VIII Gz 181/17

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII Gz 181/17</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 15 grudnia 2017 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział VIII Gospodarczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Elżbieta Kala</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. w Bydgoszczy</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku: <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="anon-block">J. O.</span> </em> </strong> </p> <p>o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej</p> <p>na skutek zażalenia wnioskodawcy</p> <p>na rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy</p> <p>z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt XV GUo 129/17</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia: </strong> </p> <p>zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że ustanowić dla uczestnika <span class="anon-block">J. O.</span> pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w <span class="anon-block">B.</span>.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym rozstrzygnięciem zawartym w pkt 2 postanowienia z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt XV GUo 129/17 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił wniosek uczestnika <span class="anon-block">J. O.</span> o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sprawy o ogłoszenie upadłości. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy odwołał się do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 117;art. 117 § 5)">art. 117 § 5 kpc</a>. Sąd ten zważył, że przedmiotowa sprawa nie należy do zbyt skomplikowanych, a wnioskodawca wykazał się zdolnością do jasnego i zrozumiałego dla sądu przedstawienia swojego stanowiska. W ocenie Sądu Rejonowego, wnioskodawca nie jest osobą nieporadną, ma średnie wykształcenie. Sąd Rejonowy podkreślił, że składając wniosek o ogłoszenie upadłości uczestnik będzie korzystał ze stosownego formularza, który ułatwia wskazanie istotnych informacji. W przypadku zaś ewentualnych braków wniosku o ogłoszenie upadłości Sąd wezwie o ich uzupełnienie.</p> <p>Uczestnik w zażaleniu od powyższego rozstrzygnięcia ponowił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując, że przepisy prawa są dla niego niezrozumiałe. Dla uczestnika przedmiotowa sprawa ma charakter zawiły, jest dla niego swego rodzaju novum. Skarżący obawia się wierzycieli oraz braku umiejętności samodzielnego zgromadzenia niezbędnych z punktu widzenia wniosku o ogłoszenie upadłości, dokumentów.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie podlegało uwzględnieniu.</p> <p>Zgodnie z treścią <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 117;art. 117 § 1)">art. 117 § 1 k.p.c.</a> </span> strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny (<span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 117;art. 117 § 5)">art. 117 § 5 k.p.c.</a> </span>). Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma dla sądu charakteru wiążącego, lecz podlega ocenie sądu <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1978 r., I PRN 123/78, PiZS 1980/6/65).</em> </p> <p>Potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu wyznacza nie tylko stan majątkowy osoby zgłaszającej wniosek, ale również stopień skomplikowania sprawy, jak i nieporadność strony. Strona ma uprawnienie i możliwość podejmowania osobiście różnych działań w postępowaniu przed sądem zmierzających do ochrony własnych praw. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega zawsze indywidualnej ocenie ze strony sądu, który uwzględnia go tylko wówczas, gdy udział pełnomocnika uzna za potrzebny.</p> <p>Można ogólnie stwierdzić, iż oceniając potrzebę przychylenia się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika dla strony, sąd powinien brać pod uwagę z jednej strony stopień skomplikowania danej sprawy, z drugiej zaś strony faktyczną zdolność strony, która składa taki wniosek, do własnego działania w toczącym się postępowaniu <em> <!-- -->(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2007 r., V CSK 37/07, LEX nr 442585).</em> </p> <p>Na gruncie sprawy niniejszej Sąd Rejonowy zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych w całości, uznając, że jego sytuacja majątkowa jest trudna. Odmiennie jednakże od stanowiska Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy zważył, że charakter sprawy przemawia za potrzebą ustanowienia dla uczestnika pełnomocnika z urzędu. Podkreślić trzeba, że uprawnienie do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi gwarancję rzeczywistego prawa do sądu, gdyż realizowane jest zarówno poprzez wsparcie merytoryczne, jak i formalne. Jakkolwiek rację ma Sąd Rejonowy co do tego, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie jest wnioskiem skomplikowanym i ma formę formularza, to jednak wnioskodawca podkreślił, że na co dzień nie ma styczności ze sprawami sądowymi oraz, że już samo zgromadzenie niezbędnych w sprawie dokumentów napawa go obawą czy podoła w tym zakresie.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, miernikiem poradności nie może być wyłącznie złożenie przez uczestnika wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który mógł przecież zostać sporządzony przy pomocy innych osób, a nie samodzielnie przez uczestnika. Skarżący nadmienił zresztą, że korzystał ze wsparcia profesjonalisty przed złożeniem przedmiotowego wniosku. Założyć też trzeba, że sprawa o ogłoszenie upadłości jest dla uczestnika osobiście niezmiernie ważna, zatem istotnym jest dla niego, aby została „poprowadzona” w profesjonalny sposób.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy za potrzebny uznał udział radcy prawnego w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji na podstawie <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> </span> w zw. z <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> </span> zmienił zaskarżone postanowienie, o czym postanowił jak w sentencji.</p> </div>