I C 1341/14
Common courts2017-12-21
Case number
I C 1341/14
Judgment date
2017-12-21
Type
SENTENCE
Judges
Katarzyna Niemczyk (PRESIDING_JUDGE)
Judgment text
<p>Sygn. akt I C 1341/14</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- -->Dnia 21 grudnia 2017 roku</strong>
</p>
<p>Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie: </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: </strong>SSR Katarzyna Niemczyk</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant:</strong> starszy sekretarz sądowy Monika Kaniowska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 roku w Słupsku</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z powództwa <span class="anon-block">N. M.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko <span class="anon-block">B. M.</span>
</strong>
</p>
<p>o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności</p>
<p>I.
pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy, stanowiący wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5.01.2012 roku wydany w sprawie sygnatura akt I C 292/10, któremu została nadana klauzula wykonalności – co do punktu pierwszego w części dotyczącej obowiązku zapłaty przez <span class="anon-block">N. M.</span> na rzecz <span class="anon-block">B. M.</span> renty w wysokości 500,00 zł (pięćset złotych) miesięcznie do dziesiątego dnia każdego miesiąca;</p>
<p>II.
oddala powództwo w pozostałym zakresie;</p>
<p>III.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block">B. M.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">N. M.</span> kwotę 1.517,00 zł (tysiąc pięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.</p>
<p>Sygn. akt I C 1341/14</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- --> Powódka <span class="anon-block">N. M.</span>, </strong>reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła pozew przeciwko <span class="anon-block">B. M.</span> o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5 stycznia 2012 roku, sygn. akt I C 292/10, opatrzonego klauzulą wykonalności tegoż Sądu z dnia 25 lutego 2014 roku, zasądzającego od powódki <span class="anon-block">N. M.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block">B. M.</span> 500 zł miesięcznie do dziesiątego dnia każdego miesiąca tytułem renty, na którą zamieniono służebność mieszkania.</p>
<p>Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że zobowiązanie stwierdzone opisanym powyżej tytułem wykonawczym wygasło na skutek zawarcia już po wydaniu wyroku pomiędzy stronami porozumienia z dnia 13 sierpnia 2014 roku, mocą którego <span class="anon-block">B. M.</span> zrzekł się prawa do renty (zarówno wierzytelności wymagalnych na dzień zawarcia porozumienia jak i mających powstać w przyszłości) oraz zobowiązał się m. in. do niedochodzenia od <span class="anon-block">N. M.</span> tych roszczeń z tytułu renty w drodze postępowania egzekucyjnego. W związku ze zrzeczeniem się przez <span class="anon-block">B. M.</span> roszczenia względem powódki, <span class="anon-block">N. M.</span> zrzekła się swojego roszczenia z tytułu zadośćuczynienia i zobowiązała się do cofnięcia pozwu w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Słupsku pod sygnaturą I C 1311/12. Powódka wykonała wynikające z powyżej wskazanego porozumienia zobowiązanie i cofnęła pozew w sprawie, a postępowanie przeciwko <span class="anon-block">B. M.</span> zostało umorzone.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Pozwany <span class="anon-block">B. M.</span>, </strong>reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasadzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwany wskazał, że jego oświadczenie woli znajdujące odzwierciedlenie w treści dokumentu złożone zostało w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji, a zatem powołał się na wadę oświadczenia woli wynikającą z dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82 k.c.</a>, albowiem pozwany jest osobą schorowaną, z problemami natury zarówno kardiologicznej, jak i neurologicznej oraz – najprawdopodobniej i psychiatrycznej, a także nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji. W ocenie pozwanego, powódka aktywnie uczestniczyła w życiu pozwanego i znając stan zdrowia pozwanego przedłożyła mu do podpisu sporządzony przez siebie dokument. Gdyby zaś pozwany był świadomy znaczenia i skutków zawarcia porozumienia z powódką, nie złożyłby na nim podpisu. Jednocześnie pozwany podniósł, iż wskazywane przez powódkę „roszczenie z tytułu zadośćuczynienia” wynikające wyłącznie z treści żądania złożonego przez nią pozwu, co do którego w dniu zawarcia porozumienia toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym w Słupsku, nawet gdyby uznano, iż istnieje ono co do zasady, z pewnością na rzecz powódki nie zostałaby zasadzona kwota w wysokości 60.000,00 złotych (k. 24 – 56)</p>
<p>Podczas rozprawy w dniu 19 września 2014 roku pełnomocnik powódki podtrzymał stanowisko zaprezentowane w pozwie. Ustosunkowując się twierdzeń zawartych w odpowiedzi na pozew pełnomocnik powódki wskazał, że niewiarygodne są twierdzenia, że pozwany mógł mieć problemy z rozumieniem czynności prawnych, albowiem na przeciwny wniosek wskazują podejmowane przez niego czynności w postępowaniu egzekucyjnym. Z kolei w kwestii toczącego się postępowania o zadośćuczynienie pełnomocnik powódki wskazał, że było ono już zaawansowane (po przeprowadzeniu postępowania dowodowego) (k. 61 – 62).</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</span>
</p>
<p>W dniu 5.01.2012 roku Sąd Rejonowy w Słupsku w sprawie sygn. akt I C 292/10 wydał wyrok, w którym:</p>
<p>- w punkcie pierwszym orzekł o zamianie dożywotniej, nieodpłatnej służebności osobistej mieszkania przysługującej pozwanemu <span class="anon-block">B. M.</span>, wykonanie której polega na korzystaniu z jednego pokoju (położonego na parterze) o powierzchni 30 m<sup>
<!-- -->2</sup> oraz ze wspólnej kuchni i łazienki w <span class="anon-block">budynku mieszkalnym numer (...)</span> położonym w <span class="anon-block">S.</span> przy ulicy majora <span class="anon-block">H. S.</span>, ustanowionej w umowie darowizny z dnia 10.06.2002 roku, zawartej przed notariuszem <span class="anon-block">P. G.</span>, repertorium A numer <span class="anon-block"> (...)</span>, wpisanej do księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Słupsku kw nr <span class="anon-block"> (...)</span> - na rentę płatną na rzecz pozwanego <span class="anon-block">B. M.</span> przez powoda <span class="anon-block">N. M.</span> w wysokości 500,00 zł miesięcznie do dziesiątego dnia każdego miesiąca;</p>
<p>- w punkcie drugim zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 557,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Słupsku wyrokiem z dnia 6.07.2012 roku, sygn. akt IV Ca 347/12 oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 31.08.2012 roku Sąd Rejonowy w Słupsku nadał klauzulę wykonalności co do punktu drugiego wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5.01.2012 roku.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 25.02.2014 roku Sąd Rejonowy w Słupsku nadał klauzulę wykonalności co do punktu pierwszego wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5.01.2012 roku.</p>
<p>(bezsporne)</p>
<p>
<span class="anon-block">N. M.</span> w dniu 26.03.2012 wniosła pozew przeciwko <span class="anon-block">B. M.</span> o zapłatę kwoty 60.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (sygn. akt I C 1311/12).</p>
<p>W dniu <strong>
<!-- -->13.08.2013 roku</strong> <span class="anon-block">N. M.</span> zawarła z <span class="anon-block">B. M.</span> porozumienie co do wzajemnie przysługujących im roszczeń tj.</p>
<p>- prawa do renty, w wysokości 500,00 zł miesięcznie, przysługującej <span class="anon-block">B. M.</span> od <span class="anon-block">N. M.</span>, które wynika z wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5.01.2012 roku (sygn. akt I C 292/10);</p>
<p>- roszczenia z tytułu zadośćuczynienia, w wysokości 60.000,00 zł, którego <span class="anon-block">N. M.</span> dochodzi od <span class="anon-block">B. M.</span> w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Rejonowym w Słupsku w sprawie o sygnaturze akt. I C 1311/12.</p>
<p>W § 1 porozumienia <span class="anon-block">B. M.</span> zrzekł się prawa do renty. Zrzeczenie objęło zarówno wierzytelności już wymagalne jak i wierzytelności przyszłe. Zrzeczenie się prawa do renty jest równoznaczne ze zwolnieniem <span class="anon-block">N. M.</span> przez <span class="anon-block">B. M.</span> z długu, wynikającego z obowiązku zapłaty renty zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5 stycznia 2012r. (sygn. I C 292/10) w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 508)">art. 508 Kodeksu cywilnego</a>.</p>
<p>W związku ze zrzeczeniem się prawa do renty, <span class="anon-block">B. M.</span> zobowiązał się nie dochodzić tego prawa od <span class="anon-block">N. M.</span> na drodze postępowania sądowego, egzekucyjnego, jak również żadnego innego postępowania, co odnosi się zarówno do wierzytelności już wymagalnych, jak i wierzytelności mających powstać w przyszłości. Ponadto <span class="anon-block">B. M.</span> uznał roszczenie z tytułu zadośćuczynienia.</p>
<p>W § 2 porozumienia <span class="anon-block">N. M.</span> zrzekła się roszczenia z tytułu zadośćuczynienia oraz zobowiązała się cofnąć pozew złożony w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Słupsku pod sygn. I C 1311/12, w terminie jednego tygodnia od dnia zawarcia niniejszego porozumienia. Nadto <span class="anon-block">N. M.</span> w związku ze zrzeczeniem się roszczenia z tytułu zadośćuczynienia zobowiązała się nie dochodzić tego prawa od <span class="anon-block">B. M.</span> na drodze postępowania sądowego, jak również na drodze żadnego innego postępowania. Jednocześnie <span class="anon-block">N. M.</span> przyjęła zwolnienie z długu, o którym mowa w § 1 porozumienia.</p>
<p>Strony nadto oświadczyły, iż zrzeczenie się przez <span class="anon-block">B. M.</span> prawa do renty jest skuteczne pod warunkiem cofnięcia przez <span class="anon-block">N. M.</span> pozwu w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Słupsku pod sygn. I C 1311/12, w terminie jednego tygodnia od dnia zawarcia mniejszego porozumienia (§ 3 pkt 1 porozumienia).</p>
<p>Strony porozumienia oświadczyły, że składając podpis pod porozumieniem działają z pełnym rozeznaniem, w stanie pozwalającym na swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Nadto strony oświadczyły, że projekt porozumienia został przedstawiony <span class="anon-block">B. M.</span> trzy tygodnie przed jego podpisaniem, w celu rozważenia możliwości jego zawarcia (§ 4 porozumienia).</p>
<p>Paragraf 3 porozumienia pierwotnie zawierał zastrzeżenie, że <span class="anon-block">B. M.</span> treść porozumienia przedstawił swojemu pełnomocnikowi, jednakże <span class="anon-block">B. M.</span> zażądał wykreślenia tego postanowienia.</p>
<p>(dowód: porozumienie z dnia 13.08.2013 roku k. 9 – 10, zeznania świadka <span class="anon-block">K. M.</span> k. 97 – 98, przesłuchanie powódki <span class="anon-block">N. M.</span> złożone na rozprawie w dniu 7.12.2017 roku, czas nagrania 00:25:30 - 00:31:24, k. 396 - 397)</p>
<p>Na rozprawie w dniu <strong>
<!-- -->14.08.2013 roku</strong> w sprawie o zadośćuczynienie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Słupsku, sygn. akt I C 1311/12, pełnomocnik powódki <span class="anon-block">N. M.</span> radca prawny oświadczył, że strony zawarły porozumienie, którego odpis został złożony do akt sprawy. Pełnomocnik pozwanego <span class="anon-block">B. M.</span> - adwokat - oświadczył, że treść porozumienia nie była mu wcześniej znana, a <strong>
<!-- -->dowiedział się wczoraj od klienta (<span class="anon-block">B. M.</span>),</strong> że zawarł porozumienie pozasądowe. Pełnomocnik pozwanego wobec treści porozumienia wyraził zgodę na cofnięcie pozwu. Sąd Rejonowy w Słupsku postanowieniem z dnia 14.08.2013 roku umorzył postępowanie w sprawie.</p>
<p>(bezsporne: pozew wraz z załącznikami k. 2 – 10, protokół rozprawy z dnia 14.08.2013 roku k. 108 - w aktach sprawy I C 1311/12)</p>
<p>W 2003 roku <span class="anon-block">B. M.</span> przebył udar mózgu niedokrwienny z niedowładem lewostronnym.</p>
<p>(dowód: historia choroby k. 29 – 51, 73, 86 – 87, 89)</p>
<p>W karcie informacyjnej leczenia szpitalnego <span class="anon-block">B. M.</span> z dnia 3.01.2012 roku wpisano o <span class="anon-block">B. M.</span>: pacjent bez ewidentnych cech zaburzeń psychicznych, stan psychiczny: świadomość jasna, orientacja pełna, tok myślenia zwarty i logiczny.</p>
<p>W okresie od 29.12.2012 roku do 30.12.2012 roku pozwany przebywał w <span class="anon-block"> Wojewódzkim Szpitalu (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> z powodu złego samopoczucia oraz zmęczenia. Podczas tego pobytu <span class="anon-block">B. M.</span> nie wyraził zgody na konsultacje psychiatryczną. Następnie <span class="anon-block">B. M.</span> w okresie od 3.01.2013 roku do 4.02.2013 roku ponownie przebywał w <span class="anon-block"> Wojewódzkim Szpitalu (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> z powodu posocznicy wywołanej przez bakterie szczepu <span class="anon-block">E.</span>, zapalenia wsierdzia, zastawki oraz zapalenia ucha wewnętrznego, następnie z powodu infekcyjnego zapalenia wsierdzia na zastawce aortalnej, stanu po udarze mózgu niedokrwiennym oraz samoistnego nadciśnienia. Stamtąd <span class="anon-block">B. M.</span> został przewieziony do Uniwersyteckiego <span class="anon-block"> Centrum (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, gdzie dokonano wszczepienia protezy zastawki aortalnej, protezy biologicznej ze stentem oraz plastyki zastawki mitralnej.</p>
<p>(dowód: historia choroby k. 29 – 51, 73, 86 –87, 89, skierowanie k. 53)</p>
<p>Decyzją z dnia 29.08.2013 roku nr <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">B. M.</span> przyznano pierwszą grupę inwalidzką ze wskazaniem, iż jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji. Jako schorzenia <span class="anon-block">B. M.</span> wskazano: przebyte infekcyjne zapalenie wsierdzia z zajęciem zastawki leczone wszczepieniem protezy biologicznej ze stentem i niedomykalność zastawki mitralnej leczona plastyką z implantacją sztywnego pierścienia w 2013 roku oraz przebyty udar niedokrwienny mózgu z następowym niedowładem połowiczym lewostronnym, zaś jako schorzenia współistniejące wskazano: nadciśnienie tętnicze, zmniejszenie ostrości widzenia obu oczu obustronne, upośledzenie słuchu w tonach wysokich oraz zespół psychoorganiczny.</p>
<p>(dowód: orzeczenie nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 29.08.2013 roku k. 52 i 52 v.)</p>
<p>Decyzją nr <span class="anon-block"> (...)</span>.402-<span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 14.01.2014 roku <span class="anon-block"> (...) Zespół (...)</span> o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">S.</span> orzekł, iż <span class="anon-block">B. M.</span> jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym z możliwością pracy w warunkach chronionych.</p>
<p>(dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dn. 14.01.2014 roku k. 53)</p>
<p>W dniu 2.06.2014 roku <span class="anon-block">B. M.</span> wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku <span class="anon-block">K. B.</span> o wszczęcie egzekucji na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5 stycznia 2012 roku, sygn. akt I C 292/10, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności przeciwko <span class="anon-block">N. M.</span>. W toku tegoż postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia ruchomości, zaś <span class="anon-block">B. M.</span> wnosił o wyznaczenie terminu licytacji zajętych ruchomości. Następnie <span class="anon-block">B. M.</span> wniósł wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. <span class="anon-block">B. M.</span> pismem z dnia 29.09.2016 roku wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Słupsku <span class="anon-block">K. B.</span> postanowieniem z dnia 30.09.2016 roku umorzyła toczące się postępowanie egzekucyjne, zaś na mocy postanowienia z dnia 30.06.2016 roku ustaliła koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji.</p>
<p>(bezsporne, ponadto dowód: wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych k. 14 – 15, zawiadomienie wierzyciela z dnia 3.06.2014 roku k. 16, protokół zajęcia ruchomości z dnia 23.06.2014 roku k. 17, zeznania świadka <span class="anon-block">K. B.</span> k. 95 – 97, wniosek egzekucyjny z dnia 2.06.2014 roku k. 1 i 1 v. akt Kmp 14/14, pismo z dnia 10.06.2014 roku k. 29 akt Kmp 14/14, pismo z dnia 10.06.2014 roku k. 30 akt Kmp 14/14, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia 29.09.2016 roku k. 62 akt Kmp 14/14, postanowienie z dnia 30.09.2016 roku k. 63 akt Kmp 14/14, postanowienie z dnia 30.09.2016 roku wraz z dowodem doręczenia)</p>
<p>W okresie od dnia 5.08.2014 roku do dnia 8.10.2014 roku <span class="anon-block">B. M.</span> przebywał w Samodzielnym Publicznym Specjalistycznym Psychiatrycznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w <span class="anon-block">S.</span> z powodu otępienia naczyniowego w stopniu lekkim z odczynem depresyjnym.</p>
<p>(dowód: historia choroby k. 29 – 51, 73, 86 – 87, 89)</p>
<p>U <span class="anon-block">B. M.</span> rozpoznany jest zespół psychoorganiczny otępienny w stopniu lekkim.</p>
<p>W czasie podpisywania porozumienia w dniu 13.08.2013 roku stan psychiczny umożliwiał <span class="anon-block">B. M.</span> rozumienie znaczenia swego czynu oraz skutków z tym związanych.</p>
<p>(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii <span class="anon-block">S. G.</span> k. 233 – 237)</p>
<p>
<span class="anon-block">B. M.</span> obecnie przebywa na emeryturze. W 2015 roku wyprowadził się z lokalu zamieszkiwanego razem z córką <span class="anon-block">N. M.</span>. Obecnie zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym mieszczącym się w <span class="anon-block">S.</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Pozwany w czerwcu 2013 roku (po przebytej posocznicy) uczęszczał do Tawerny <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>(dowód: legitymacja emeryta – rencisty k. 341, dokumentacja fotograficzna k. 312, zapis elektroniczny na płycie CD k. 345, zeznanie świadka <span class="anon-block">Z. M.</span> złożone na rozprawie w dniu 6.10.2016 roku, czas nagrania 00:14:39 - 00:21:43 - k. 314; przesłuchanie powódki <span class="anon-block">N. M.</span> złożone na rozprawie w dniu 7.12.2017 roku, czas nagrania 00:54:40 - 00:59:05, k. 398)</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span>
</p>
<p>Powództwo w części zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c.</a>, dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.</p>
<p>Niekwestionowane w sprawie było to, że pozwany dysponuje tytułem wykonawczym przeciwko powódce <span class="anon-block">N. M.</span>, który może skierować do egzekucji komorniczej.</p>
<p>Bezsporne w sprawie było to, że w dniu 13.08.2013 roku <span class="anon-block">N. M.</span> i <span class="anon-block">B. M.</span> zawarli porozumienie po powstaniu tytułu egzekucyjnego, w którym pozwany oświadczył, że zrzeka się prawa do renty.</p>
<p>Sporne w sprawie było to, czy <span class="anon-block">B. M.</span> podpisując porozumienie znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli.</p>
<p>Ciężar wykazania tej okoliczności, zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, spoczywał na pozwanym. Pozwany temu obowiązkowi nie sprostał.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82 k.c.</a> nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny czynność prawna nieważna na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82</a> nie może być konwalidowana ani podlegać konwersji. Czynność prawna dokonana w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji lub wyrażenie woli jest bezwzględnie nieważna. Na taką nieważność może powołać się każda osoba, która ma w tym interes prawny. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">Art. 82 k.c.</a> reguluje dwie grupy stanów faktycznych powodujących wady oświadczenia woli, a mianowicie stan wyłączający świadomość oraz stan wyłączający swobodę. Przyczyny wyłączenia świadomości lub swobody mają charakter drugorzędny, a z punktu widzenia skutków prawnych są bez znaczenia; ważny jest skutek, a nie przyczyna tych zaburzeń psychicznych. Wyłączenie świadomości lub swobody musi wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła. Do najczęstszych przyczyn wad oświadczeń woli zaliczyć można m.in: zaburzenia psychiczne, niezależnie od ich podłoża, zespół otępienny, wyczerpanie organizmu i siły woli spowodowane długotrwałą chorobą, stany depresyjne i maniakalne, alkoholizm, narkomania, stan po podaniu silnych leków psychotropowych, zatrucie toksycznymi substancjami, gorączka, hipnoza, agonia. Zaburzenie czynności psychicznych, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82</a>, należy oceniać wyłącznie na moment składania przez daną osobę oświadczenia woli, natomiast nie w odniesieniu do dłuższego okresu. Nadto podmiot zawierający umowę z osobą, która znajdowała się w stanie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82 k.c.</a> nie może powoływać się na swoją niewiedzę w tym zakresie (Komentarz do art. 82 Kodeksu Cywilnego, Aleksandra Janas, stan prawny na dzień 01.01.2018 roku).</p>
<p>W niniejszej sprawie na potwierdzenie zasadności swoich twierdzeń, powódka zawnioskowała m.in. o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków osobach <span class="anon-block">K. M.</span> - matki powódki i byłej żony pozwanego, <span class="anon-block">M. G.</span> - sąsiadki stron, <span class="anon-block">K. B.</span> - komornika prowadzącego egzekucję w sprawie Kmp 14/14 oraz <span class="anon-block">Z. M.</span> - brata pozwanego, a także z dokumentów zawartych w aktach komorniczych Kmp 14/14, dokumentów zawartych w aktach I C 1311/12, dokumentacji medycznej oraz dowodu z przesłuchania stron. Z kolei strona pozwana wniosła o przeprowadzeniu dowodu w postaci przesłuchania świadka <span class="anon-block">B. G.</span> - lekarza psychiatry oraz z opinii biegłego z zakresu psychiatrii i neurologii.</p>
<p>Na gruncie tak zaprezentowanego materiału dowodowego należy z całą stanowczością stwierdzić, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż pozwany w dacie zawarcia porozumienia z dnia 13.08.2013 roku znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli, a w konsekwencji by czynność ta była nieważna. Jak bowiem wynika z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, pozwany w okresie zawarcia przedmiotowego porozumienia, choć zmagał się z zaburzeniami koncentracji i pamięci, schorowany był jedynie fizycznie, nie posiadał problemów w komunikacji, wypowiadał się logicznie, wnikliwe przeczytał zaprezentowaną treść porozumienia oraz zaproponował nawet naniesienie na nim poprawki. Pozwany wniosek egzekucyjny wypełnił bez większych problemów. W ocenie Sądu zeznania tychże świadków i powódki były szczere, logiczne i wzajemnie ze sobą korespondujące, a zatem brak było podstaw do odmowy nadania im waloru wiarygodności.</p>
<p>Z kolei z załączonych akt komorniczych wynika, w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego pod sygnaturą akt Kmp 14/14 pozwany podjął szereg czynności i nie miał najmniejszych trudności z formułowaniem swoich wniosków, zaś z przedłożonej dokumentacji medycznej wynika, że co prawda pozwany niegdyś leczył się psychiatrycznie i w roku 2013 roku zmagał się z szeregiem chorób, jednakże schorzenia te co do zasady nie wpływały znacząco na stan jego świadomości.</p>
<p>W celu ustalenia stanu psychicznego pozwanego na moment podpisania porozumienia kluczowy okazał się dowód z opinii biegłego z zakresu psychiatrii <span class="anon-block">S. G.</span>, z której wynikało, iż <span class="anon-block">B. M.</span> zmaga się zespołem psychoorganicznym otępiennym w stopniu lekkim, a w czasie podpisywania porozumienia w dniu 13 sierpnia 2013 roku stan psychiczny umożliwiał mu rozumienie znaczenia swego czynu oraz skutków z tym związanych. Sąd nie znajduje podstaw do zanegowania przyjętych przez biegłego założeń oraz wyprowadzonych zeń wniosków. Byłoby to możliwe tylko w razie uznania, że opinia biegłego jest nierzetelna, nielogiczna, bądź wewnętrznie sprzeczna. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Co prawda strona pozwana nie tylko wniosła zarzuty do przedmiotowej opinii, ale i wniosła o powołanie kolejnego biegłego, jednakże przeprowadzenie jej okazywało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie pozwanego, albowiem pozwany nie stawiał się na badania.</p>
<p>Podkreślić przy tym należy, że w sprawie o zadośćuczynienie (sygn. akt I C 1311/12) <span class="anon-block">B. M.</span> był reprezentowany przez adwokata, z którym kontaktował się w dacie podpisania porozumienia informując pełnomocnika o jego zawarciu. W konsekwencji pełnomocnik pozwanego na rozprawie następnego dnia wyraził zgodę na cofnięcie pozwu. Gdyby <span class="anon-block">B. M.</span> w dacie podpisania porozumienia znajdował się w stanie wyłączającym jego świadomość, to z pewnością nie zawiadomiłby o tym fakcie swojego pełnomocnika. Jednocześnie gdyby stan psychiczny pozwanego nie pozwalał na świadome powzięcie decyzji, to z pewnością ten stan psychiczny uniemożliwiałby bądź utrudniał przekazanie tych informacji adwokatowi. Okoliczności te potwierdzają przeczą stanowisku pozwanego jakoby w dacie 13.08.2013 roku znajdował się w stanie uniemożliwiającym świadome podjęcie decyzji i wyrażenie woli.</p>
<p>W konsekwencji uznać należało, że pozwany nie sprostał ciążącemu na nim obowiązku dowodowemu, wynikającemu z podniesionych przez niego twierdzeń.</p>
<p>W kwestii ustalenia stanu psychicznego pozwanego znamienne także było również, iż pełnomocnik pozwanego w toku procesu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności przyznał to, że pozwany podejmował próby zawarcia kolejnych ugód z powódką, uzależnionych od rozliczenia kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości położonej w <span class="anon-block">M.</span>.</p>
<p>Ustalenia faktyczne i oparte na nich rozstrzygnięcie nie pozostaje w sprzeczności z opinią biegłego sądowego neurologa <span class="anon-block">T. Ż.</span> (k. 200 - 202), który w opinii stwierdził, że <span class="anon-block">B. M.</span> miał ograniczenie co najmniej miernego stopnia zrozumienie i znaczenie czynu jak również skutków odległych.</p>
<p>Stan wyłączający swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli może być rozumiany tylko jako stan, w którym możliwość wolnego wyboru jest <span class="underline">
<!-- -->całkowicie wyłączona</span>. (tak komentarz <span class="anon-block">S. R.</span> i <span class="anon-block">R. T.</span> do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82 k.c.</a>, lex). Z opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">T. Ż.</span> nie wynika, aby pozwany znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. W związku z powyższym również ta opinia nie stanowi dowodu na poparcie twierdzeń pozwanego.</p>
<p>Uznając zatem, że oświadczenie <span class="anon-block">B. M.</span>, zawarte w porozumieniu z dnia 13.08.2013 roku, nie było obarczone wadą oświadczenia woli, konieczne okazało się ustalenie, czy forma, w której porozumienie z dnia 13.08.2013 roku, w którym zawarto zrzeczenie się prawa do renty przez pozwanego oraz przyjęcie tego zrzeczenia przez powódkę zostało zawarte była wystarczająca dla tego rodzaju czynności (zwykła forma pisemna).</p>
<p>Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5.01.2012 roku, sygn. akt I C 292/10, doszło do zamiany dożywotniej, nieodpłatnej służebności osobistej przysługującej pozwanemu <span class="anon-block">B. M.</span>, na rentę płatną na rzecz pozwanego <span class="anon-block">B. M.</span> przez powódkę <span class="anon-block">N. M.</span> w wysokości 500,00 zł.</p>
<p>W razie zamiany służebności osobistej na rentę służebność ta wygasa (tak E. Gniewek (w:) System prawa prywatnego, t. 4, 2005, s. 441; A. Wąsiewicz (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 720).</p>
<p>Z mocy wyroku wydanego w sprawie I C 292/10 służebność osobista wygasła, albowiem została zamieniona na rentę.</p>
<p>W konsekwencji uznać należało, że zawarcie porozumienia, które w swojej treści zawierało m.in. zrzeczenie się prawa do renty przez pozwanego (§ 1 pkt 1 porozumienia) oraz przyjęcie zwolnienia z długu przez powódkę (§ 2 pkt 5 porozumienia) - w formie zwykłej pisemnej było wystarczające dla ważności tejże czynności. Z kolei wobec spełnienia wszystkich przesłanek zwolnienia z długu, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805)">art. 805 k.c.</a> doszło do wygaśnięcia zobowiązania powódki względem pozwanego z tytułu renty.</p>
<p>Mając powyższe okoliczności na uwadze, uznać należy, iż powódka wykazała, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego zaistniało zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie w zakresie obowiązku zapłaty kwoty 500,00 zł tytułem renty wygasło.</p>
<p>Wobec powyższego sąd na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> pozbawił w części wykonalności tytułu wykonawczy wydany przez Sąd Rejonowy w Słupsku w sprawie I C 292/10, w części dotyczącej obowiązku zapłaty przez <span class="anon-block">N. M.</span> na rzecz <span class="anon-block">B. M.</span> renty w wysokości 500,00 zł miesięcznie, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.</p>
<p>Powódka w ramach niniejszego postępowania domagała pozbawienia tytułu wykonawczego w całości. Zamiana przysługującej pozwanemu służebności na rentę miała charakter konstytutywny i nie nadawała się do wykonania. Ponadto powódka była wierzycielem, a nie dłużnikiem w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim wyroku, który stanowił o kosztach postępowania. Z tego względu żądanie przez wierzyciela pobawienia tytułu wykonawczego wykonalności jest bezpodstawne, a poza tym nie zasługuje na uwzględnienie w oparciu o fakt zawarcia porozumienia z dnia 13.08.2013 roku.<br/>Wobec powyższego sąd powództwo oddalił w pozostałym zakresie, o czym orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku.</p>
<p>O kosztach orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, albowiem powódka wygrała sprawę w przeważającej części.</p>
<p>Na zasądzone koszty procesu składają się: 300,00 zł - tytułem opłaty od pozwu, 17,00 zł - tytułem opłaty od pełnomocnictwa oraz 1.200 zł - tytułem wynagrodzenia radcy prawnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 4)">§ 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. 2013.490 t.j.).</p>
</div>