I OW 30/20

SENTENCJA Dnia 7 października 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą [...] a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do uregulowania sytuacji pojazdu postanawia: wskazać Naczelnika [...]Urzędu Celno – Skarbowego w [...] jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 5 lutego 2020 r. Starosta [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy organem wnioskującym a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej zwanym organem celnym), poprzez wskazanie organu właściwego do uregulowania sytuacji samochodu osobowego marki [...] o nr VIN: [...], który nie posiada tablic rejestracyjnych, zgodnie z przepisami prawa celnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 21 sierpnia 2019 r. Komenda Powiatowa Policji w [...] wydała - na podstawie art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 110), zwanej dalej p.r.d. - dyspozycję usunięcia opisanego na wstępie pojazdu na parking strzeżony prowadzony przez powiat [...]. W momencie wydania dyspozycji usunięcia ww. pojazdu jego właścicielem był P.G. zam. [...]. Przedmiotowy pojazd został oznaczony tablicami rejestracyjnymi, pochodzącymi od innego samochodu (notatka urzędowa KPP w [...] z dnia 11 września 2019 r.). W celu ustalenia - w oparciu o posiadany nr VIN - danych dotyczących rejestracji bądź wyrejestrowania samochodu osobowego marki [...], wystąpiono ze stosownym zapytaniem do Centralnego Rejestru Pojazdów w Niemczech. Z uwagi na brak odpowiedzi, podjęto próbę ustalenia kraju rejestracji przy pomocy stron internetowych oferujących raporty historii pojazdów. W efekcie zwrócono się do Państwowej Służby Ruchu Drogowego (RDW) w Holandii, która poinformowała że ww. samochód został wyrejestrowany 30 sierpnia 2016 r. Ostatecznie ustalono, że w/w pojazd nie figuruje w ogóle w Systemie Informacyjnym Schengen oraz w systemie informatycznym Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. W związku z powyższym, na podstawie art. 130a ust. 5f w związku z ust. 10b p.r.d., w dniu 12 grudnia 2019 r. organ wnioskujący wystąpił do organu celnego z wnioskiem o uregulowanie sytuacji przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi organ celny wskazał, że w opisanym przypadku nie zachodzi potrzeba regulowania sytuacji przedmiotowego pojazdu zgodnie z przepisami prawa celnego. Poglądu tego nie podzielił jednak organ wnioskujący, twierdząc, że w sprawie stan faktyczny wypełnia przesłankę z art. 130a ust. 10b p.r.d. W odpowiedzi na wniosek organ celny wniósł o jego oddalenie. Wskazał m.in., że kwestią zasadniczą w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy przedmiotowy samochód został wprowadzony na obszar celny Unii Europejskiej z naruszeniem przepisów celnych, bądź usunięty spod dozoru celnego. Regulowanie sytuacji prawnej towaru, zgodnie z przepisami prawa celnego, ma bowiem miejsce w przypadku nieprawidłowego postępowania osoby, na której ciążą obowiązki wynikające z przepisów celnych i dotyczy to tylko towarów o statusie nieunijnym. Zdaniem organu celnego, w niniejszej sprawie pojazd nie był przedmiotem wywozu z obszaru celnego Unii ani przywozu na ten obszar. Żadne dowody nie wskazywały bowiem, by miał on opuścić obszar celny Unii (wszystkie zgromadzone w sprawie dowody wskazywały, że był on zarejestrowany i użytkowany w krajach należących do Unii Europejskiej). W związku z tym, w myśl art. 5 pkt 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. 269 s. 1 z późn. zm.), posiadał on unijny status celny. W konkluzji zatem organ celny podnosił, że wykładnia celowościowa przepisu art. 130a ust. 10b p.r.d. prowadziła do wniosku, iż przepis ten nie dotyczył pojazdów posiadających status towaru unijnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe lub kompetentne do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy lub kompetentny do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Starostą [...]m a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] był negatywnym sporem kompetencyjnym, gdyż żaden z w/w organów nie uznawał się za właściwy do uregulowania sytuacji wskazanego we wniosku pojazdu. Wobec powyższego, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 130a ust. 10b p.r.d., jeżeli pojazd usunięty w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Zarówno zatem wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzą do wniosku, że w przypadku gdy dany pojazd (usunięty z drogi) nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej, właściwym do uregulowania jego sytuacji jest organ celno-skarbowy. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny i - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wypełniał przesłankę powołanego wyżej przepisu. Dla oceny konieczności podjęcia stosownych czynności i ustalenia właściwości organu bez znaczenia była przy tym okoliczność, że przedmiotowy samochód osobowy marki [...] o nr VIN: [...] został wyprodukowany na terenie Unii Europejskiej (Niemcy) i do dnia 30 sierpnia 2016 r. był zarejestrowany w Holandii oraz to, iż nigdy nie opuścił obszaru Unii. Istotną bowiem była w tym przypadku okoliczność, że w chwili usunięcia z drogi pojazd ten nie był zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Zaistniała sytuacja uzasadniała zatem zastosowanie w niniejszej sprawie art. 130a ust. 10b p.r.d., który to przepis – stanowiąc wyjątek od generalnej zasady - przewiduje właściwość naczelnika urzędu celno-skarbowego do załatwienia sprawy, tj. uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi tak, aby możliwe było podjęcie dalszych czynności związanych z orzeczeniem przepadku tego pojazdu. Należy dodać w tym miejscu, że zagadnienie związane z właściwością organów na tle regulacji przewidzianej w art. 130a ust. 10b p.r.d. wielokrotnie było już przedmiotem sporów kompetencyjnych rozpoznawanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w tej materii zajmuje jednolite stanowisko, wskazujące na właściwość w takiej sytuacji organów celno-skarbowych (por. postanowienia NSA: z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OW 227/12; z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OW 287/13; z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I OW 232/14 i I OW 233/14; z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt I OW 130/16; z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OW 173/16; z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I OW 255/16; z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I OW 43/18; z dnia 20 stycznia 2020 r., sygn. akt I OW 199/19 oraz z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OW 290/19 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.