III Ca 1466/17
Common courts2017-12-22
Case number
III Ca 1466/17
Judgment date
2017-12-22
Type
REASONS
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt III Ca 1466/17</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Pabianicach oddalił wniosek <span class="anon-block">W. O.</span> o uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.</p>
<p>Sąd I instancji stanął na stanowisku, że złożone uprzednio przez wnioskodawczynię oświadczenie o odrzuceniu spadku nie stanowi <br/>w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki wzruszenia prawomocnego postanowienia spadkowego, gdyż możliwość powołania się na ten fakt wnioskodawczyni utraciła wraz z zakończeniem pierwotnego postępowania spadkowego, którego była uczestnikiem. Sąd Rejonowy nie dał przy tym wiary twierdzeniom przedstawicieli ustawowych wnioskodawczyni, że nie wiedzieli <br/>o toczącym się postępowaniu, w którym doręczeń dokonywano na nieaktualny adres, uznając je za gołosłowne wobec nieprzedstawienia przez nich żadnych dowodów zmiany miejsca zamieszkania.</p>
<p>Apelację od przedmiotowego postanowienia złożyła wnioskodawczyni, podnosząc następujące zarzuty:</p>
<p>- naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 679;art. 679 § 1;art. 679 § 1 zd. 2)">art. 679 § 1 zd.2 k.p.c.</a> poprzez nieuzasadnione uznanie, że małoletnia wnioskodawczyni była uczestniczką postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">B. S.</span> i nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zmianę postanowienia, w sytuacji w której zgromadzony materiał w sprawie wskazuje odmiennie;</p>
<p>- naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, polegające na odmowie waloru wiarygodności logicznym, uzupełniającym się zeznaniom przedstawicieli ustawowych wnioskodawczym <span class="anon-block">W. O.</span>, w zakresie w jakim twierdzili, że pod adresem na który wysłany został odpis wniosku sporządzonego przez wnioskodawcę wraz z zobowiązaniem do wypowiedzenia się w imieniu uczestniczki <span class="anon-block">W. O.</span> czy zostało złożone oświadczenie o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">B. S.</span> zamieszkiwali oni jedynie do dnia 31 stycznia 2010 r. tylko dlatego, że nie potwierdzili swoich twierdzeń żadnymi innymi dowodami, w sytuacji w której zasady doświadczenia życiowego winny prowadzić do konkluzji, że we wskazanej dacie doszło do zmiany miejsca zamieszkania;</p>
<p>- naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 1)">art. 139 §1 k.p.c.</a> poprzez błędne uznanie, że wnioskodawczym <span class="anon-block">W. O.</span> została prawidłowo powiadomiona <br/>o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">B. S.</span> i tym samym była uczestniczką tamtego postępowania w sytuacji gdy adres zamieszkania jej przedstawicieli ustawowych był inny i nie wiedzieli oni o toczącym się postępowaniu co miało wpływ na oddalenie wniosku <br/>o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku.</p>
<p>W związku z powyższymi zarzutami wnioskodawczyni sformułowała wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie <br/>i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także rozstrzygnięcie <br/>o kosztach postępowania przed Sądem II instancji, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>apelacja jest zasadna.</p>
<p>Uznać należy bowiem przede wszystkim trafność zarzutów apelacji <br/>w zakresie w jakim skarżąca podważa dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę wiarygodności zeznań przedstawicieli ustawowych wnioskodawczyni co do jej rzeczywistego miejsca zamieszkania w toku prawomocnie zakończonego postępowania spadkowego. Sąd odwoławczy uzupełniając materiał dowodowy o przedłożone przez apelującą dokumenty w postaci kserokopii legitymacji szkolnej wnioskodawczyni oraz umowy najmu lokalu mieszkalnego i deklaracji podatkowej, w której ujawniono dochody z tego tytułu, doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni w trakcie pierwszego postępowania spadkowego posiadała wraz ze swoimi rodzicami działającymi w roli jej przedstawicieli ustawowych stałe miejsce zamieszkania w <span class="anon-block">A.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Wynika z nich niezbicie, że przynajmniej od dnia 10 października 2012 roku wnioskodawczyni była uczennicą szkoły podstawowej w <span class="anon-block">A.</span>, a lokal mieszkalny położony <br/>w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w okresie od dnia 31 lipca 2010 roku do dnia 31 lipca 2011 roku oraz od dnia 1 października 2012 roku do dnia 30 września 2013 roku był przedmiotem najmu. Prowadzi to do wniosku, że uznane za doręczone przez awizo w dniu 7 czerwca 2013 roku wezwanie wnioskodawczyni w toku pierwszego postępowania spadkowego do wzięcia <br/>w nim udziału, skierowane na adres przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">W.</span> było nieprawidłowe i nie wywołało skutków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 1)">art. 139 § 1 k.p.c.</a>, gdyż wnioskodawczyni przebywała w tym czasie pod innym adresem. Prawidłowości powyższej oceny w niczym nie podważa natomiast fakt, że wnioskodawczyni była nadal zameldowana pod dotychczasowym adresem, gdyż kryterium to nie decyduje o miejscu zamieszkania.</p>
<p>W rezultacie powyższych ustaleń, wynikającą z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 679;art. 679 § 1;art. 679 § 1 zd. 2)">art. 679 § 1 zd. 2 k.p.c.</a> przesłankę żądania zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej <span class="anon-block">B. S.</span>, a więc ujawnienie w wymaganym prawem terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, które zmienia porządek dziedziczenia, uznać należy za spełnioną. Wnioskodawczyni wykazała albowiem, że pomimo posiadania formalnego statusu uczestnika postępowania w pierwszej sprawie spadkowej, na skutek uchybień proceduralnych sądu w istocie nie mogła wziąć w nim udziału, przez to możliwość powołania się na złożone w dniu 16 lutego 2010 roku oświadczenie o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">B. S.</span> pozostawała poza zakresem rozpoznania w poprzednim postępowaniu. W konsekwencji były podstawy do uznania, że wnioskodawczyni opiera żądanie na podstawie, której nie mogła powołać w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, a wniosek o zmianę złożyła przed upływem roku od dnia, w którym uzyskała tę możność. Dlatego nie budzi wątpliwości zachowanie przez wnioskodawczynię terminu do wystąpienia z niniejszym żądaniem. Przedstawiciele ustawowi skarżącej dopiero w styczniu 2017 roku powzięli wiadomość o tym, że zobowiązania spadkodawczyni w następstwie dziedziczenia przeszły na wnioskodawczynię, a wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony w 28 lutego 2017 roku, a zatem przed upływem rocznego terminu przewidzianego przez ustawodawcę w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 679;art. 679 § 1)">art. 679 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>Powyższe przesądza o słuszności zarzutów podniesionych w apelacji oraz skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy na nowo określi krąg spadkobierców <span class="anon-block">B. S.</span> i wielkość przypadających im udziałów spadkowych, <br/>z uwzględnieniem skutków jakie wywołało oświadczenie wnioskodawczyni <br/>o odrzuceniu spadku. Okoliczność ta nie była w ogóle przedmiotem rozważań Sądu na skutek przyjęcia błędnego poglądu, że wnioskodawczyni miała możliwość powołania się na nią w pierwotnym postępowaniu.</p>
<p>Z przedstawionych powodów, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>
</p>
</div>