V ACa 979/17

<p>Sygn. akt V ACa 979/17</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 19 grudnia 2017 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSA Ewa Kaniok (spr.)</p> <p>Sędziowie: SA Bogdan Świerczakowski</p> <p>SO (del.) Zuzanna Adamczyk</p> <p>Protokolant: sekr. sądowy Anna Łachacz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">S. W.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanych</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</p> <p>z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt IV C 1338/09</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> </p> <p>odrzucić apelację.</p> <p>Zuzanna Adamczyk Ewa Kaniok Bogdan Świerczakowski</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V ACa 979/17 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 06 listopada 2014 r. wydanym w sprawie IV C 1338/09 Sąd Okręgowy w Warszawie w punkcie pierwszym uchylił częściowo nakaz zapłaty Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 07 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV Nc 136/09 co do kwoty 729.879,37 zł oraz w części dotyczącej zasądzonych kosztów procesu; w punkcie drugim oddalił powództwo co do kwoty 729.879,37 zł; w punkcie trzecim kosztami procesu obciążył w 53% pozwaną i w 47% powoda, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od powyższego wyroku wnieśli pozwani</strong> <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">T. K.</span> i <span class="anon-block">B. K.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Pozwani</strong> <span class="anon-block">S. W.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span> zaskarżyli wyrok w zakresie utrzymującym w mocy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym dnia 07 sierpnia 2009 r. co do kwoty 827.034,04 zł oraz w punkcie trzecim.</p> <p>W konkluzji wnieśli o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez uchylenie w całości nakazu zapłaty wydanego w postepowaniu nakazowym przez Sąd Okręgowy w Warszawie dnia 07 sierpnia 2009 r. i oddalenie powództwa w całości w stosunku do <span class="anon-block">S. W.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span>, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi Okręgowemu w Warszawie. Nadto wnieśli o zasądzenie solidarnie kosztów postepowania za obie instancje.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja </strong> <span class="anon-block">B. K.</span> została prawomocnie odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 lipca 2015 r. (k.2113).</p> <p> <strong> <!-- -->Powód</strong> wniósł o oddalenie apelacji <span class="anon-block">S. W.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span> oraz o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373)">art. 373 k.p.c.</a> Sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji.</p> <p>Nieodrzucenie środka odwoławczego na posiedzeniu niejawnym nie wyłącza późniejszego odrzucenia go na rozprawie (por: Sąd Najwyższy postanowienie z dnia 25.11.2010 r., I CZ 139/10, Lex 1391129).</p> <p>Apelacja wniesiona przez <span class="anon-block">S. W.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span> jest niedopuszczalna, jako odnosząca się do rozstrzygnięcia, którego w zaskarżonym wyroku nie ma.</p> <p>Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem zaskarżone może być tylko orzeczenie istniejące. Nie można wnieść środka odwoławczego od orzeczenia, które nie zostało - w rozumieniu przepisów prawa procesowego wydane. Chodzi tu zarówno o brak orzeczenia w ogóle, jak i brak w wydanym orzeczeniu rozstrzygnięcia w danym przedmiocie - np. oddalenia powództwa czy wniosku w pozostałej części (postanowienie SN z dnia 11.09.2002 r., V CKN 1165/00, LEX 5722).</p> <p>Powyższe ma również zastosowanie w sytuacji, gdy do wydania wyroku dochodzi na skutek rozpoznania zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 496)">art. 496 k.p.c.</a> po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w części utrzymuje w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza.</p> <p>Jak wynika z powyższego, orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, w której wcześniej wydano nakaz zapłaty, w każdym wypadku powinno odnosić się do tego nakazu. Przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy sąd uznając roszczenie zasądzone nakazem zapłaty za uzasadnione w całości, utrzymuje nakaz zapłaty w mocy. W przypadku uznania częściowej słuszności wydanego nakazu sąd utrzymuje w mocy nakaz zapłaty w odpowiedniej części zaś w powstałej uchyla go, wydając jednocześnie stosowne orzeczenie o żądaniu pozwu, tj. oddala powództwo lub orzeka o niemożności orzeczenia o tym żądaniu.</p> <p>Zgodnie z poglądami doktryny i judykatury nie budzi wątpliwości, że praktyka polegająca na orzekaniu w wyroku jedynie o uchyleniu części nakazu zapłaty i oddaleniu w tym zakresie powództwa jest wadliwa. Nie uwzględnia ona bowiem nowelizacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 496)">art. 496 k.p.c.</a> w świetle, której za nieaktualne należy uznać stanowisko dotyczące tego zagadnienia prezentowane przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 czerwca 1986 r., sygn. akt III CZP 13/84 (Lex 3005). Te ocenę potwierdza nowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 23 stycznia 2008 roku, sygn. akt V CSK 392/07 (Lex 584213), Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku częściowej bezzasadności zarzutów w wyroku powinna znaleźć się formuła, że nakaz zapłaty w części zostaje utrzymany w mocy. Niewątpliwie takiej formuły Sąd I instancji nie zawarł w wyroku z dnia 06 listopada 2014 r. Jednocześnie Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przy uchyleniu jedynie części nakazu zapłaty i oddaleniu w tej części powództwa, brak wskazanej formuły dotyczącej utrzymania nakazu zapłaty „w mocy w całości lub w części”, powoduje brak rozstrzygnięcia o części zarzutów jak i brak stanowiska odnośnie uwzględnienia powództwa. Podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 lipca 2006 r., I CZ 35/06, (Lex 584195) stwierdził, że jeżeli w wyniku rozpatrzenia zarzutów od nakazu zapłaty Sąd uzna, iż zasądzone roszczenie jest uzasadnione w części, a w pozostałym zakresie postępowanie podlega umorzeniu, to w sentencji wyroku uchyla nakaz zapłaty w oznaczonym zakresie i postępowanie umarza, a w pozostałej części nakaz zapłaty utrzymuje w mocy. Nadto postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt V CZ 68/14, (Lex 1532996) Sąd Najwyższy odniósł się do skutku uchylenia nakazu zapłaty, bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu. Sąd Najwyższy stwierdził, że samo uchylenie nakazu zapłaty, bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu, oznacza brak substratu zaskarżenia i uniemożliwia stronie wywiedzenie środka zaskarżenia.</p> <p>Sąd po rozpoznaniu zarzutów powinien odnieść się do bytu prawnego nakazu zapłaty w granicach zaskarżenia nawet wówczas gdy zamierza utrzymać go w mocy tylko częściowo.</p> <p>W sprawie niniejszej Sąd I instancji rozstrzygając w przedmiocie częściowego uchylenia nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia z dnia 07 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV Nc 136/09, nie orzekł o utrzymaniu nakazu zapłaty w mocy w pozostałej części. Wywiedziona przez <span class="anon-block">S. W.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span> apelacja dotyczy zatem części nakazu zapłaty, o której Sąd Okręgowy nie rozstrzygnął. Z uwagi na powyższe apelacja podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu braku substratu zaskarżenia, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 373)">art. 373 k.p.c.</a> .Apelacja odnosząca się do części pominiętej jest niedopuszczalna.</p> <p>Uzupełniająco dodać należy, że wyrok Sądu Okręgowego z dnia 06 listopada 2014 r. musi być potraktowany jako częściowy, a zatem na Sądzie I instancji ciąży obowiązek rozpoznania zarzutów w pozostałej części. Powyższe wynika z faktu, że uprzednio został wydany nakaz zapłaty, który zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 494;art. 494 § 2)">art. 494 §2 k.p.c.</a> ma skutki prawomocnego wyroku, tylko w takiej części w jakiej nie wniesiono przeciwko niemu skutecznie zarzutów. Z uwagi na okoliczność, że w sprawie niniejszej zarzuty zostały wniesione, muszą zostać rozpoznane.</p> <p>SSO Zuzanna Adamczyk SSA Ewa Kaniok SSA Bogdan Świerczakowski</p> </div>