XIII Ga 944/17

<p>Sygn. akt XIII Ga 944/17</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia <br/>w Łodzi zasądził od pozwanej <span class="anon-block">(...)</span> spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> kwotę 5.039,80 zł wraz z odsetkami:</p> <p>- od kwoty 462,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 01 stycznia <br/>2016 roku do dnia zapłaty,</p> <p>- od kwoty 2.834,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 lutego 2016 roku do dnia zapłaty,</p> <p>- od kwoty 1.734,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 26 listopada 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty (pkt 1)</p> <p>oraz kwotę 2.669,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 2).</p> <p>Pozwana wniosła apelację od powyższego wyroku zaskarżając go w zakresie pkt 1 <br/>co do kwoty 4.136,80 zł oraz pkt 2.</p> <p>Zaskarżonemu wyrokowi pozwana zarzuciła:</p> <p>I.  obrazę przepisów prawa procesowego, tj.:</p> <p>a)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż na pozwanej spoczywał ciężar udowodnienia faktu, że stawka zastosowana przez powódkę była wygórowana <br/>w stosunku do stawek obowiązujących na rynku lokalnym, gdy to na powódce spoczywał ciężar dowodu wykazania, iż zastosowana przez nią stawka jest stawką rynkową i ze nie jest ona wygórowana; miało to istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie ustalenia przez Sąd I instancji, że pozwana <br/>nie udowodniła faktu, że stawka powódki jest wygórowana, co doprowadziło <br/>do uznania, że roszczenie powódki jest w pełni uzasadnione,</p> <p>b)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> poprzez samodzielne rozstrzygnięcie <br/>przez Sąd zagadnienia wymagającego wiadomości specjalnych, tj. ustalenie, <br/>że stawka za najem pojazdu zastępczego odpowiadającego klasie pojazdu uszkodzonego (klasa B – szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span> i nr <span class="anon-block">(...)</span>, klasa C – szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>) zastosowana przez powódkę była stawką rynkową występującą na rynku lokalnym poszkodowanego w dacie szkody, <br/>a jednocześnie, że była stawką niewygórowaną, co w konsekwencji doprowadziło do zasądzenia sumy odszkodowania przekraczającej wysokość celowych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów najmu pojazdu zastępczego,</p> <p>c)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uczynienie jej dowolną poprzez ustalenie, że dobowa stawka najmu pojazdu zastępczego zastosowana przez powódkę jest stawką rynkową, podczas gdy taki wniosek nie wynika z zebranego materiału dowodowego,</p> <p>d)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> poprzez jego niezastosowanie prowadzące <br/>do pominięcia okoliczności, że powódka milcząco przyznała fakt, że pozwana <br/>w pismach z dnia 30 listopada 2015 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>), 07 stycznia 2016 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>), 15 października 2015 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>) zaproponowała poszkodowanym możliwość zorganizowania najmu pojazdu zastępczego odpowiednio po stawce w wysokości 118,00 zł brutto (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>i nr <span class="anon-block">(...)</span>) oraz 129,00 zł brutto (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>), co miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędne ustalenie, <br/>że zawarcie przez poszkodowanych umów najmu z powódką, której stawka wynosiła 221,40 zł brutto, stanowiło celowy i ekonomicznie uzasadniony wydatek pozostający w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem oraz poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło w ten sposób do naruszenia obowiązku współdziałania wierzyciela z dłużnikiem, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 2)">art. 354 § 2 k.c.</a>,</p> <p>e)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów i pominięcie okoliczności, że powódka żadnym dowodem nie wykazała przyczyn, dla których poszkodowani nie skorzystali z tańszej propozycji najmu przedstawionej przez pozwaną ani kryteriów, jakimi się kierowali, które <br/>by usprawiedliwiały skorzystanie z droższej usługi oferowanej przez powódkę;</p> <p>I.  obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:</p> <p>a)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 66)">art. 66 k.c.</a> poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające <br/>na uznaniu, iż pismo pozwanej z dnia 30 listopada 2015 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>), 07 stycznia 2016 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>), 15 października <br/>2015 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>) nie stanowiło oferty w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>,</p> <p>b)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 2)">art. 354 § 2 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie i ustalenie, <br/>że poszkodowani mieli prawo nająć pojazd zastępczy od powódki w sytuacji, <br/>gdy stawka stosowana przez powódkę była zdecydowanie wyższa od stawki oferowanej przez pozwaną, co doprowadziło do ustalenia, że poszkodowani <br/>nie mają obowiązku współpracy z dłużnikiem, a zatem podejmowania działań zmierzających do minimalizowania szkody oraz że swoim działaniem mogą zwiększać obowiązek odszkodowawczy ubezpieczyciela,</p> <p>c)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 826;art. 826 § 1)">art. 826 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 16;art. 16 ust. 1;art. 16 ust. 1 pkt. 2)">art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia <br/>22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> (Dz. U nr 124 z 2003 r., poz. 1152, ze zm.) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> poprzez ich niezastosowanie i nieustalenie, że poszkodowani przyczynili się do zwiększenia rozmiaru szkody, poprzez zawarcie umowy najmu pojazdu zastępczego <br/>po stawce 221,40 zł brutto w sytuacji, gdy pozwana z własnej inicjatywy oferowała <span class="anon-block">D. P.</span> oraz <span class="anon-block">P. K.</span> zorganizowanie najmu <br/>po stawce 118,00 zł brutto, a <span class="anon-block">M. S.</span> po 129,00 zł brutto.</p> <p>W oparciu o powyższe pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonej części oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, <br/>w tym kosztach zastępstwa procesowego przez Sądem II instancji według norm przepisanych.</p> <p>Powódka wniosła o oddalenie apelacji pozwanej w całości jako oczywiście bezzasadnej oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, <br/>w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanej zasługiwała na uwzględnienie w całości.</p> <p>Trafny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> </p> <p>Powołany przepis pozwala sądowi orzekającemu, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, uznać za przyznane te fakty, co do których strona przeciwna się <br/>nie wypowiedziała.</p> <p>W niniejszej sprawie pozwana twierdziła, że doręczyła poszkodowanym pisma zawierające ofertę najmu pojazdu zastępczego, w sytuacji gdy uszkodzony pojazd <br/>nie nadawałby się do użytkowania. Do każdego z pism zawierających ofertę dołączony został cennik, określający stawki najmu ze względu na klasę wynajmowanego pojazdu. Powódka <br/>nie wypowiedziała się w toku postępowania przez Sądem I instancji co do otrzymania przez poszkodowane oferty od pozwanej, w szczególności nie zaprzeczyła, aby tego rodzaju propozycja została poszkodowanym złożona. Kwestia ta nie była przedmiotem sporu, <br/>który koncentrował się wokół rynkowego charakteru stawki najmu stosowanej przez powódkę (w odniesieniu do wszystkich trzech szkód) oraz uzasadnionego okresu najmu (w odniesieniu do szkody nr <span class="anon-block">(...)</span>). W okolicznościach sprawy winna zatem zostać uznana przez Sąd I instancji za okoliczność przyznaną przez powódkę i jako taka, niewymagającą dowodu <br/>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a>).</p> <p>Niezależnie jednak od tego pozwana, która już w odpowiedzi na pozew powoływała się na okoliczność złożenia poszkodowanym oferty zorganizowania najmu pojazdu zastępczego, gdyby taka konieczność występowała, wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach szkodowych nr <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span> <br/>na płycie CD między innymi na okoliczność przebiegu postępowania likwidacyjnego. <br/>W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana powoływała się na pisma z dnia 30 listopada 2015 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>), z dnia 07 stycznia 2016 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>) <br/>i z dnia 15 października 2015 roku (szkoda nr <span class="anon-block">(...)</span>) wraz z wykazem stawek, <br/>jako dowód na okoliczność zaoferowania poszkodowanym zorganizowania najmu pojazdu zastępczego (odpowiedź na pozew k. 42 – 48). Wprawdzie na płycie CD zawierającej akta szkodowe wszystkich trzech przedmiotowych szkód brak jest dowodu doręczenia w/w pism każdej z poszkodowanych, jednak wobec tego, że każda z nich uzupełniła dokumenty, <br/>do złożenia których została wezwana przez pozwaną w tym samym piśmie, w którym była oferta najmu pojazdu zastępczego, uprawnione jest domniemanie, że pisma te zostały doręczone poszkodowanym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a>).</p> <p>Rację ma także skarżąca, że powódka, która nie zakwestionowała otrzymania przez poszkodowane od pozwanej pisma z ofertą zorganizowania pojazdu zastępczego, <br/>nie wykazała, z jakich przyczyn z tej oferty poszkodowane nie skorzystały, a wybrały znacznie droższą ofertę powódki.</p> <p>Powódka nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność przyczyn, dla których poszkodowane odrzuciły ofertę pozwanej, w szczególności na okoliczność, że dokonały porównania warunków pozwanej i powódki, nie tylko w zakresie czynszu za dobę, <br/>ale i innych, np. kaucji, limitu kilometrów, obowiązku dodatkowego ubezpieczenia, możliwości udostępnienia pojazdu innemu kierowcy itd. Dopiero przeprowadzenie takiej analizy dałoby poszkodowanym możliwość oceny obu ofert pod względem przydatności <br/>dla ich potrzeb. Postawa poszkodowanych polegająca na braku zainteresowania się propozycją pozwanej, nie zasługuje na akceptację i ochronę prawną.</p> <p>W kontekście powyższych rozważań bezprzedmiotowe okazały się zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> odnoszące się do ustalenia, że stosowana przez powódkę stawka jest stawką rynkową i nie jest wygórowana <br/>w porównaniu do stawek występujących na rynku lokalnym. Okoliczność ta nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro kluczowy jest fakt złożenia poszkodowanym przez pozwaną oferty najmu pojazdu zastępczego i niewykazanie przyczyny odrzucenia tej oferty.</p> <p>Zasadne okazały się także zarzuty naruszenia prawa materialnego, sformułowane <br/>w apelacji.</p> <p>Wbrew stanowisku Sądu Rejonowego propozycje pozwanej skierowane <br/>do poszkodowanych w wymienionych wyżej pismach należało rozpatrywać przez pryzmat oferty. Zważywszy bowiem na początkowy etap likwidacji każdej z przedmiotowych szkód <br/>i co za tym idzie brak danych co do zakresu szkody, długości czasu potrzebnego na jej likwidację, warunków i celów wykorzystywania uszkodzonego pojazdu, przedstawienie oferty zawierającej najistotniejszy element w postaci stawki za jedną dobę najmu pojazdu <br/>w określonej klasie należało potraktować jako ofertę w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 66)">art. 66 k.c.</a> </p> <p>Podkreślić należy, że przepisy prawa materialnego dotyczące wymiaru obowiązku odszkodowawczego ubezpieczyciela (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> w zw. z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a>), uwzględniają, że w jego zakresie mieszczą się jedynie niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty najmu pojazdu zastępczego. Za takie nie można uznać kosztów poniesionych przez poszkodowane powyżej stawki zaproponowanej przez pozwaną, której propozycja została pominięta milczeniem.</p> <p>Zakresem odpowiedzialności odszkodowawczej są objęte wyłącznie te negatywne majątkowe następstwa w majątku poszkodowanego, które pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>). Adekwatny związek przyczynowy, stanowiący jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, wyznacza zarazem granice odpowiedzialności odszkodowawczej. Sąd Najwyższy <br/>w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 13 marca 2012 roku, III CZP 75/11, wyjaśnił, że teoria przyczynowości adekwatnej służy nie tylko do określenia, czy dana osoba ponosi odpowiedzialność za skutki zdarzenia szkodzącego, ale także do oznaczenia, <br/>jakie skutki pozostają w normalnym powiązaniu z tym zdarzeniem. Nie budzi wątpliwości pogląd, że normalny związek może wykraczać poza konsekwencje bezpośrednie i umożliwia zaliczenie do zwykłych następstw zdarzenia szkodzącego także uszczerbek majątkowy wynikły z wydatków wymuszonych na poszkodowanym przez wystąpienie tego zdarzenia. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń sprawcy szkody jest jednak ograniczona jedynie <br/>do wydatków ekonomicznie uzasadnionych.</p> <p>Ocena wysokości wydatków musi być dokonana przez pryzmat konieczności zachowania rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. <br/>O tym, czy wspomniane koszty i ich wysokość były „ekonomicznie uzasadnione” decyduje kilka czynników, w tym także obowiązek współdziałania wierzyciela z dłużnikiem, obowiązek nieprzyczyniania się poszkodowanego do zwiększenia rozmiarów szkody <br/>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 2)">art. 354 § 2 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 826;art. 826 § 1)">art. 826 § 1 k.c.</a> w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja <br/>2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a>). Przy czym Sąd Najwyższy słusznie zauważył, że różnorodność okoliczności związanych z następstwami wypadku komunikacyjnego oraz sytuacją życiową poszkodowanego nie pozwala <br/>na formułowanie kazuistycznych wskazań, podlegają one indywidualnej ocenie.</p> <p>Dodatkowo zaaprobować należy również pogląd Sądu Najwyższego wyrażony <br/>w wyroku z dnia 8 września 2004 roku, sygn. IV CK 672/03, zgodnie z którym za normalne następstwo zniszczenia pojazdu należy uznać konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w okresie, gdy szkoda jeszcze nie została naprawiona. Postulat pełnego odszkodowania przemawia więc za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek uszkodzenia.</p> <p>Wskazać należy, iż poszkodowane miały możliwość wynajmu pojazdu zastępczego klasy, która odpowiadała pojazdowi uszkodzonemu w zdarzeniach z dnia 23 listopada <br/>2015 roku, 06 stycznia 2016 roku i 15 października 2015 roku zgodnie z propozycją przedstawioną przez ubezpieczyciela. Niewątpliwie była to propozycja skorzystania z usług najmu, z której poszkodowane nie skorzystały, a nawet nie wyraziły nią jakiegokolwiek zainteresowania. W każdym razie dowód na tę okoliczność nie został przeprowadzony. Wobec tego, poszkodowane nie mogą kosztami swych decyzji o charakterze nieekonomicznym i zwiększającym rozmiar szkody (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a>) obciążać pozwanej. Postępowanie poszkodowanych nie może zostać zatem ocenione jako racjonalne, a jego konsekwencje wykraczają poza granice normalnych następstw zdarzenia szkodzącego. Poszkodowane bez żadnych utrudnień mogły zminimalizować szkodę (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 2)">art. 354 § 2 k.c.</a>, <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 826;art. 826 § 1)">art. 826 § 1 k.c.</a>), co wiązałoby się jedynie z koniecznością porównywania oferty przedstawionej przez firmę współpracującą z pozwaną a warunkami zawartej z powódką umowy. Jeżeli pozwany ubezpieczyciel zaproponował poszkodowanemu zorganizowanie określonej usługi rekompensującej poniesioną przez niego szkodę, a poszkodowane bez żadnego powodu z oferty tej nie skorzystały, to nie sposób uznać za pozostające <br/>w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym, koszty przewyższające te, które ponieść byłyby zobowiązany, gdyby ofertę taką wybrały.</p> <p>W uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku III CZP 20/17 <em> <!-- -->(www.sn.pl/orzecznictwo)</em> Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, że ​wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciel skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli <br/>ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.</p> <p>O celowości takich wydatków trudno mówić w niniejszej sprawie zważywszy <br/>na postawę poszkodowanych. Z drugiej strony powódka w żaden sposób nie wykazała, dlaczego właśnie jej oferta została przyjęta przez poszkodowane, jakie okoliczności <br/>o tym przesądziły w kontekście celowości i ekonomicznej zasadności. Nie wykazała także, <br/>że skorzystanie z propozycji pozwanej wiązało się z utrudnieniami dla poszkodowanych.<br/> </p> <p>Z tych względów Sąd Okręgowy uznał, że poniesienie przez poszkodowane kosztów wynikających z różnicy pomiędzy stawką zaproponowaną przez pozwaną a wynikających <br/>z zawartej z powódką umowy nie pozostawało w normalnym związku przyczynowym <br/>ze zdarzeniem będącym źródłem szkody, za którą odpowiedzialność ponosi pozwana.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok na podstawie <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 903,00 zł <br/>z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 lutego 2016 roku do dnia zapłaty oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Zasądzona kwota obejmuje resztę odszkodowania z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego dla szkody nr <span class="anon-block">(...)</span>. Odszkodowanie z tego tytułu winno wynosić 2.709,00 zł brutto, przy stawce zaoferowanej przez pozwaną w wysokości 129,00 zł brutto, za niekwestionowany w apelacji okres najmu wynoszący 21 dni. Po pomniejszeniu o wypłaconą przez pozwaną kwotę 1.806,00 zł, <br/>do zasądzenia pozostało 903,00 zł.</p> <p>W przypadku pozostałych dwóch szkód wypłacone przez pozwaną na etapie postępowania likwidacyjnego kwoty (przy szkodzie nr <span class="anon-block">(...)</span>w wysokości 645,00 zł <br/>za 5 dni po 129,00 zł; przy szkodzie nr <span class="anon-block">(...)</span>w wysokości 3.776,00 zł za 32 dni <br/>po 118,00 zł brutto ) wyczerpywały wysokość należnego odszkodowania.</p> <p>Na skutek zmiany orzeczenia co do żądania pozwu, zmianie uległo także rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu, które należało oprzeć na zasadzie ich stosunkowego rozdzielenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100</a> zd. pierwsze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>), z uwzględnieniem, iż powódka wygrała w 18% (z dochodzonej kwoty 5.039,80 zł zasądzono 903,00 zł), a pozwana w 82%. Łączne koszty procesu wyniosły 5.086,00 zł, z czego powódka poniosła koszty w kwocie 2.669,00 zł (252,00 zł opłata od pozwu, 2.400,00 zł wynagrodzenie pełnomocnika, 17,00 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa), a pozwana w kwocie 2.417,00 zł (2.400,00 zł wynagrodzenie pełnomocnika, 17,00 zł oplata skarbowa od pełnomocnictwa). Wynagrodzenie pełnomocników stron, będących radcami prawnymi zostało ustalone na podstawie § 2 pkt 4 <br/>w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku <br/>w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w brzmieniu pierwotnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).</p> <p>Pozwana winna ponieść 18% łącznej sumy kosztów procesu, tj. kwotę 915,48 zł. <br/>Wobec powyższego należało zasądzić od powódki na rzecz pozwanej różnicę pomiędzy kosztami rzeczywiście poniesionymi a należnymi (2.417,00 zł – 915,48 zł), tj. 1.501,52 zł.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> obciążając nimi powódkę jako stronę przegrywającą. Na zasądzoną kwotę złożyła się opłata od apelacji w wysokości 207,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej w wysokości 450,00 zł, ustalone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99 § 2;art. 99 § 2 pkt. 3)">§ 2 pkt 3</a> w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku <br/>w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia <br/>27 października 2016 roku w uwagi na datę wniesienia apelacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).</p> <p>Mariola Szczepańska Jarosław Pawlak Beata Matysik </p> </div>