I GZ 434/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A w organizacji na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 października 2018 r. sygn. akt III SA/Po 1907/14 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi Spółki A w organizacji na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odrzucić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z 31 października 2018 r., sygn. akt III SA/Po 1907/14, Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał Spółkę A w organizacji do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA w Poznaniu z 23 listopada 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi, w kwocie 100 zł, stosowanie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; dalej rozporządzenie RM). Przewodniczący Wydziału wskazał, że ww. kwotę należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W zażaleniu spółka wniosła o "uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów k.s.h., tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 k.s.h.) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 k.s.h. jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. W aktach sprawy brak jest aktu założycielskiego Spółki, a znajduje się jedynie umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z 30 września 2011 r. Z pisma Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu IX Wydział Gospodarczy KRS wynika, że wniosek o rejestrację spółki wpłynął 12 marca 2012 r. i zakończył zwrotem wniosku 15 marca 2012 r. z powodu uchybień formalnych (k. 42). Z pisma tego Sądu z 18 września 2017 r. wynika, że postępowanie o wpis spółki do KRS nie zostało zakończone. Spółka nadal tytułuje się jako będąca w organizacji – powyższe wynika również z pisma strony z 28 grudnia 2017 r. (k. 103) w którym "zarząd Spółki" informuje Sąd, że spółka nie jest jeszcze wpisana do KRS. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi wskazać należy, że skoro od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno było nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiony przez taki podmiot środek prawny, należy odrzucić go jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Poznaniu z 8 lutego 2018 r. skarżąca Spółka nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.