. L.). Po pierwsze, należy wyraźnie zaznaczyć, iż lekarz ten nie brał udziału w wydawaniu ani orzeczenia [...]Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. ani orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej, co sugeruje skarga. Lekarz ten był jedynie konsultantem w postępowaniu przed organami obu tych instancji. Zatem zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, skutkujący konsekwencjami przewidzianymi w art. 145 §1 pkt 3 Kpa jest chybiony. Po drugie, udział w postępowaniach przed organami obu instancji tego samego konsultanta – biegłego specjalisty jest możliwy we wszystkich procedurach (zarówno administracyjnych, karnych czy cywilnych). Biegły nie jest organem orzekającym, dlatego nie można do niego stosować normy art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Nadto w art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wskazano, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Zaś w ustawie tej nie ustanowiono zakazu korzystania z pomocy tego samego konsultanta przez organy orzecznicze obu instancji. Natomiast ustanowiono w art. 40 tej ustawy zasady wyłączenia od orzekania członków Komisji, jednakże instytucji tej nie stosuje się do biegłych konsultantów. Chybione są także zarzuty naruszenia art. 39 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych naruszenia § 58 pkt 1 rozporządzenia MSW w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu oraz naruszenia art. 139 Kpa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: - kategoria Z – "zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; - kategoria N – "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby. Wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby został zawarty w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Centralna Komisja Lekarska prawidłowo rozpatrzyła niniejszą sprawę (kwalifikacji stanu zdrowia orzekanego) i prawidłowo zastosowała wskazane w orzeczeniu przepisy powyższego rozporządzenia. CKL, rozpoznając odwołanie zadecydowała o wykonaniu dodatkowej konsultacji ortopedycznej oraz laryngologicznej, do czego miała prawo i ostatecznie uchyliła orzeczenie organu pierwszej instancji wydając własne orzeczenie, do czego także miała prawo (art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych). Zlecona przez CKL dodatkowa konsultacja laryngologiczna wykazała brak przeciwskazań do pełnienia przez skarżącego służby w Policji. Natomiast zlecona dodatkowa konsultacja ortopedyczna potwierdziła niezdolność skarżącego do pełnienia tej służby. Wykazała ona przebytą rekonstrukcję ACL stawu kolanowego lewego, która może zostać zakwalifikowana jedynie jako schorzenie opisane w § 58 p. 1 r4N rozporządzenia (kategoria N - niezdolny do służby w Policji). Wskazać w tym miejscu należy, na co zwróciła uwagę CKL w uzasadnieniu orzeczenia, iż w rozporządzeniu, w szczegółowym opisie do wyżej wymienionego paragrafu zalecono takie schorzenie kwalifikować według tego punktu "uszkodzenie więzadeł stawu np. kolanowego, leczenie operacyjne z dobrym efektem" a zatem właśnie takie schorzenie jak zdiagnozowano u skarżącego – leczonego operacyjnie z dobrym efektem. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów orzeczniczych pozwala na przyjęcie, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego, obejmującego niezbędne badania lekarskie w tym dodatkowe konsultacje zalecone przez CKL. Dokonana kwalifikacja w zakresie oceny zdolności do służby w policji odpowiada treści przepisu, wskazanego przez organ orzeczniczy w zaskarżonym orzeczeniu. Nadto organ w uzasadnieniu orzeczenia dokładnie wytłumaczył dlaczego tak orzekł, dokonując prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego i normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia spełnia zatem warunki formalne, określone w obowiązujących przepisach prawa. Dlatego chybione są zarzuty wadliwości uzasadnienia i wadliwości co do kwalifikacji schorzenia. Jeszcze raz należy nadmienić, iż ocena kwalifikacji schorzenia w zakresie zdolności do służby może być dokonana wyłącznie przez lekarzy orzeczników Komisji a nie przez innych lekarzy specjalistów spoza grona lekarzy danych Komisji. Nie może mieć tu także jakiegokolwiek znaczenia subiektywna ocena stanu zdrowia skarżącego, tym bardziej iż z czasem, może ona ulegać korzystnej zmianie. Należy jednakże mieć na uwadze rygorystyczny zapis normy § 58 p. 1 r4N rozporządzenia, którą należy rozumieć zgodnie z zawartym w tym rozporządzeniu szczegółowym do niej opisie. Nie sposób również podzielić zarzutu skargi naruszenia art. 139 Kpa. Zakaz reformationis in peius wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji odwołującego się, określonej decyzją organu pierwszej instancji. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. Dlatego z okoliczności, iż CKL nie podzieliła zasadność ustaleń stanu zdrowia dokonanych przez organ pierwszej instancji w zakresie jednego ze schorzeń oraz z okoliczności uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji i wydania przez CKL własnego orzeczenia, potwierdzającego negatywną dla skarżącego ocenę jedynie drugiego ze schorzeń, nie można w żaden sposób wnioskować naruszenia zasady reformationis in peius. Jakkolwiek w wyniku orzeczenia CKL skarżący nadal jest niezdolny do służby w Policji, ale w porównaniu z orzeczeniem organu pierwszej instancji, przyczyną tego stanu rzeczy jest jedynie schorzenie ortopedyczne - § 56 pkt 1 rozporządzenia a nie dwa schorzenia (ortopedyczne i laryngologiczne - § 28 pkt 2 i § 56 pkt 1 rozporządzenia). Dlatego chociażby z tego powodu orzeczenie organu drugiej instancji jest dla skarżącego korzystniejsze. Z tych względów, na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.