I Ns 1847/15
Common courts2017-12-13
Case number
I Ns 1847/15
Judgment date
2017-12-13
Type
DECISION
Judges
Monika Pawlica (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt I Ns 1847/15</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 13 grudnia 2017 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Bartoszycach, Wydział I Cywilny w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSR Monika Pawlica</p>
<p>Protokolant: prac. sąd. Katarzyna Szumlakowska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. w Bartoszycach</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">D. S.</span> i <span class="anon-block">W. S.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">H. B.</span>
</p>
<p>o zasiedzenie</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->postanawia:</span>
</p>
<p>I.
stwierdzić, iż wnioskodawcy <span class="anon-block">D. S.</span> i <span class="anon-block">W. S.</span> nabyli w dniu 01 czerwca 2015 r. przez zasiedzenie w udziałach po 1/2, część nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną <span class="anon-block">numerem ewidencyjnym (...)</span>, położoną w <span class="anon-block">S.</span>, gmina <span class="anon-block">G.</span>, dla której Sąd Rejonowy <br/>w Bartoszycach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, <br/>o powierzchni 0,0206 ha, oznaczoną kolorem czerwonym, zgodnie z projektem biegłego geodety <span class="anon-block">M. S.</span> znajdującym się na k. 311-314 akt sprawy;</p>
<p>II.
oddalić wniosek w pozostałym zakresie;</p>
<p>III.
zasądza od uczestniczki na rzecz wnioskodawców kwotę 4.998,16 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 600 zł (sześćset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.</p>
<p>Sygn. akt I Ns 1847/15</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Wnioskodawcy <span class="anon-block">W. S.</span> i <span class="anon-block">D. S.</span>
</span> wnieśli <br/>o stwierdzenie, że z dniem 01 maja 2005 r. nabyli przez zasiedzenie część (około 4 arów) <span class="anon-block">działki nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">S.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Bartoszycach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> oraz o zasądzenie od uczestniczki <span class="anon-block">H. B.</span> na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego.</p>
<p>W uzasadnieniu wskazali, że w dniu 24 kwietnia 1985 r. w związku z zawarciem umów o pracę z PPGR – Kombinat Rolny <span class="anon-block">G.</span> zostało im przyznane mieszkanie socjalne (nr <span class="anon-block">(...)</span>) w <span class="anon-block">S.</span> (<span class="anon-block">działka nr (...)</span>). PGR-y poza mieszkaniami posiadały w swojej dyspozycji m.in. nieruchomości gruntowe. Wraz z przyznaniem prawa do mieszkania otrzymali również prawo do korzystania z nieruchomości gruntowej położonej na sąsiedniej <span class="anon-block">działce nr (...)</span> (po podziale zmieniono numer na <span class="anon-block">(...)</span>). Nieruchomość ta była przez nich wykorzystywana głównie w celu prowadzenia przydomowego ogródka oraz chowu drobiu. Część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> została im wydana w kilka dni po przyznaniu lokalu mieszkalnego. Począwszy od maja 1985 r. nieprzerwanie władali tą działką jak właściciele, dbali o nią, sadzili tam drzewka owocowe, krzewy, kwiaty i warzywa, hodowali kury, kaczki, króliki oraz nutrie, a aktualnie prowadzą hodowlę gołębi <span class="anon-block">(...)</span>. Manifestowali w ten sposób na zewnątrz fakt korzystania z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Do chwili obecnej nie doszło do zwiększenia powierzchni, z której korzystali od 1985 r. Istotne znacznie ma fakt, że byli przekonani, że korzystają ze swojej własności. Działka była i nadal jest ogrodzona siatką, a zagrodzona powierzchnia respektowana była przez pozostałych mieszkańców jako ich własność. Pozostawali również w błędnym przekonaniu, że podatek od nieruchomości, który uiszczają obejmuje również podatek od <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Dopiero w 2010 r. uzyskując informację na temat sprzedaży działki po raz pierwszy spotkali się z zastrzeżeniem skierowanym przez jakikolwiek organ administracji publicznej, czy osobę fizyczną, w zakresie bezpodstawnego korzystania z <span class="anon-block">działki nr (...)</span> (k. 2-11, 322-323, 374).</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Uczestniczka <span class="anon-block">H. B.</span>
</span> wniosła o oddalenie wniosku oraz zasądzenie od wnioskodawców na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu podniosła, że nie doszło do zasiedzenia działki, ponieważ wnioskodawcy posiadali ją jako posiadacze zależni, o czym świadczy fakt, że nigdy nie uiszczali należności publicznoprawnych związanych z posiadaniem tej działki. Korzystanie z niej w celu chowu zwierząt, czy ogródka nie przesądza o nadaniu takiemu posiadaniu charakteru posiadania samoistnego. Z wniosku wynika, że wnioskodawcy weszli w posiadanie działki jako posiadacze zależni, od samego początku mieli świadomość co do korzystania z działki należące do ANR oraz co do charakteru tego korzystania polegającego na jej użytkowaniu. O tej świadomości wnioskodawców świadczy, zgodnie z zasadami logiki także okoliczność, że w 1985 r. nie otrzymali oni lokalu mieszkalnego na własność, lecz do korzystania. Analogiczne zatem prawa mieli względem gruntów pod budynkiem oraz ewentualnie części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> (nie mogli w tym czasie czuć się jak właścicieli części tej działki). Gdyby jednak przyjąć iż posiadanie to miało charakter samoistny, to nie upłynął wymagany prawem czas na zasiedzenie nieruchomości. Wnioskodawcy posiadali część tej nieruchomości w złej wierze, o czym świadczą wyżej skazane okoliczności. Ponadto, gdyby tylko wykazali się chęcią i należytą starannością, to mogli rozeznać się w granicach pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span>. Nieruchomość tę mogli zatem zasiedzieć dopiero w 2018 r., przy przyjęciu złej wiary i upływie 30-letniego terminu (k. 90-93).</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Wnioskodawcy</span> w piśmie z dnia 15 listopada 2016 r. zmienili żądanie wnosząc o stwierdzenie, że z dniem 01 maja 2005 r. nabyli przez zasiedzenie część przedmiotowej nieruchomości w udziałach po 1/2 (k. 260-260v).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</span>
</strong>
</p>
<p>Sąd Rejonowy w Bartoszycach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> dla nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, gmina <span class="anon-block">G.</span> oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span>, której jako właściciel, wpisana jest <span class="anon-block">H. B.</span>. Działkę tę w dniu 30 czerwca 2010 r. nabyła od Agencji Nieruchomości Rolnych matka uczestniczki - <span class="anon-block">A. B. (1)</span>. W oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 06 czerwca 2014 r. w sprawie I Ns 132/14 w miejsce dotychczasowej właścicielki nieruchomości została wpisana <span class="anon-block">H. B.</span>.</p>
<p>(<strong>
<!-- -->dowód:</strong> <em>
<!-- -->wyrok k. 370, dokumenty z akt Kw nr <span class="anon-block">(...)</span>
</em>).</p>
<p>W dniu 24 kwietniu 1985 r. wnioskodawcy <span class="anon-block">D. S.</span> <br/>i <span class="anon-block">W. S.</span> zostali zatrudnieni w Państwowym Przedsiębiorstwie Gospodarki Rolnej – Kombinat Rolny w <span class="anon-block">G.</span> (wnioskodawca na stanowisku kierownika <span class="anon-block"> Zakładu Rolnego (...)</span>, zaś wnioskodawczyni jako starszy specjalista ds. produkcji <br/>w <span class="anon-block"> Zakładzie Rolnym (...)</span>). W związku z podjęciem pracy otrzymali oni przydział pracowniczego <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span>. Budynek ten usytuowany był na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, z którą bezpośrednio graniczyła działką oznaczona aktualnie nr <span class="anon-block">(...)</span>. Obie działki stanowiły wówczas własność PPGR <span class="anon-block">G.</span>. Wraz z przydziałem mieszkań pracownicy PPGR-ów otrzymywali także działki pracownicze. W drugiej połowie lat 80-tych, gdy pracownicy zasiedlali bloki mieszkalne, PGR odgrodził płotem swoje grunty rolne. Na powstałym w ten sposób wolnym gruncie (<span class="anon-block">działka nr (...)</span>), mieszkańcy bloku nr <span class="anon-block">(...)</span> zaczęli urządzać ogródki przydomowe. Jako pierwsi teren ten zajęli wnioskodawcy oraz małżonkowie <span class="anon-block">M.</span>, a w późniejszym czasie małżonkowie <span class="anon-block">H.</span>. Wnioskodawcy oraz małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> usunęli zakrzaczenia i uporządkowali teren. Od strony sklepu teren zajęli wnioskodawcy. Tył zajętej przez nich działki był odgrodzony przez PPGR, z prawej strony dzieliło ich ogrodzenie ze sklepem, a z lewej strony <span class="anon-block">R. M.</span> wniósł ogrodzenie oddzielając część użytkowanej przez niego nieruchomości, przy czym koszty z tym związane poniósł po połowie z wnioskodawcami. Na swojej działce wnioskodawcy zaczęli z własnych materiałów wznosić zabudowania – chlewik oraz szopę na drewno i narzędzia, która razem z furtką oddzielała użytkowaną przez nich działkę od reszty nieruchomości. Wnioskodawcy na wydzielonej części posadzili drzewka owocowe, kwiaty oraz uprawiali warzywa. Hodowali tam trzodę chlewną, cielaki, drób, nutrie, a od kilkunastu lat gołębie. Około 10 lat temu szopa została rozebrana, a na jej miejscu wnioskodawcy postawili blaszany garaż. Powszechną praktyką było, że mieszkańcy zajmowali tereny należące do PPGR, niektórzy uprzednio zwracając się o zgodę na to Dyrekcji PPGR, inni zaś samowolnie. Wnioskodawcy zajmując część <span class="anon-block">działki (...)</span> nie zwracali się do nikogo o wyrażenie na to zgody. Wnioskodawca w <span class="anon-block">S.</span> nie miał żadnego zwierzchnika, zaś jego przełożonym był Dyrektor PPGR w <span class="anon-block">K.</span>. Między sąsiadami nie było na tym tle żadnych sporów, wolnego terenu do zagospodarowania było dużo, a Dyrekcja PPGR się takim praktykom nie sprzeciwiała. Po likwidacji PGR-ów na wniosek AWRSP O/ <span class="anon-block">O.</span> podzielono szereg gruntów w obrębie <span class="anon-block">S.</span> celem wydzielenia substancji mieszkaniowej i pracowniczych działek deputatowych. Pierwsze dokumenty podziałowe przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w grudniu 1994 r. Kolejny podział działek z wniosku Agencji w obrębie <span class="anon-block">S.</span> miał miejsce w 2001 r., a dokumentacja do państwowego zasobu z tego podziału została przyjęta w kwietniu 2002 r. Kolejne projekty podziału nieruchomości w obrębie <span class="anon-block">S.</span> miały miejsce w latach 2007-2010. Do sprzedaży pierwszych lokali mieszkalnych dla byłych pracowników PPGR przystąpiono w 1994 r. W dniu 04 listopada 1994 r. wnioskodawcy nabyli od Agencji Nieruchomości Rolnych prawo własności lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span> wraz z udziałem wynoszącym 2761/10000 części w nieruchomości wspólnej, a także udział wynoszący 125/1000 części w zabudowanej <span class="anon-block">działce nr (...)</span> oraz prawo własności <span class="anon-block">działki nr (...)</span> stanowiącej ogródek. Wszyscy mieszkańcy bloku nr <span class="anon-block">(...)</span> byli przekonani, że wraz z wykupem lokali nabywali na własność teren ogródków przydomowych, usytuowanych, jak się później okazało na <span class="anon-block">działce sąsiedniej nr (...)</span>. Od 1995 r. wnioskodawcy uiszczali podatek od nabytych nieruchomości, z wyłączeniem <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. W 1998 r. wnioskodawcy rozwiedli się. Wspólnie wychowywali czworo dzieci. Wnioskodawczyni zmuszona była podjąć pracę poza miejscem zamieszkania. Pracowała w <span class="anon-block">K.</span> przez 3-4 lata, wynajmowała tam mieszkanie, a na weekendy przyjeżdżała do domu w <span class="anon-block">S.</span>. W tym czasie wnioskodawca zajmował się dziećmi. Od 2002 r. wnioskodawczyni na stałe mieszka w <span class="anon-block">S.</span>. Od 2006 r. wnioskodawca zaczął wyjeżdżać za granicę w celach zarobkowych. Wnioskodawcy nadal zamieszkują wspólnie w lokalu mieszkalnym położonym w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span> i nieprzerwanie do tej pory, w niezmienionych granicach korzystają z części <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, z wyłączeniem osób trzecich.</p>
<p>(<strong>
<!-- -->dowód:</strong> <em>
<!-- -->świadectwa pracy k. 12-14, mapa k. 36-37, 51, umowa sprzedaży k. 38-41, dowód wpłaty k. 194, pisma k. 231, 249, zeznania świadków: <span class="anon-block">R. M.</span> k. 201v-202v, <span class="anon-block">Z. I.</span> k. 202v, <span class="anon-block">A. P.</span> k. 202v-203, <span class="anon-block">Z. C.</span> k. 203, <span class="anon-block">A. N.</span> k. 203, <span class="anon-block">W. G.</span> k. 203v, <span class="anon-block">F. L.</span> k. 203v-204, <span class="anon-block">L. H.</span> k. 251v-252v, przesłuchanie wnioskodawcy k. 216v-217v, przesłuchanie wnioskodawczyni k. 252v-253v</em>).</p>
<p>W czerwcu 2010 r. <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> nabyła <span class="anon-block">A. B. (1)</span> - matka uczestniczki. Przed sprzedażą nie informowano jej, że część tej działki użytkują: małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">H.</span> oraz wnioskodawcy. Wyłoniona do sprzedaży w drodze przetargu działka została opisana jako wolna od obciążeń prawami osób trzecich.</p>
<p>Po sprzedaży przez Agencję <span class="anon-block">działki nr (...)</span> zostało dokonane wznowienie granic. O czynności tej zostali zawiadomieni właściciele mający lokale na sąsiadującej <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, w tym wnioskodawcy. Mieszkańcy przekonani byli, że nie dotyczy to użytkowanych przez nich nieruchomości (ogródków przydomowych). O fakcie, iż nie są właścicielami tych działek dowiedzieli się dopiero latem 2010 r. od samej uczestniczki <span class="anon-block">H. B.</span>, która brała udział w czynności wznowienia granic jako pełnomocnik swojej matki. Bezpośrednio po uzyskaniu informacji mieszkańcy bloku nr <span class="anon-block">(...)</span> zwrócili się do Agencji Nieruchomości Rolnych o wyłączenie ze sprzedaży tej części nieruchomości nr <span class="anon-block">(...)</span>, z której korzystają jako byli pracownicy PGR-u i na której mają posadowione budynki gospodarcze. Złożyli także w tej sprawie zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w <span class="anon-block">B.</span> o przekroczeniu uprawnień przez pracowników Agencji przygotowujących grunty do sprzedaży. W odpowiedzi na ich prośbę ANR OT w <span class="anon-block">O.</span> poinformowała iż biorąc pod uwagę interesy byłych pracowników zlikwidowanego PPGR <span class="anon-block">G.</span>, Agencja podjęła decyzję o odsprzedaży części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w pobliżu m.in. <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. W przypadku wyrażenia na to zgody przez właściciela nieruchomości, Agencja miała niezwłocznie przystąpić do procedury sprzedaży wydzielonej geodezyjnie działki w drodze przetargu na rzecz użytkowników. Agencja przystąpiła do wykonania prawa odkupu części nabytej przez <span class="anon-block">A. B. (1)</span> nieruchomości. Wiązało się to m.in. z koniecznością dokonania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po dokonaniu przez Gminę zmiany planu zagospodarowania, Agencja wystąpiła do firmy zewnętrznej o dokonanie planu podziału nieruchomości zgodnie z uchwalonym planem. Procedury przeciągnęły się i z uwagi na upływ 5 - letniego terminu (upłynął w dniu 30.06.2015 r.) Agencja ostatecznie nie skorzystała z prawa odkupu nieruchomości. Uczestniczka pisemnie wezwała wnioskodawców do przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie z <span class="anon-block">działki nr (...)</span> wszelkich posadowionych przez nich budowli i urządzeń, które zostały samowolnie przez nich wzniesione.</p>
<p>(<strong>
<!-- -->dowód:</strong>
<em>
<!-- --> pisma k. 42-43, 46-50, 52-55, 70-72, 75-76, 134, 141, 149-151, 153-154, 158-161, 166, 168-172, 227-229, zawiadomienie k. 44, 63, 65-67, 79, 129, 138, 148, 162, 165, 167, rachunek k. 45, uchwała k. 56-62, wezwanie k. 64, 97, opis i mapa k. 68, 192-193, postanowienie k. 73-74, 77-78, 139-140, 142-147, 152, 155-157, 163-164, mapa k. 80, zdjęcia k. 81-82, decyzje k. 96, 130-133, 135-137, 235-236, protokół k. 98-106, metryka k. 175, dokumenty z <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> k. zeznania świadków: <span class="anon-block">A. B. (2)</span> k. 215v-216, <span class="anon-block">T. S.</span> k. 216-216v, <span class="anon-block">K. C.</span> k. 275-276, przesłuchanie wnioskodawcy k. 216v-217v, przesłuchanie wnioskodawczyni k. 252v-253v, przesłuchanie uczestniczki k. 217v-218v; a także dokumenty z <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, operaty techniczne</em>).</p>
<p>Część <span class="anon-block">działki (...)</span> zajmowana przez wnioskodawców obejmuje powierzchnię 0,0206 ha.</p>
<p>(<strong>
<!-- -->dowód:</strong>
<em>
<!-- --> opinia biegłego z zakresu geodezji <span class="anon-block">M. S.</span> k. 311-314, 354, 376</em>).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span>
</strong>
</p>
<p>Podstawę dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych stanowiły dokumenty przedstawione przez strony, dokumenty nadesłane przez <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> oraz operaty techniczne, a także dokumenty znajdujące się w aktach Kw nr<span class="anon-block">(...)</span>tut. Sądu, których wiarygodności w toku postępowania nie kwestionowano.</p>
<p>Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków <span class="anon-block">R. M.</span> (k. 201v-202v), <span class="anon-block">Z. I.</span> (k. 202v), <span class="anon-block">A. P.</span> (k. 202v-203), <span class="anon-block">Z. C.</span> (k. 203), <span class="anon-block">A. N.</span> (k. 203), <span class="anon-block">W. G.</span> k. 203v, <span class="anon-block">F. L.</span> (k. 203v-204), <span class="anon-block">A. B. (2)</span> (k. 215v-216), <span class="anon-block">T. S.</span> (k. 216-216v), <span class="anon-block">K. C.</span> (k. 275-276), a także wnioskodawcom (k. 216v-217v, 252v-253v) i uczestniczce (k. 217v-218v) – przesłuchanym w charakterze stron, albowiem ich zeznania były logiczne, jasne <br/>i korespondowały ze sobą wzajemnie.</p>
<p>Odnosząc się do zeznań świadka <span class="anon-block">L. H.</span> (k. 251v-252v), w ocenie Sąd nie było podstaw do odmówienia im wiary, choć wskazywał on, że uległa zmianie powierzchnia użytkowanej przez wnioskodawców działki, jak również, że wnioskodawczyni wyprowadziła się na kilka lat ze wspólnego mieszkania. Na względzie należało mieć jednak, iż w tym zakresie zeznania te znalazły potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym i miały one jedynie charakter subiektywny.</p>
<p>Sąd w całości podzielił opinię biegłego z zakresu geodezji <span class="anon-block">M. S.</span>, przy uwzględnieniu sprecyzowanej przez niego powierzchni działki objętej wnioskiem, albowiem była ona jasna, pełna, zaś wnioski w niej zawarte nie były kwestionowane przez żadną ze stron.</p>
<p>Wniosek co do zasady zasługiwał na uwzględnienie.</p>
<p>Zasiedzenie polega na nabyciu przez osobę nieuprawnioną prawa podmiotowego z mocy samego prawa i jest konsekwencją długotrwałego faktycznego wykonywania tego prawa.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">Art. 172 k.c.</a> stanowi, iż posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.</p>
<p>Nabycie własności w drodze zasiedzenia uzależnione zostało od spełnienia dwóch podstawowych przesłanek: władania nieruchomością jako posiadacz samoistny oraz upływu ustawowego terminu zasiedzenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a>).</p>
<p>Posiadanie ma charakter posiadania samoistnego, jeżeli posiadacz włada rzeczą jak właściciel (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a>), a więc wykonuje wszelkie uprawnienia składające się na treść prawa własności we własnym imieniu i na własny rachunek. O tym, czy posiadanie ma charakter posiadania samoistnego, decydują okoliczności faktyczne o charakterze przede wszystkim zewnętrznym (np. zachowanie się posiadacza względem przedmiotu posiadania dostrzegalne dla innych osób, np. zagospodarowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem, ogrodzenie działki, wzniesienie na niej budynku, czy też płacenie podatków).</p>
<p>Dla samoistnego posiadania rzeczy konieczne jest zatem sprawowanie nad nią faktycznego władztwa (<em>
<!-- -->corpus</em>) oraz zamiar władania nią dla siebie (<em>
<!-- -->cum animo rem sibi habendi</em>)<em>
<!-- -->.</em> Posiadacz zależny natomiast włada rzeczą w zakresie innego prawa niż własność, dlatego czynnik woli (<em>
<!-- -->animus</em>) stanowi kryterium , które pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego. Posiadacz samoistny powinien wykonywać w stosunku do nieruchomości czynności faktyczne wskazujące na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa nad nieruchomością oraz podejmować dyspozycje, które przedmiotem władania odpowiadały dyspozycjom właściciela.</p>
<p>Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż objęcie przez wnioskodawców w posiadanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w 1985 r.</p>
<p>Podkreślenia wymaga przy tym, iż posiadanie to miało charakter posiadania samoistnego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> Wynika to bowiem ze zgodnych zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania, jak również przesłuchania wnioskodawców.</p>
<p>Wnioskodawcy kolejno podejmowali czynności, które uzewnętrzniały ich wolę władania częścią <span class="anon-block">działką nr (...)</span> jak właściciele. Wraz z małżonkami <span class="anon-block">M.</span> uprzątnęli teren, odgrodzili od reszty gruntów, wznosili różne zabudowania, hodowali zwierzęta oraz uprawniali owoce i warzywa.</p>
<p>Powyższe okoliczności wskazują, iż posiadanie przez wnioskodawców przedmiotowej nieruchomości miało charakter posiadania samoistnego.</p>
<p>Podkreślenia wymaga przy tym, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 339)">art. 339 k.c.</a> domniemywa się, że ten kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. W trakcie postępowania domniemanie to nie zostało skutecznie obalone.</p>
<p>Na uwadze należy mieć bowiem, iż podnoszona w toku sprawy okoliczność, iż część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> została przekazana wnioskodawcom w posiadanie zależne nie znalazła potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Faktycznie wnioskodawcom jako pracownikom PPGR w 1985 r. zostało przydzielone mieszkanie pracownicze położone w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, jak i przydomowy ogródek, który znajdował się na innej nieruchomości. Z dowodów przeprowadzonych w toku postępowania wynika jednak, iż objęcie przez nich w posiadanie <span class="anon-block">działki nr (...)</span> było samowolne, albowiem nie pytali oni o zgodę Dyrekcji PPGR. Fakt, iż niektórzy mieszkańcy o taką zgodę występowali, nie przesądza, że posiadanie przez wnioskodawców spornej nieruchomości miało charakter posiadania zależnego.</p>
<p>Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> posiadaczem zależnym jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.</p>
<p>W niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że wnioskodawców i PPGR w odniesieniu do <span class="anon-block">działki (...)</span> łączył jakikolwiek stosunek prawny (np. użytkowanie, czy użyczenie).</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 710)">art. 710 k.c.</a> przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.</p>
<p>Wyłącznym obowiązkiem użyczającego jest znoszenie przez niego używania rzeczy przez biorącego rozumiane jako bierne zachowanie użyczającego, a także powstrzymywanie się od jakichkolwiek czynności ograniczających uprawnienia biorącego rzecz do bezpłatnego używania. Powyższy fakt przesądza jednoznacznie o tym, że umowa użyczenia jest umową jednostronnie zobowiązującą, w której podmiotem zobowiązanym jest użyczający.</p>
<p>Wprawdzie w doktrynie podnosi się, że umowa użyczenia może zostać zawarta w sposób dorozumiany, jednakże na uwadze należy mieć jej społeczno – gospodarczą funkcję.</p>
<p>Umowa ta jest zawierana nieodpłatnie, w celu niesienia bezinteresownej pomocy osobie, która takiej pomocy oczekuje. Użyczający za swoją uczynność wobec biorącego, za pozbawienie siebie wyłącznego użytku z rzeczy, nie otrzymuje żadnej korzyści.</p>
<p>Darmowy charakter umowy użyczenia powoduje podwyższenie wymagań, od których ustawa uzależnia dojście umowy do skutku. Ustawa nadaje umowie charakter realny, ponieważ do jej zawarcia konieczne jest, oprócz oświadczeń woli, także wydanie rzeczy biorącemu. Rzecz będąca przedmiotem umowy użyczenia musi znaleźć się w posiadaniu biorącego. Następuje to przez wydanie rzeczy, czyli przeniesienie jej posiadania. Oznacza to, że dopóki przedmiot umowy nie zostanie wydany, umowa omawianego typu nie powstaje.</p>
<p>Na gruncie niniejszej sprawy brak było podstaw do uznania, iż między wnioskodawcami a PPGR doszło do zawarcia umowy użyczenia.</p>
<p>Wskazać przy tym należy, iż bierne zachowanie ówczesnego właściciela nieruchomości, nie musi oznaczać, że brak sprzeciwu jest tożsamy ze zgodą na takie korzystanie lub z zawarciem stosownej umowy.</p>
<p>W ocenie Sądu brak było również podstaw do uznania, że wnioskodawców i PPGR łączyła umowa użytkowania. Do ustanowienia użytkowania stosuje się bowiem przepisy dotyczące przeniesienia własności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 245;art. 245 § 1)">art. 245 § 1 k.c.</a>), jeśli forma szczególna nie została określona w ustawie co do poszczególnych przedmiotów użytkowania, będzie obowiązywała dowolność, w przypadku nieruchomości – do ustanowienia użytkowania potrzebna będzie forma aktu notarialnego, ale tylko w zakresie oświadczenia właściciela (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 245;art. 245 § 2)">art. 245 § 2 k.c.</a>). Na gruncie niniejszej sprawy takie oświadczenie nigdy nie zostało złożone.</p>
<p>W toku postępowania nie wykazano, by posiadanie <span class="anon-block">działki nr (...)</span> miało charakter zależny, co tym samym wykluczałoby możliwość zasiedzenia.</p>
<p>Wskazać przy tym należy, że na ocenę charakteru posiadania przez wnioskodawców spornej nieruchomości nie miały wpływu podpisywane przez nich pisma, w których posługiwali się sformułowaniami takimi jak „użytkowanie”, czy innymi podobnie brzmiącymi. Wnioskodawcy, tak jak i ich sąsiedzi nie posiadają wiedzy prawniczej, zaś użycie zwrotów, które w języku prawnym posiadają konkretne znaczenie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.</p>
<p>Uznać zatem należało, że przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> przesłanka samoistnego posiadania <span class="anon-block">działki nr (...)</span> została spełniona, przy czym niewątpliwie posiadanie to było nieprzerwane, co wynika z przesłuchania wnioskodawców, jak i zeznań złożonych przez świadków.</p>
<p>Kolejną przesłanką, której spełnienie prowadzi do zasiedzenia nieruchomości jest upływ czasu, który w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza wynosi odpowiednio 20 i 30 lat. Decydującym momentem dla oceny, czy posiadaczowi należy przypisać dobrą, czy złą wiarę, jest chwila uzyskania posiadania. Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury, dobra wiara posiadacza polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje właściciel (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 07 maja 1971 r., I CR 302/71). Natomiast w złej wierze będzie ten, kto ma świadomość, że prawo własności danej nieruchomości mu nie przysługuje.</p>
<p>W ocenie Sądu – mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy – nie może budzić wątpliwości, iż wnioskodawcy uzyskali posiadanie części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w złej wierze. Obejmując bowiem posiadanie w/w nieruchomości mieli świadomość, iż nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, albowiem wiadomym im było, że stanowi ona własność Skarbu Państwa.</p>
<p>Oznacza to, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 2)">art. 172 § 2 k.c.</a> wymagany okres do zasiedzenia <span class="anon-block">działki nr (...)</span> wynosił 30 lat.</p>
<p>Objęcie przez wnioskodawców w posiadanie <span class="anon-block">działki nr (...)</span> nastąpiło w 1985 r., po podjęciu przez nich zatrudnienia w PPGR (24 kwietnia 1985 r.) i otrzymaniu przydziału lokalu mieszkalnego, przy czym w toku postępowania nie wskazana została precyzyjna data.</p>
<p>W ocenie Sądu, za datę pewną objęcia przez wnioskodawców w posiadanie samoistne spornej nieruchomości należało przyjąć zatem koniec maja 1985 r.</p>
<p>Od tego momentu upłynęło ponad 30 lat, kiedy wnioskodawcy nieprzerwanie władali przedmiotową nieruchomością, manifestując na zewnątrz wolę władania nią jak właściciele.</p>
<p>Z uwagi na to, że w momencie upływu 30 - letniego terminu przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 2)">art. 172 § 2 k.c.</a> wnioskodawcy nie pozostawali w związku małżeńskim, zasiedzenie przez nich nieruchomości następowało w udziałach po 1/2 części.</p>
<p>W ocenie Sądu brak było przy tym podstaw do uznania, że wyjazdy wnioskodawców w celach zarobkowych poza miejsce zamieszkania powodowały utratę posiadania samoistnego spornej działki. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 340)">art. 340 k.c.</a> domniemywa się ciągłość posiadania. Niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania.</p>
<p>W toku postępowania nie wykazano ponadto, by zmianie uległa powierzchnia <span class="anon-block">działki (...)</span>, z której wyłącznie korzystali wnioskodawcy. Podnoszone przez świadka <span class="anon-block">L. H.</span> okoliczności ze zmianą tego obszaru szczegółowo wyjaśniła wnioskodawczyni wskazując, iż zwiększeniu uległa jedynie powierzchnia blaszanego garażu wzniesionego w miejsce starych zabudowań. Z dowodów przeprowadzonych w sprawie nie wynikało natomiast, by zmianie uległy granice działki znajdującej się w posiadaniu wnioskodawców.</p>
<p>Sąd stwierdził zatem, że wnioskodawcy nabyli w dniu 01 czerwca 2015 r. przez zasiedzenie w udziałach po 1/2, część nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną <span class="anon-block">numerem ewidencyjnym (...)</span>, położoną w <span class="anon-block">S.</span>, gmina <span class="anon-block">G.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Bartoszycach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, o powierzchni 0,0206 ha, oznaczoną kolorem czerwonym, zgodnie z projektem biegłego geodety <span class="anon-block">M. S.</span> znajdującym się na k. 311-314 akt sprawy (punkt I postanowienia).</p>
<p>W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu, a mianowicie w odniesieniu do daty zasiedzenia wskazywanej przez wnioskodawców i przyjęcia po ich stronie dobrej wiary, albowiem nie znalazło to potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie (punkt II postanowienia).</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 k.p.c.</a>, albowiem interesy stron były sprzeczne (pkt III postanowienia). Na koszty należne wnioskodawcom składała się opłata od wniosku w kwocie 2.000 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, wykorzystane zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego w łącznej kwocie 2.310,12 zł, zaliczki na poczet pokrycia kosztów stawiennictwa świadka w kwocie 71,04 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 600 zł, ustalone stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 8;§ 8 pkt. 1)">§8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).</p>
</div>