II Cz 696/17

<p> <strong> <!-- --> Sygn. akt II Cz 696/17</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">K.</span>, dnia 12 grudnia 2017 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSO Barbara Mokras </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia/ 2017 r. w Kaliszu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku wierzyciela Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa</p> <p>przeciwko dłużnikowi <span class="anon-block">R. P.</span> </p> <p>o egzekucję świadczenia pieniężnego</p> <p>na skutek skargi dłużnika na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim <span class="anon-block">Ł. K.</span> w sprawie Km 2090/16 z dnia 8 czerwca 2017 r. polegającej na wydaniu postanowienia o obciążeniu dłużnika kosztami postępowania egzekucyjnego</p> <p>w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych</p> <p>w przedmiocie zażalenia dłużnika <span class="anon-block">R. P.</span> </p> <p>na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim</p> <p>z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I Co 1466/17</p> <p>p o s t a n a w i a :</p> <p> <strong> <!-- -->oddalić zażalenie.</strong> </p> <p>SSO Barbara Mokras</p> <p>Sygn. akt II Cz 696/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 11 października 2017 r., Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim oddalił wniosek <span class="anon-block">R. P.</span> o zwolnienie od kosztów.</p> <p>Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł dłużnik, zaskarżając je w całości i domagając się w istocie jego zmiany poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy, zważył co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan majątkowy dłużnika, jego dochody i prawidłowo ocenił, że uwzględniając wydatki <span class="anon-block">R. P.</span> jest on w stanie ponieść koszty sądowe.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 2;art. 2 ust. 2)">art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm.) strona dokonująca czynności procesowej, od której należy pobrać opłatę sądową, co do zasady obowiązana jest ponieść te koszty, gdyż sprawy cywilne są prowadzone na koszt stron, czy też uczestników postępowania.</p> <p>W sytuacjach wyjątkowych, a w stosunku do osób fizycznych, taką sytuację wyjątkową opisuje art. 102 ust. 1 cytowanej ustawy, może się ona ubiegać o zwolnienie od kosztów sądowych.</p> <p>Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy. Nie bez znaczenia jest fakt, iż w razie przegrania sporu przez osobę zwolnioną od kosztów sądowych - następuje to na koszt Skarbu Państwa, a więc wszystkich podatników. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 84)">art. 84 Konstytucji RP</a>. Dlatego też zwolnienia mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, LEX nr 393645 oraz z dnia 31 lipca 2008 r., II FZ 297/08, LEX nr 493855).</p> <p>W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy wyraził również pogląd, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób najuboższych, które bez drastycznego ograniczenia bieżących kosztów związanych z ich egzystencją nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie tylko wykaże, że nie posiada bieżących dochodów, czy też jakichkolwiek oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowym, ale również nie jest w stanie w żaden sposób takich środków zdobyć w oparciu o majątek, którego jest właścicielem. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84).</p> <p>Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1980 r., I CZ 99/80).</p> <p>Wskazać również należy, że instytucja zwolnienia od kosztów nie służy utrzymaniu dotychczasowego poziomu życia, skoro granicą określoną w art. 102 u.k.s.c. jest utrzymanie konieczne wnioskującego i jego rodziny, lecz ma uczynić realną drogę sądową, na skutek indywidualizacji opłaty sądowej.</p> <p>Dłużnik w swoim oświadczeniu majątkowym pominął, iż otrzymuje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie w wysokości 2439,79 zł. Należy również podkreślić, iż <span class="anon-block">R. P.</span> nie posiada środków finansowych z uwagi na konieczność spłaty zaciągniętych kredytów. Obowiązek spłaty zadłużenia nie może wyprzedzać obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. W tej sytuacji dłużnik nie może korzystać z dobrodziejstwa zwolnienia od kosztów sądowych.</p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> oddalił zażalenia, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.</p> <p>SSO Barbara Mokras</p> </div>