IV GC 701/24

<p>sygn. akt IV GC 701/24</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>co do całości wyroku z 24 czerwca 2024 roku</p> <p>(ograniczone zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(8);art. 505(8) § 4)">art. 505^{<!-- -->8} § 4 k.p.c.</a>)</p> <p>1.  <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> pozwała <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> o zapłatę 2160 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 6 lipca 2023 roku do dnia zapłaty oraz o zwrot kosztów procesu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i o zwrot kosztów procesu.</p> <p>2.  Postępowanie toczyło się według przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych i w sprawach uproszczonych. Mając na uwadze całokształt okoliczności i wniosków dowodowych, Sąd uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne i skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a>). Sprawa miała charakter bardzo powtarzalny i ograniczała się do ustalenia wysokości odszkodowania. Przeprowadzenie rozprawy nie byłoby celowe, co uzasadniały twierdzenia stron i podniesione zarzuty, a także profesjonalna reprezentacja stron z wysokim poziomem merytorycznym pism procesowych. Wartość przedmiotu sporu nie przekraczała 4000 zł, co wyłączyło stosowanie <span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 3)">§ 3 k.p.c.</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505)">art. 505</a> ^{<!-- -->1a} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>).</p> <p>3.  Powódka wywodziła swoje roszczenie z faktu, że pozwana jako ubezpieczyciel OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zobowiązała się do zapłacenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną poszkodowanemu, wobec którego odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.c.</a>). Odszkodowanie co do zasady ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 36;art. 36 ust. 1)">art. 36 ust. 1 ustawy z 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a>). Ubezpieczony ponosił odpowiedzialność, gdyż z winy swojej doprowadził do zderzenia z samochodem poszkodowanego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 2)">art. 436 § 2 k.c.</a>). Poszkodowany dokonał przelewu wierzytelności wobec ubezpieczyciela na powódkę, wobec czego powódka mogła domagać się spełnienia w swoim imieniu i na swoją rzecz roszczenia pierwotnie przysługującego poszkodowanemu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509;art. 509 § 1)">art. 509 § 1 k.c.</a>).</p> <p>4.  Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła i obejmuje m.in. straty, które poszkodowany poniósł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1;art. 361 § 2)">art. 361 § 1 i 2 k.c.</a>). W przypadku uszkodzenia pojazdu mechanicznego normalnym następstwem szkody są celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego porównywalnego do uszkodzonego w tym sensie, że jest tak samo użyteczny dla poszkodowanego zgodnie ze swoim społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Okres najmu między stronami był bezsporny i obejmowało go wypłacone wcześniej odszkodowanie.</p> <p>5.  Na poszkodowanym w tym zakresie ciąży obowiązek współdziałania z ubezpieczycielem przy wykonaniu jego zobowiązania w sposób zgodny z treścią zobowiązania, odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego i ustalonym zwyczajom, tzw. obowiązek minimalizacji szkody (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 1;art. 354 § 2)">art. 354 § 1 i 2 k.c.</a>). Brak zadośćuczynienia temu obowiązkowi przez poszkodowanego, powodujący zwiększenie rozmiaru szkody, nie może zwiększać odpowiedzialności ubezpieczyciela. W danym przypadku obowiązek minimalizacji szkody przez poszkodowanego obejmuje konieczność rzeczowego odniesienia się do propozycji ubezpieczyciela, który informuje o ofertach wypożyczalni z nim współpracujących. Od poszkodowanego należy wówczas wymagać tego, że podejmie stosowną inicjatywę, aby poznać te oferty i zrezygnuje z nich dopiero wówczas, gdy okażą się one dla niego nieodpowiednie w kontekście zapewnienia pojazdu zastępczego porównywalnego do uszkodzonego. Co więcej, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą z wykorzystaniem pojazdów należy wymagać, aby samoistnie podejmowały tę inicjatywę w ramach należytej zawodowej staranności. Brak zainteresowania poszkodowanego (lub osoby, która go reprezentuje w likwidacji szkody) co do propozycji ubezpieczyciela, który jednoznacznie sygnalizuje dostępność pojazdów zastępczych po określonych stawkach, nie może uzasadniać wymagania od ubezpieczyciela, aby ten dalej nagabywał niezainteresowanego poszkodowanego szczegółami oferty.</p> <p>6.  Pomocna przy określeniu porównywalności pojazdów jest segmentacja pojazdów według wielkości. Ale autosegmentacja jest kwestią umowną, uzależnioną od konkretnego rynku, a kryteria rozróżnienia nie dają precyzyjnego wyobrażenia co do jakości i użyteczności pojazdu. Ten sam segment nie przesądza o porównywalności pojazdu uszkodzonego z najmowanym, a tym bardziej nie ogranicza przyjęcia kryterium porównywalności tylko do tego jednego segmentu. Mimo to autosegmentacja jako wskaźnik powszechny w obrocie gospodarczym kształtuje domniemanie faktyczne, że pojazdy z tego samego segmentu są tak samo użyteczne zgodnie ze swoim społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. To na powodzie, jako wywodzącym z tego faktu skutki prawne, spoczywał ciężar dowodu co do faktu, że celowy i ekonomicznie uzasadniony byłby najem pojazdu zastępczego klasy <span class="anon-block"> (...)</span> średni jak <span class="anon-block">V. (...)</span> względem uszkodzonego pojazdu klasy D <span class="anon-block">B. (...)</span> XDrive. Stwierdzenie takie wymagałoby wiadomości specjalnych biegłego, o co żadna ze stron nie wnioskowała.</p> <p>7.  Przeprowadzone postępowanie dowodowe z uwzględnieniem twierdzeń stron pozwoliło na ustalenie, że ubezpieczyciel mógł realnie zapewnić poszkodowanej odpowiedni pojazd zastępczy. W tej sytuacji sprzeczne z obowiązkiem minimalizacji szkody było zaakceptowanie oferty innej wypożyczalni wprawdzie po cenie rynkowej, lecz istotnie wyższej niż cena zapewniona przez ubezpieczyciela dla najmu porównywalnego pojazdu. Jak jednak wynika z akt szkody ubezpieczyciel proponował najem pojazdu zastępczego klasy D po stawce 130 zł netto za dzień w przypadku najmu do 14 dni, nie zaś jak twierdzi po stawce 110 zł. Stąd Sąd uwzględnił w wyroku różnicę tych kwot w wysokości 20 zł netto dziennie przez bezsporny okres najmu 9 dni, zasądzając 180 zł należności głównej. Między stronami bezsporny był fakt, że poszkodowana była uprawniona od odliczenia całości podatku od towarów i usług i podatek ten nie powinien wchodzić w skład odszkodowania.</p> <p>8.  Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 14;art. 14 ust. 1;art. 14 ust. 2)">art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie. Wyjątkowo odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się możliwe. Szkoda w zakresie najmu pojazdu zastępczego ma charakter dynamiczny i powstaje później niż samo zdarzenie ubezpieczeniowe, stąd należne z tego tytułu odszkodowanie nie mogło być wymagalne wcześniej niż rzeczywisty termin zapłaty ceny wynikający z faktury za najem. Mając to na uwadze, Sąd zasądził odsetki od 7 lipca 2023 r., nie zaś od żądanej daty 6 lipca 2023 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Koszty procesu</strong> </p> <p>9.  Powód poniósł koszty procesu w wysokości 1117 zł, na które złożyła się opłata od pozwu 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł i 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika według stawek określonych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie. Pozwana poniosła koszty procesu w wysokości 917 zł, na które złożyła się opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł i 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika według stawek określonych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> <p>10.  Sąd zasądził roszczenie powoda częściowo – w około 8%. W związku z tym należało stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów procesu między stronami (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>). Po odpowiednim zestawieniu wskazanych wyżej kosztów Sąd zasądził na rzecz pozwanej kwotę 754,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1} k.p.c.</a>).</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M. S.</span> </p> <p>Zarządzenia:</p> <p>1.  odnotować, w tym w kontrolce terminowego sporządzania uzasadnień orzeczeń;</p> <p>2.  pełnomocnikowi powódki (portal): doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem;</p> <p>3.  przedłożyć za miesiąc lub z pismem.</p> <p>11.07.2024 r.</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M. S.</span> </p> </div>