IV SA/Wr 263/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. R. – dalej strona, skarżąca, wnioskodawczyni od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Administratora Działu Wsparcia Mieszkańców, Zespół Świadczeń na Rzecz Mieszkańców w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] ([...]), odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. 2133), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Opisaną na wstępie decyzją administracyjną organ pierwszej instancji odmówił T. R. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez stronę wynosi 47,14 m2, a to oznacza, że powierzchnia użytkowa przekracza o więcej niż 30% powierzchnię normatywną przewidzianą w przepisach dla jednoosobowego gospodarstwa domowego. Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, że w tej sprawie pomimo legitymowania się przez stronę orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] oraz zaświadczeniem lekarskim z dnia 12 listopada 2019 r. - o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, w związku z orzeczoną niepełnosprawnością, nie można było - zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - powiększyć powierzchni normatywnej o 15 m2. Jak bowiem wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych powierzchnia normatywna ulega zwiększeniu w każdym przypadku, kiedy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku inwalidzkim, natomiast zaistnienie przesłanki w postaci zwiększenia w lokalu osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju ma sens tylko wówczas, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu z innymi osobami. Z akt sprawy wynika zaś jednoznacznie, że strona w lokalu mieszkalnym zamieszkuje sama i nie dzieli lokalu z innymi osobami. W uzasadnieniu odwołania od powyższej decyzji, wnioskodawczyni wyjaśniła, że jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Uważa, że jako osobie niepełnosprawnej przysługuje jej powiększenie powierzchni normatywnej o 15 m2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Regulacje ustawowe dotyczące udzielania pomocy w formie dodatków mieszkaniowych precyzyjnie określają zasady i tryb ich przyznawania. Osoba ubiegająca się o tę formę pomocy w regulowaniu opłat za zajmowane mieszkanie musi spełniać wszystkie określone w ustawie warunki. Niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza skuteczność starań o dodatek. Jednym z bezwzględnie obowiązujących warunków jest wymóg zajmowania lokalu o odpowiedniej powierzchni użytkowej, zróżnicowanej - w art. 5 ust. 1 - w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, powierzchnia normatywna w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 35 m2. W art. 5 ust. 5 ustawy, ustawodawca ustalił, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% lub o 50%, pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Mieszkanie skarżącej ma 47,14 m2 powierzchni użytkowej, która przekracza powierzchnię normatywną dla jednej osoby o 12,14 m2, tj. 34,69%. Nie można było też przyjąć powiększenia normy o 50%, albowiem w tym wypadku koniecznym wymogiem jest to, aby udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekroczył 60%, a w przypadku lokalu zajmowanego przez odwołującą się udział powierzchni pokoi i kuchni (36,53 m2) w powierzchni użytkowej tego lokalu (47,14 m2) wynosi 77,49 % i przekracza ustawowo dopuszczalne 60%. W kontekście zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśnia, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z brzmienia przepisu wynika, że powiększenie normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego następuje w dwóch sytuacjach: gdy w lokalu zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku lub, gdy z uwagi na niepełnosprawność osoba wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Kolegium stwierdziło, że w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r. I OSK 565/00 o konieczności zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wraz z osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku lub, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, minimum jeszcze jednej osoby jako warunku umożliwiającego doliczenie do powierzchni normatywnej dodatkowych 15 m2 powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu mieszkalnego, o czym świadczy użyte w powołanym przepisie pojęcie "zamieszkiwania w oddzielnym pokoju". Osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w odrębnym pokoju, o jakiej mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, to taka osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Z tego co powiedziano wyżej wynika, przesłanka ta wystąpi jedynie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna będzie zamieszkiwała w danym lokalu mieszkalnym wraz z inną osobą, czy też rodziną. Nie może ona zaistnieć w przypadku osoby niepełnosprawnej, która zamieszkuje samodzielnie. Oddzielny pokój, to pomieszczanie tworzące samodzielną całość, wyodrębnione w lokalu mieszkalnym dla zapewnienia właściwych warunków bytowych osoby niepełnosprawnej. Skoro zatem cały lokal mieszkalny pozostaje do wyłącznej dyspozycji osoby niepełnosprawnej, to w żadnej mierze nie jest celowe wyodrębnianie oddzielnego pomieszczenia, bowiem osoba ta ma do swojej dyspozycji wszystkie pomieszczenia znajdujące się w tym lokalu. Nie ulega wątpliwości, że inna jest sytuacja, gdy osoba niepełnosprawna nie mieszka sama, ale z rodziną. Skarżąca legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności oraz stosownym zaświadczeniem lekarskim o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, w związku z orzeczoną niepełnosprawnością i samodzielnie zamieszkuje w zajmowanym lokalu mieszkalnym o powierzchni 47,14 m2, co wynika ze złożonego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz z treści pisma Zarządu Zasobu Komunalnego z dnia 25 lutego 2020 r. W świetle tego co powiedziano wyżej stwierdzić należy, że skoro odwołująca się zamieszkuje samodzielnie w lokalu, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, to nie może być objęta dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W tej sytuacji - pomimo zrozumienia dla trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej strony, nie można przyznać wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. Jak już wspomniano powyżej kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy. Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni. Zarzuciła, że jest ona dla niej bardzo krzywdząca i źle przeanalizowana. Wniosła o ponowne przeanalizowanie sprawy i wydanie pozytywnej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów prawnych. Oznacza to, że Sąd ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów prawa procesowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta W. decyzję Administratora Działu Wsparcia Mieszkańców, Zespół Świadczeń na rzecz Mieszkańców w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stanowił art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2133) – dalej ustawa. Stan faktyczny istotny dla rozpoznania wniosku skarżącej był niesporny. Powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą wynosi 47,14 m2, zaś powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 36,53 m2. Wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Strona zamieszkuje samodzielnie w mieszkaniu. Przedłożyła też zaświadczenie lekarskie o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Art. 5 wymienionej ustawy określa warunki jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy. Stanowi on, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się jeden lokal mieszkalny (...), w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 35 m2 dla jednej osoby (ust. 1). Normatywna powierzchnia mieszkania skarżącej wynosi 47,14 m2 (czyli przekracza wskazaną w przepisach powierzchnię. Strona nie spełnia również warunku określonego w ust. 5. Przepis ten mówi iż dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej nie przekracza 60%. Tymczasem powierzchnia użytkowa przekracza powierzchnię dla jednej osoby o 12,14 m2 to jest 34,69% (47,14 m2 – 35 m2 = 12,14 m2) a udział powierzchni pokoi + kuchni (36,53 m2) w stosunku do powierzchni użytkowej lokalu (47,49) przekracza ustawowo dopuszczalne 60%. Skarżąca nie spełnia również warunku określonego w ust. 3 art. 3 ustawy. Mówi on, że normatywną powierzchnię (35 m2) powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Przepis ten również nie ma zastosowania do skarżącej, gdyż mieszka sama i nie dzieli pokoju z innym domownikiem. Orzecznictwo sądowoadministracyjne jest jednolite odnośnie interpretacji tego przepisu. Stoi na stanowisku, że jeżeli w lokalu mieszkalnym osoba ubiegająca się o dodatek ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Takie stanowisko reprezentuje NSA nie tylko w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06, na który wskazuje organ, ale także w wyrokach: z dnia 9 lipca 2019 r., I OSK 2471/17, z dnia 23 stycznia 2020 r., I OSK 3908/18 a także Wojewódzkie Sądy Administracyjne: w Opolu w wyroku z dnia 17 maja 2018 r. IV SA/Op 616/17, w Szczecinie w wyroku z dnia 12 lipca 2018 r. II SA/Sz 576/18. Sąd orzekający przychyla się również do przedstawionego rozumienia treści art. 5 ust. 3 ustawy. Z powyższych zatem rozważań wynika, że skarżąca nie spełnia warunków wynikających z art. 5 ustawy, a tym samym brak jest podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego. Tym samym zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.