II AKz 570/17

<p>Sygn. akt II AKz 570/17</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 13 grudnia 2017 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Lublinie II Wydział Karny w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia SA Marek Siwek</p> <p>Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Grzywna-Badziąg</p> <p>przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej w Lublinie Cezarego Maja </p> <p>po rozpoznaniu w sprawie <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Ł. W.</span> </strong>, syna <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">E. z domu O.</span>, <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">I.</span> </p> <p>oskarżonego o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> </p> <p>zażalenia wniesionego przez Prokuratora Okręgowego w Radomiu</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 21 listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt II K 155/17</p> <p>w przedmiocie przekazania sprawy <span class="anon-block">Ł. W.</span> do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 14 marca 2017 r. do Sądu Rejonowego w Radomiu wpłynął akt oskarżenia przeciwko <span class="anon-block">Ł. W.</span> oskarżonemu o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a>, którego miał się dopuścić w dniu 30 lipca 2016 r. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r. w sprawie sygn. akt X K 128/17 oskarżony ten został uznany za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu. Na skutek apelacji wywiedzionej przez strony, Sąd Okręgowy w Radomiu V Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 12 października 2017 r. w sprawie sygn. akt V Ka 798/17 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego wyroku wskazał zaś, że zważywszy na brak przepisów przejściowych w ustawie z dnia 13 marca 2017 r., mocą której przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> uzyskało status zbrodni, do ustalenia właściwości do rozpoznania sprawy po uchyleniu wydanego po raz pierwszy wyroku mają zastosowanie na zasadzie analogii przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego.</p> <p>Stanowisko to nie spotkało się z akceptacją Sądu Okręgowego w Radomiu, Sądu I instancji, który postanowieniem z dnia 21 listopada 2017 r. na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 35;art. 35 § 1)">art. 35 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.p.k.</a> stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę oskarżonego <span class="anon-block">Ł. W.</span> przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu. W uzasadnieniu wskazał, skrótowo rzecz ujmując, że art. 7 przepisów wprowadzających Kodeks postępowania karnego nie może mieć zastosowanie, ze względu na fakt, że nie uległ zmianie przepis procesowy określający właściwość sądu okręgowego w zakresie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1)">art. 156 § 1 k.k.</a> Nadto, przytaczając stosowne orzecznictwo, wskazał, iż w sytuacji zmiany przez ustawodawcę oceny prawnej czynu stanowiącego w czasie jego popełnienia występek, poprzez zaliczenie go do kategorii zbrodni, jego ocena prawna na etapie stosowania prawa musi uwzględniać regułę zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a>, co z kolei prowadzi do konkluzji, iż czyn ten nie straci statusu występku. Skoro tak, zmiana właściwości rzeczowej, wynikająca z tego, że od pewnego momentu określone zachowanie penalizowane jest jako zbrodnia, nie może dotyczyć tego czynu, chyba że co innego wynika z wyraźnego przepisu intertemporalnego.</p> <p>Zażalenie na po postanowienie wniósł Prokurator Okręgowy w Radomiu, który zarzucił:</p> <p>- obrazę przepisów prawa materialnego przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na uznaniu, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 1)">art. 25 § 1 pkt 1 k.p.k.</a> ustanawiający właściwość sądu okręgowego w sprawcach o zbrodnie, obejmuje zakresem tej właściwości sprawy o czyny, które należały do kategorii zbrodni w czasie ich popełnienia, podczas gdy ustawą z dnia 13 marca 2017 r. Kodeks Karny uległ zmianie w zakresie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a>, który stał się zbrodnią i właściwym sądem do rozpoznania sprawy po jej uchyleniu do ponownego rozpoznania jest aktualnie sąd okręgowy.</p> <p>Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy według właściwości Sądowi Okręgowemu w Radomiu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu w sposób prawidłowy stwierdził, iż nie jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy pomimo, iż według obecnego brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksu postępowania karnego</a> zachowanie, którego znamiona wyczerpuje czyn zarzucony oskarżonemu stanowi zbrodnię.</p> <p>Należy stwierdzić, iż na mocy ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy –Kodeks karny, ustawy o postępowaniu w sprawcach nieletnich oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">ustawy – Kodeks postępowania karnego</a> (Dz. U. z 2017, poz. 773), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeks karny</a> uległ zmianie miedzy innymi w zakresie brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> Nowelizacja zaostrzyła bowiem odpowiedzialność karą za wskazane przestępstwo podwyższając dolną granicę zagrożenia ustawowego do kary 3 lat pozbawienia wolności. Tym samym czyn ten stał się zbrodnią. Ta sama ustawa w art. 3 zmieniła brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 2)">art. 25 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego</a> poprzez wykreślenie z jego treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 3)">art. 156 § 3 k.k.</a> Co istotne, analizowana ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów intertemporalnych. Podkreślenia jednak już w tym miejscu wymaga, że zmiana <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 2)">art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k.</a> nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż przestępstwo stypizowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 3)">art. 156 § 3 k.k.</a> oskarżonemu nie zostało zarzucone.</p> <p>Według aktu oskarżenia, zarzucony oskarżonemu czyn, wypełniający dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> miał zostać przez niego popełniony w dniu 30 lipca 2016 r. natomiast nowelizacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksu karnego</a> zaostrzająca odpowiedzialność karą za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> weszła w życie w dniu 13 lipca 2017 r.</p> <p>Nie sposób zgodzić się ze skarżącym (a tym samym Sądem Okręgowym w Radomiu Sądem Odwoławczym, który przekazał niniejszą sprawę do rozpoznania temu Sądowi w I instancji), że wobec braku przepisów przejściowych do ustawy z dnia 13 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy o postępowaniu w sprawcach nieletnich oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">ustawy – Kodeks postępowania karnego</a> (Dz. U.2017 poz. 773) zastosowanie znajdzie tu przez analogię art. 7 przepisów wprowadzających Kodeks postępowania karnego.</p> <p>Przyczyna tego stanu rzeczy nie została może zbyt precyzyjnie wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jednak trzeba stwierdzić, iż przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego regulowały kwestie intertemporalne związane z zagadnieniami procesowymi związanymi z wejściem w życie tej ustawy i ich zastosowanie musi być ograniczone tylko do tego faktu prawnego. Nie mogą one mieć więc zastosowania w zakresie istotnym dla rozważanej w niniejszej sprawie kwestii, gdyż nie odnoszą się w ogóle do aktu prawnego, którego wejście w życie skutkowało różnymi rozstrzygnięciami Sądów w zakresie właściwości rzeczowej.</p> <p>Ich zastosowanie musi być wykluczone także z tego powodu, że zakres przedmiotowy przepisów wprowadzających Kodeks postępowania karnego ograniczony był do kwestii intertemporalnych związanych z wejściem w życie ustawy procesowej. Z samej istoty nie regulowała ona kwestii wejścia w życie nowych przepisów prawa materialnego zawartych w nowym wówczas <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksie karnym</a>, gdyż kwestie te były przedmiotem regulacji przepisów wprowadzających Kodeks karny. W niniejszej sprawie sporna nie jest przecież nowelizacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksu postępowania karnego</a>, gdyż jak już wcześniej sygnalizowano, nowelizacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25)">art. 25 k.p.k.</a>, do jakiej doszło wskazaną na wstępie ustawą nie ma znaczenia dla określenia sądu właściwego do jej rozpoznania.</p> <p>Nawet zresztą akceptując stanowisko skarżącego nie można byłoby dojść do wyrażanej w zażaleniu konkluzji. Z powołanego przez skarżącego przepisu wprost wynika, że „jeżeli na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksu postępowania karnego</a> nastąpiła zmiana właściwości sądu, orzeka sąd dotychczas właściwy, gdy akt oskarżenia wniesiono przed dniem wejścia w życie niniejszego kodeksu”. Zasada petryfikacji właściwości, która wynika z art. 7 przepisów wprowadzających Kodeks postępowania karnego, wskazuje więc, że zmiana właściwości sądu wynikająca z nowej ustawy nie ma zastosowania dla będących w toku postępowań, a tym bardziej nie ogranicza tej właściwości żadnym momentem procesowym, jak choćby uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p>Oczywiste jest natomiast, że dla rozważanej kwestii nie może mieć zastosowania art. 8 przepisów wprowadzających Kodeksu postępowania karnego, gdyż regulacja w nim zawarta dotyczy z kolei stosowania przepisów o charakterze dynamicznym („toczenia się” postępowania), a do takich nie można zaliczyć przecież przepisów o właściwości i składzie sądu. Tylko natomiast z tego przepisu wynikać może stanowisko o stosowaniu przepisów procesowych wprowadzonych nową ustawą, w postępowaniu mającym mieć miejsce m.in. po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p>Jak już wcześniej wskazano, niezależnie jednak od tych uwag, wnioskowanie <em> <!-- -->per analogiam</em> z przepisów wprowadzających Kodeks postępowania karnego jest o tyle wadliwe, że przyjmuje za podstawę wnioskowania nietożsamą sytuację z sytuacją regulowaną przez te przepisy – podstawą tą jest bowiem zmiana prawa materialnego, a przywołane wyżej normy regulują konsekwencje m.in. zmiany przepisów o właściwości, a więc zmiany prawa procesowego.</p> <p>Poza tym, wykładnia z analogii ma zastosowanie jedynie wówczas, kiedy mamy do czynienia z sytuacją faktyczną, która nie została uregulowana przez odpowiednie przepisy. Wówczas zachodzi potrzeba skorzystania z przepisów, które regulują podobną sytuację faktyczną. Nie jest to jednak tożsame ze stanem, kiedy określona zmiana prawa materialnego nie zawiera przepisów przejściowych, regulujących konsekwencje ich wprowadzenia dla będących w toku postępowań.</p> <p>Niezasadnie skarżący na poparcie swojej tezy przywołuje postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2008 r. w sprawie sygn. akt I KZP 42/07 (OSNKW z 2008 r., z. 5, poz. 33). Sąd ten stwierdził wówczas, że „reguła petryfikacji właściwości sądu, która ma zastosowanie w związku z wejściem w życie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070640432" title="Ustawa z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 432 ()">ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw</a>, powoduje, że sąd właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy, według przepisów obowiązujących przed zmianą stanu prawnego, zachowuje swą właściwość do zakończenia sprawy w danej instancji - analogia do art. 7 przepisów wprowadzających Kodeks postępowania karnego. Jeżeli - w rezultacie działania reguły petryfikacji właściwości - sądem wydającym orzeczenie w pierwszej instancji był sąd rejonowy, sądem właściwym do rozpoznania środka odwoławczego jest sąd okręgowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 3)">art. 25 § 3 k.p.k.</a>), który dopiero w wypadku konieczności wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania sądowi właściwemu według znowelizowanego przepisu, a więc – w niektórych wypadkach – także sądowi okręgowemu, jako sądowi pierwszej instancji”.</p> <p>Zauważyć jednak należy, że przytoczone przez skarżącego postanowienie Sądu Najwyższego odnosi się do odmiennej sytuacji procesowej. Zostało ono bowiem wydane na gruncie zmiany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 2)">art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k.</a>, kiedy do kategorii przestępstw pozostających we właściwości sądu okręgowego w pierwszej instancji zostały zaliczone występki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 2;art. 258 § 3)">art. 258 § 1-3 k.k</a>, pozostające do czasu wejścia w życie nowelizacji we właściwości sądu rejonowego. Podstawą wydania przytoczonego przez skarżącego postanowienia była zatem zmiana prawa procesowego, a nie prawa materialnego, stąd zupełnie uzasadnione było wówczas sięgnięcie w drodze analogii do przepisów dotyczących właśnie zmiany prawa procesowego. W realiach niniejszej sprawy, jak już wcześniej zasygnalizowano, nie uległ zmianie przepis regulujący kwestię właściwości rzeczowej, czyli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25)">art. 25 k.p.k.</a>, ale przepis prawa materialnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a>, skutkiem czego czyn wypełniający jego dyspozycję zaliczony został do kategorii zbrodni, podczas gdy wcześniej przepis ten penalizował to samo zachowanie, ale jako występek.</p> <p>W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż dla oceny prawnej zachowania sprawcy przestępstwa, z punktu widzenia określenia, jaki przepis prawa materialnego ma zastosowanie, podstawowe znaczenie ma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a> Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a> bez wątpliwości wynika obowiązek stosowania ustawy względniejszej, a ujmując rzecz najprościej, ma to miejsce w każdej sytuacji, kiedy wydawane jest orzeczenie. Oczywiste jest więc, że ma ona zastosowanie na etapie wyrokowania, kiedy sąd orzekający zobowiązany jest dokonać wyboru przepisów, na podstawie których decyduje o odpowiedzialności karnej sprawcy. Nie jest to jednak jedyny moment stosowania ustawy karnej – podlega ona przecież zastosowaniu na etapie formułowania zarzutu w postępowaniu przygotowawczym, na etapie sporządzania i kierowania do właściwego sądu aktu oskarżenia, jak również na etapie ewentualnego wykorzystania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 399;art. 399 § 1)">art. 399 § 1 k.k.</a>, czy stosowania środków zapobiegawczych. W każdym z przykładowo wskazanych momentów procesowych organ stosujący prawo karne materialne, a więc sąd, a także prokurator, ma obowiązek stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy. Oznacza to, że zachowanie oskarżonego w każdym wypadku stosowania prawa materialnego będzie musiało być zakwalifikowane z przepisu wchodzącego w skład porządku prawnego, który globalnie jest oceniony jako względniejszy dla sprawcy.</p> <p>Słusznie w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt I KZP 25/12 (OSNKW z 2013 r., z. 5, poz. 37) bowiem odnosi się ono do wręcz identyczne sytuacji procesowej, jaka zaistniała w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy odniósł się w tym postanowieniu do stanu, kiedy doszło do zmiany charakteru czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 3)">art. 197 § 3 k.k.</a>, gdyż na podstawie nowelizacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051641365" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ()">ustawą z 27 lipca 2005 r.</a> o zmianie m.in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksu karnego</a> (Dz. U. 2005, poz. 1363) z występku stał się on zbrodnią. Sąd Najwyższy stwierdził wówczas, że cyt.: „przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 1)">art. 25 § 1 pkt 1 k.p.k.</a> określa regułę właściwości rzeczowej, według której sąd okręgowy kompetentny jest do osądzenia zbrodni jako konkretnego czynu konkretnego sprawcy. Ponieważ o tym, czy konkretny czyn konkretnego sprawcy jest zbrodnią decyduje treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 7;art. 7 § 2)">art. 7 § 2 k.k.</a> w powiązaniu z dolną granicą ustawowego zagrożenia, przewidzianą za czyn o określonej typizacji, według stanu prawnego ustalonego z zastosowaniem reguł określonych w art. 4 § 1 tego kodeksu, więc przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 1)">art. 25 § 1 pkt 1 k.p.k.</a> obejmuje zakresem właściwości rzeczowej sądu okręgowego tylko te czyny zabronione, które należały do kategorii zbrodni w czasie ich popełnienia i nie utraciły tego statusu w dacie badania kwestii właściwości”. Z dalszej części orzeczenia Sądu Najwyższego wynika, że „w przypadku, gdy na skutek zmian normatywnych dochodzi do zmiany charakteru czynu zabronionego o określonej typizacji z występku w zbrodnię, a czyn będący przedmiotem osądu w dacie jego popełnienia stanowił występek podlegający właściwości sądu rejonowego, to określenie właściwości rzeczowej sądu okręgowego nie może mieć oparcia w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 1)">art. 25 § 1 pkt 1 k.p.k.</a>, a musiałoby wynikać z wyraźnego przepisu intertemporalnego.” Wcześniej wprost do tego samego problemu, dotyczącego zmiany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 3)">art. 197 § 3 k.k.</a>, w tożsamy sposób odniósł się Sąd Najwyższy w uchwale z 26 stycznia 2007 r., I KZP 34/06 (OSNKW z 2007 r., z. 2, poz. 10).</p> <p>Trzeba zatem stwierdzić, iż aktualnie zważywszy na fakt, że <span class="anon-block">Ł. W.</span> zarzucono czyn popełniony w dniu 30 lipca 2016 r. polegający na spowodowaniu tzw. ciężkich obrażeń ciała, których ocena prawna ustawodawcy została zmieniona z dniem 13 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 773) w ten sposób, że od tego dnia zachowanie takie stanowi zbrodnię, czyn oskarżonego, z powodu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a>, w każdym momencie stosowania ustawy karnej będzie musiał być kwalifikowany z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> w brzmieniu sprzed wejścia w życie powołanej nowelizacji. Oznacza to więc, że czyn ten nadal ma status występku, gdyż przestępstwo stypizowane we wskazanym przepisie w określonym brzmieniu jest zagrożone karą pozbawienia wolności od roku do lat 10.</p> <p>Sąd Apelacyjny stoi więc na ugruntowanym w judykaturze stanowisku, że skoro dany czyn stanowił występek w czasie jego popełnienia, z powodu normy zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a> zachowuje on nadal status występku, pomimo zmiany zagrożenia ustawowego kwalifikującego przepis, którego znamiona on wypełnia, do kategorii zbrodni. W konsekwencji, do ustalenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy znaczenie ma kwalifikacja prawna tego czynu ustalona przy uwzględnieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a>, a więc kwalifikacja uzasadniająca jego status jako występku. Jeżeli występek ten nie należy do katalogu przestępstw, o których sprawy rozpoznaje sąd okręgowy, a także szczególna właściwość tego sądu nie wynika z przepisu intertemporalnego, sądem właściwym do rozpoznania sprawy pozostaje sąd właściwy według stanu prawnego obowiązującego w czasie popełnienia czynu. Sądem tym, zważywszy na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 2;art. 25 § 3)">art. 25 § 1-3 k.p.k.</a>, przy uwzględnieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> w brzmieniu sprzed 13 lipca 2017 r., jest Sąd Rejonowy w Radomiu, jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu.</p> <p>W tym stanie rzeczy uznając za chybiony podniesiony w zażaleniu zarzut, Sąd Apelacyjny zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.</p> <p>Ubocznie należy natomiast wskazać, iż poza zakresem rozpoznania niniejszej sprawy leżała kwestia naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442;art. 442 § 3)">art. 442 § 3 k.p.k.</a> Choć oskarżyciel publiczny nie wyartykułował tego wyraźnie w zażaleniu, jest ono zażaleniem na niekorzyść, skoro dąży do rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy do jej rozpoznania jako sprawy o zbrodnię, nadając zarazem tę cechę czynowi zarzucanemu oskarżonemu. Przy rozpoznaniu sprawy na niekorzyść sąd odwoławczy, ze względu na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 434;art. 434 § 1)">art. 434 § 1 k.p.k.</a>, może orzec na niekorzyść jedynie wówczas gdy stwierdzi podniesione uchybienie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, zaś zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442;art. 442 § 3)">art. 442 § 3 k.p.k.</a> nie został podniesiony. Oczywiste jest natomiast, że w realiach sprawy nie można mówić o zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 440)">art. 440 k.p.k.</a>, skoro w zaskarżonym postanowieniu Sąd Okręgowy rozstrzygnął o właściwości rzeczowej w sposób prawidłowy.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.</p> </div>