III Ca 1503/17

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 1503/17</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 21 grudnia 2017 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący - Sędzia SO Henryk Brzyżkiewicz</p> <p>Sędziowie: SO Leszek Dąbek (spr.)</p> <p>SO Roman Troll</p> <p>Protokolant Marzena Makoś</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na rozprawie sprawy</p> <p>z wniosku <span class="anon-block">A. O.</span> i <span class="anon-block">B. O. (1)</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">K. T.</span> (<span class="anon-block">T.</span>) i <span class="anon-block">J. T.</span> (<span class="anon-block">T.</span>)</p> <p>o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie</p> <p>na skutek apelacji uczestników postępowania</p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku</p> <p>z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II Ns 1016/13</p> <p>postanawia:</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienić zaskarżone postanowienie w punktach 1, 2 i 3 ten sposób, że:</strong> </p> <p>a)  <strong> <!-- -->oddalić wniosek; </strong> </p> <p>b)  <strong> <!-- -->ustalić, że koszty postępowania ponoszą w całości solidarnie wnioskodawcy, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu w Sądzie Rejonowym w Rybniku; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądzić solidarnie od wnioskodawców na rzecz uczestników postępowania solidarnie kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) zastępstwa prawnego.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Roman Troll SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Leszek Dąbek </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 1503/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Rybniku </strong>w postanowieniu z 12 05 2017r. stwierdził, <br/>że właściciele nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze <span class="anon-block">(...)</span>, obręb <span class="anon-block">R.</span> Gmina <span class="anon-block">L.</span> o urządzonej księdze wieczystej prowadzonej przez ten Sąd pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span> nabyli przez zasiedzenie z dniem <strong> <!-- -->10 06 1987r</strong>. na rzecz każdorazowych właścicieli tej nieruchomości służebność przechodu i przejazdu pasem o szerokości 3 metrów opisanym w sentencji przez nieruchomość gruntową stanowiącą działkę gruntu o numerze <span class="anon-block"> (...)</span> obręb <span class="anon-block">R.</span> Gmina <span class="anon-block">L.</span> o urządzonej księdze wieczystej prowadzonej przez ten Sąd pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>, uczynił integralną częścią postanowienia wyrys z mapy stanowiący załącznik do opinii biegłego sadowego <span class="anon-block">G. K.</span> z dnia 25 11 2016r. oraz orzekł o kosztach postępowania i nieuiszczonych kosztach sądowych.</p> <p>W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał wskazane w uzasadnieniu regulacje prawne. Następnie dokonała oceny prawnej poczynionych ustaleń faktycznych i w jej ramach stwierdził, że sporny szlak drogowy istnieje</p> <p>na gruncie stanowiącym obecnie nieruchomość gruntową uczestników postępowania od 1938r. Wnioskodawcy oraz ich pośrednicy prawni korzystali z niego w sposób odpowiadający treści służebności gruntowej, przechodząc i przejeżdżali nim na teren ich nieruchomości pasem gruntu utwardzonym żwirem, gruzem i asfaltem. Wskazał,</p> <p>że ze zgromadzone w sprawie materiału dowodowego wynika, że <span class="anon-block">E. F. (1)</span>,</p> <p>a następnie <span class="anon-block">W. O.</span> utwardzali ten szlak, z którego następnie korzystali następcy prawni <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">B. O. (2)</span>. Ocenił, że z tej przyczyny chwilą nabycia własności nieruchomości wnioskodawców przez <span class="anon-block">E. F. (2)</span> „na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 19 05 1967r. w sprawie II Ns 115/65” powstał stan prowadzący do nabycia przez jej właścicieli służebności gruntowej przechodu i przejazdu po nieruchomości stanowiącej obecnie własność uczestników postępowania, wobec czego z upływem 20 lat od uprawomocnienia się tego postanowienia (10 06 1987r.) doszło do nabycia przez ówczesnych właścicieli nieruchomości wniosko-dawców służebności opisanej w sentencji służebności gruntowej.</p> <p>O kosztach postępowania orzekał stosując regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Orzeczenie zaskarżyli <strong> <!-- -->uczestnicy postępowania <span class="anon-block">K. T.</span> i <span class="anon-block">J. T.</span>,</strong> którzy wnosili o jego zmianę przez oddalenie wniosku oraz zasadzenie na ich rzecz od wnioskodawców zwrotu kosztów postępowania.</p> <p>Zarzucili, że istnieje sprzeczność pomiędzy poczynionymi ustaleniami a zebranym</p> <p>w sprawie materiałem polegająca na wadliwym przyjęciu, że:</p> <p>- szlak drogowy był utwardzony gruzem, kamieniami, żwirem lub popiołem</p> <p>oraz resztkami tynku, kiedy faktycznie podczas korytowania ujawniono ziemię zmieszaną z popiołem, śladami resztki cegieł praz asfaltu złożonego przez uczestników postępowania, ich poprzedników prawnych lub osoby działające na ich polecenie,</p> <p>- posiadanie miało charakter samoistny, kiedy zebrany w sprawie materiał dowodowy wymagał przyjęcia, ze nabywcy nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> korzystali z przejścia dzięki grzeczności sąsiada, przez co nie byli posiadaczami lecz prekarzystami (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 338)">art. 338 k.c.</a>) i nie spełniali warunków do nabycia służebności przez zasiedzenie.</p> <p>Zarzucali także, że przy ferowaniu postanowienia naruszono prawo materialne, regulacje:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a> przez przyjęcie, że wyznaczenie szlaku drogowego przez właścicieli nieruchomości przed jej podziałem dokonanym w sprawie I Ns 115/95 Sądu Rejonowego w Rybniku – na mocy postanowienia z dnia 19 05 1967r – stanowi podstawę do ustanowienia służebności gruntowej przez zasiedzenie, kiedy zgodnie</p> <p>z powołanym przepisem służebność gruntowa może nabyta przez zasiedzenie tylko</p> <p>w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia wykonanego przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela i bieg terminu zasiedzenia rozpoczyna się z datą faktycznego objęcia w posiadanie takiego urządzenia wykonanego przez tego posiadacza służebności, a nie z datą prawomocności postanowienia o dziale spadku, w którym pominięte zostało rozstrzygnięcie</p> <p>o ustanowieniu służebności,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a> przez przyjecie, że posiadanie służebności czynnej z przerwami nie stanowi przeszkody w nabyciu służebności przez zasiedzenie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia wnioskodawców,</p> <p>a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.</p> <p>Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia <br/>w części dotyczą okoliczności bezspornych pomiędzy stronami, a w pozostałym zakresie mają podstawę w wiarygodnych informacjach zawartych we wskazanych</p> <p>w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia źródłach dowodowych.</p> <p>Wbrew zarzutowi apelacji pomiędzy nimi a zebranym w sprawie materiałem nie zachodzią wskazane w niej sprzeczności.</p> <p>W szczególności prawidłowe jest kwestionowane w apelacji ustalenie dotyczące utwardzenia biegnącego po gruncie szlaku drogowego.</p> <p>Ustalenie to ma bowiem swoje odniesienie w wiarygodnych informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia źródłach dowodowych.</p> <p>Natomiast w ramach drugiego z zarzutów apelacji dotyczących podstawy faktycznej orzeczenia skarżący w istocie kwestionują dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę prawną charakteru posiadania przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych spornego pasa drogowego.</p> <p>W ramach tego zarzutu apelujący w istocie nie kwestionują zatem poczynionych ustaleń faktycznych, lecz ich ocenę prawną (subsumcję poczynionych ustaleń pod zastosowane regulacje prawne i w ich wyniku przyjęcie, iż poprzednicy prawni wnioskodawców korzystali z szlaku drogowego jak posiadacze służebności gruntowej), przez co ten zarzut nie ma wpływu na powyższa ocenę.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.</span> </p> <p>Z poczynionych i nie kwestionowanych w postępowaniu apelacyjnym ustaleń Sadu Rejonowego wynika, iż obszar gruntu nieruchomości stanowiący obecnie własność wnioskodawców i uczestników postępowania w przeszłości należał</p> <p>do pradziadków wnioskodawcy <span class="anon-block">J. K. (1)</span> oraz <span class="anon-block">J. K. (2)</span> i do czasu dokonania w dniu 19 05 1967r. działu spadku po nich stanowił jedną nieruchomość.</p> <p>Pradziadkowie wnioskodawcy prowadzili na niej gospodarstwo rolne</p> <p>i mieszkali w budynku wybudowanym na gruncie stanowiącym obecnie nieruchomość wnioskodawców, gdzie znajdowało się ich siedlisko.</p> <p>W celu dojazdu do drogi publicznej korzystali oni z istniejącego do chwili obecnej szlaku drogowego, który urządzili i utwardzili.</p> <p>Z tej przyczyny to oni a nie ich następcy prawni doprowadzili do powstania trwałego i widocznego urządzenia w rozumieniu regulacji prawnej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>,</p> <p>gdyż ci ostatni tylko korzystali z już istniejącego urządzenia i jedynie utrzymywali je</p> <p>w należytym stanie.</p> <p>Zgodnie z przyjętym w judykaturze i akceptowanym w doktrynie prawnym poglądem prawnym „Drogę konieczną może zasiedzieć samoistny posiadacz tylko wówczas, gdy we własnym zakresie wykona trwałe i widoczne urządzenia, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>” (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 08 2011r. III CZP 10/11, oSNC 2011/12/129, LEX 862939, Rzeczposp. PCD 2011/185/3, Biul.SN 2011/8/6, wcześniej np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 03 1998r. I CKN 543/97, LEX nr 78419 oraz),</p> <p>Z podanych powyżej względów taką sytuacja nie mamy do czynienia</p> <p>w sprawie w konsekwencji czego już tylko z tego powodu - w świetle przywołanej regulacji prawnej - wniosek był bezzasadny.</p> <p>Niezależnie od tego za taką oceną przemawia również fakt, że stanowiąca obecnie własność wnioskodawców nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej,</p> <p>co w połączeniu z nie zamieszczeniem w postanowieniu o dziale spadków po <span class="anon-block">J. K. (1)</span> oraz <span class="anon-block">J. K. (2)</span> rozstrzygnięcia o ustanowieniu służebności drogi</p> <p>na nieruchomości stanowiącej obecnie własność uczestników postępowania czyni wykazanymi twierdzenia skarżących - w drodze domniemania faktycznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a>) – że ich poprzednicy prawni uzgodnili z poprzednikami prawnymi wnioskodawców, że będą ono korzystali ze spornego szlaku drogowego jedynie czasowo, tj. do chwili kiedy poprzednicy prawni wnioskodawców urządzą na swej nieruchomości szlak drogowy prowadzący do drogi publicznej.</p> <p>Z tej przyczyny słusznie apelacja podnosi, że poprzednicy prawni wnioskodawców korzystali ze spornego szlaku drogowego tylko grzecznościowo i tym samym nie byli oni posiadaczem służebności.</p> <p>Nie znalazło to prawidłowego odzwierciedlenia w zaskarżonym orzeczeniu,</p> <p>co apelację czyni uzasadnioną i skutkowało koniecznością zmiany zaskarżonego postanowienia w oparciu o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> przez oddalenie wniosku oraz zmianą zawartych w nim rozstrzygnięć o kosztach postępowania i nieuiszczonych kosztach sądowych.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono stosując regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 2)">art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c.</a> </p> <p>w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3;art. 520 § 3 zd. 1)">art. 520 § 3 zd. 1 k.p.c.</a> a o nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono przy zastosowaniu regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tekst jednolity Dz.U. z 2010r. nr 90, poz. 504)</p> <p>w związku z art. 520 § 3 zd. 1k.p.c.</p> <p>Reasumując zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego apelację uczestników postępowania jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sen-tencji w oparciu o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3;art. 520 § 3 zd. 1)">art. 520 § 3 zd. 1 k.p.c.</a> uznając, że wobec uwzględnienia apelacji i występującej </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w sprawie sprzeczności interesów wnioskodawców i uczestników postępowania, tym ostatnim należy się zwrot od wnioskodawców poniesionych przez nich kosztów postępowania odwoławczego </strong> </p> </div>