III AUa 963/17

<p>Sygn. akt III AUa 963/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 28 grudnia 2017 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> </p> <p>Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Ansion (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Lena Jachimowska</p> <p>SSA Maria Małek-Bujak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Sebastian Adamczyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">B. B.</span> (<span class="anon-block">B. B.</span>)</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p>o wysokość świadczenia i wypłatę renty z tytułu niezdolności do pracy</p> <p>w związku z chorobą zawodową</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonej <span class="anon-block">B. B.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w Katowicach z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt X U 2587/16</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>/-/SSA L.Jachimowska /-/SSA J.Ansion /-/SSA M.Małek-Bujak </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 963/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">B. B.</span> wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">C.</span> z dnia 2 września 2016r. <br/>o przeliczeniu emerytury, nr <span class="anon-block"> (...)</span>, jak również od decyzji z dnia 2 września 2016r. o przeliczeniu renty, nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Obu zaskarżonym decyzjom zarzuciła:</p> <p>- naruszenie prawa materialnego, a to art. 103 ust. 2 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 27;art. 27 ust. 2;art. 27 ust. 3)">art. 27 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998r.</a>, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że <span class="anon-block">B. B.</span> ma prawo do pobierania wyłącznie jednego z przyznanych jej świadczeń, a to albo emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, <br/>albo renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, podczas, gdy zgodnie <br/>z powyższymi przepisami, zawieszenia lub zmniejszenia świadczenia <br/>nie stosuje się do emerytów, którzy osiągnęli wiek emerytalny, o którym mowa w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy emerytalnej;</p> <p>- naruszenie prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 26;art. 26 ust. 3)">art. 26 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia <br/>30 października 2002r.</a>, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, <br/>że <span class="anon-block">B. B.</span>, z uwagi na osiąganie przychodu powodującego zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości, określonego w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, nie może otrzymywać w zbiegu świadczenia emerytalnego oraz rentowego z tytułu częściowej niezdolności <br/>do pracy, podczas, gdy zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej, <span class="anon-block">B. B.</span> jako emeryt urodzony przed dniem 1 stycznia 1949r., który osiągnął wiek emerytalny 60 lat oraz ma 41 lat i 11 miesięcy okresów składkowych oraz 5 lat i 5 miesięcy okresów nieskładkowych, ma prawo <br/>do pobierania obu świadczeń;</p> <p>- nieuwzględnienie wszystkich okresów składkowych i nieskładkowych odwołującej, a to pełnego okresu od dnia 16 września 1969r. do dnia 31 grudnia 1998r., okresu od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 31 marca 1999r.</p> <p>Ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonych decyzji, poprzez przyjęcie, <br/>że odwołująca ma prawo do pobierania obu świadczeń, tj. zarówno emerytury, <br/>jak i renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według stawek maksymalnych.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że zaskarżonymi decyzjami dokonano przeliczenia emerytury i renty. <br/>Organ rentowy pozostał przy wypłacie emerytury. Renta z tytułu niezdolności <br/>do pracy w związku z chorobą zawodową została zawieszona z powodu osiągania przychodów. Organ rentowy zwrócił uwagę, że ubezpieczona kontynuuje zatrudnienie na podstawie umowy o pracę i dlatego wypłaca jedno, korzystniejsze świadczenie - emeryturę. Natomiast spór dotyczący zawieszenia prawa do wypłaty świadczenia <br/>z uwagi na osiągany przychód był już dwukrotnie przedmiotem postępowania odwoławczego. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia pełnego okresu zatrudnienia od 16 września 1969r. do 31 grudnia 1998r. oraz od 1 stycznia 1999r. <br/>do 31 marca 1999r., organ rentowy wskazał, że okres zatrudnienia od dnia 1 lipca 1964r. do 1 grudnia 1998r. był już uwzględniony w stażu pracy decyzją z dnia <br/>26 lutego 1999r. Odnośnie okresu zatrudnienia od 2 grudnia 1998r. do 31 grudnia 1998r. oraz od 1 stycznia 1999r. do 31 marca 1999r., organ rentowy nie zajął <br/>w odpowiedzi na odwołanie stanowiska.</p> <p>W piśmie procesowym z 14 listopada 2016r. organ rentowy podał, że okresy stażu pracy od 2 grudnia 1998r. do dnia 31 marca 1999r. zostały uwzględnione decyzjami z dnia 28 października 2016r.</p> <p>Na rozprawie strony podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska. Pełnomocnik organu rentowego wskazał, że sporny okres składkowy został zaliczony dopiero <br/>od września 2016r., gdyż ubezpieczona dopiero w tym okresie złożyła stosowne dokumenty potwierdzające przebieg zatrudnienia.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 marca 2017r., sygn. akt X U 2587/16, <br/>Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił decyzje organu rentowego o tyle, że zaliczył <br/>do okresów składkowych ubezpieczonej okres od 2 grudnia 1998r. do 31 marca 1999r., umorzył postępowanie w części dotyczącej zaliczenia okresu od 2 grudnia 1998r. do 31 marca 1999r. objętego decyzjami z 28 października 2016r., <br/>znak Nr <span class="anon-block"> (...)</span> i Nr <span class="anon-block"> (...)</span>, oddalił odwołanie w pozostałej części oraz zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczona <span class="anon-block">B. B.</span> <span class="anon-block">urodziła się (...)</span> Z wykształcenia i wykonywanego zawodu jest lekarzem - stomatologiem. <br/>W 1992r. ubezpieczonej przyznano na stałe rentę z tytułu niezdolności do pracy, spowodowanej chorobą zawodową. Od 1 grudnia 1998r. ubezpieczona jest uprawniona do emerytury. W związku ze zbiegiem prawa do emerytury i renty, ubezpieczona pobierała emeryturę w pełnej wysokości, a rentę - zmniejszoną <br/>do połowy. Od 1 lutego 2011r. ubezpieczona podjęła zatrudnienie w <span class="anon-block"> Zespole Wojewódzkich Przychodni (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Gdy organ rentowy powziął o tym wiadomość, na podstawie art. 138 ustawy emerytalnej oraz art. 84 <br/>ust. 1 ustawy systemowej, ustalił nienależnie pobrane świadczenie z tytułu renty wypadkowej za okres od 3/2011 do 2/2012 w kwocie 12.651 zł, zobowiązując ubezpieczoną do zwrotu tej kwoty. Nadto wstrzymano wypłatę renty od 1 marca 2012r. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji do Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, który odwołanie oddalił, przyjmując, <br/>że podjęcie zatrudnienia, z którym wiąże się uzyskanie przychodu, skutkuje utratą uprawnienia do łączenia emerytury z połową renty wypadkowej. Apelację ubezpieczonej od tego wyroku Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił wyrokiem z dnia 14 marca 2013r., III AUa 1280/12.</p> <p>Jak wynika z ustaleń faktycznych, ubezpieczona <span class="anon-block">B. B.</span> zatrudniona jest w <span class="anon-block"> Zespole Wojewódzkich Przychodni (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">K.</span> na stanowisku asystenta-stomatologa w wymiarze 0,747 etatu i z tego tytułu uzyskuje dodatkowy przychód</p> <p>W dniu 12 lipca 2016r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek <br/>o przeliczenie emerytury oraz renty z tytułu niezdolności do pracy z uwzględnieniem okresów składkowych, które nie zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości świadczenia - na podstawie art. 113 ustawy emerytalnej.</p> <p>W odpowiedzi na wezwanie organu rentowego, pełnomocnik ubezpieczonej złożył dokumenty niezbędne do ustalenia podstaw do przeliczenia świadczeń. Wśród tych dokumentów znalazło się m.in. zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu <br/>w <span class="anon-block"> Zespole Wojewódzkich Przychodni (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> w okresie <br/>od 16 września 1969r. do 31 grudnia 1998r.</p> <p>W decyzji o przeliczeniu emerytury z dnia 2 września 2016r., znak <span class="anon-block"> (...)</span>, organ rentowy dokonał przeliczenia emerytury od 1 lipca 2016r., <br/>tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek. Wysokość przeliczonego świadczenia <br/>po waloryzacji wyniosła 2.957,14 zł. Składają się na nie następujące składniki: część socjalna - 24% kwoty bazowej (tj. 1.220,89 zł) w kwocie 293,01 zł oraz część składkowa obejmująca 503 miesiące składkowe oraz 65 miesięcy nieskładkowych, przy przyjęciu 1,3% wskaźnika wysokości podstawy wymiaru za każdy rok składkowy i 0,7% wskaźnika wysokości podstawy wymiaru za każdy rok nieskładkowy. <br/>Do emerytury przysługuje dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,67 zł. Organ rentowy, dokonując przeliczenia wysokości emerytury, uwzględnił okres zatrudnienia ubezpieczonej od 1 lipca 1964r. do 1 grudnia 1998r.</p> <p>Również w dniu 2 września 2016r. organ rentowy wydał <span class="anon-block">decyzję (...)</span> o przeliczeniu renty. Organ dokonał przeliczenia renty od 1 lipca 2016r., tj. od miesiąca, w którym złożony został wniosek. Jako wskaźnik podstawy wymiaru renty przyjęto wartość 174,03%. Do jej ustalenia przyjęto wynagrodzenie ubezpieczonej w okresie od stycznia 1986r. do grudnia 1994r. Kwota bazowa <br/>dla ubezpieczonej wynosi 1.220,89 zł. Część socjalna i składkowa renty została obliczona w analogiczny sposób, jak w przypadku emerytury, przyjmując że ilość miesięcy składkowych ubezpieczonej wynosi 503, a miesięcy nieskładkowych - 65. Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Po uwzględnieniu waloryzacji, wysokość świadczenia rentowego ustalono na 2.461,96 zł. Dodatek pielęgnacyjny przysługuje w kwocie <br/>208,67 zł. W decyzji zaznaczono, że ubezpieczona ma prawo do jednego <br/>świadczenia wybranego lub korzystniejszego, którego wysokość podana jest <br/>w decyzji o symbolu E.</p> <p>W dniu 28 października 2016r. organ rentowy wydał kolejną decyzją <br/>o przeliczeniu emerytury, znak <span class="anon-block"> (...)</span>, dokonując przeliczenia świadczenia od 1 września 2016r. Tym razem ustalono 507 miesięcy składkowych, tj. 4 więcej, <br/>niż w decyzji z 2 września 2016r. Wysokość świadczenia wyniosła 2.975,19 zł. Ubezpieczonej przysługuje też dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,67 zł.</p> <p>Przy obliczaniu emerytury, w/w decyzją organ rentowy uwzględnił zatrudnienie ubezpieczonej od 2 grudnia 1998r. do 31 marca 1999r.</p> <p>Analogiczne zasady zastosowano przy przeliczeniu renty decyzją z dnia <br/>28 października 2016r., znak <span class="anon-block"> (...)</span>, przyjmując do jej obliczenia <br/>507 miesięcy składkowych. Kwota renty, przy uwzględnieniu waloryzacji oraz faktu, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi 75% renty pełnej, wyniosła 2.461,96 zł.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie jest częściowo uzasadnione.</p> <p>Powołując treść regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 26;art. 26 ust. 1;art. 26 ust. 3)">art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym <br/>z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103;art. 104)">art. 103 i art. 104 ustawy <br/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, Sąd I instancji wskazał, że argumentacja pełnomocnika ubezpieczonej, że organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję, naruszył zarówno art. 26 ust. 3 ustawy wypadkowej, <br/>jak i art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej, nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawa prawna do łączenia emerytury z rentą z powodu wypadku przy pracy, bądź choroby zawodowej, znajduje się w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 ()">ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a>, a konkretnie w art. 26 ust. 1 tej ustawy. Art. 26 <br/>ust. 3 ustawy wypadkowej wskazuje na okoliczności, które skutkują powrotem <br/>do zasady ogólnej, tzn. do wypłaty wyłącznie jednego, wyższego świadczenia. Wyjątek ten aktualizuje się wówczas, gdy osoba uprawniona osiąga przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, niezależnie od wysokości tego przychodu. Regulacja ta ma charakter zupełny, przeto nie występuje potrzeba posiłkowego odwoływania się do ustawy o emeryturach i rentach z FUS w celu ustalenia warunków wyłączających kumulację emerytury i renty wypadkowej. Powoływany przez ubezpieczoną art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej, odnosi się do tych przypadków, kiedy ubezpieczony, który uzyskuje przychód z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi społecznemu, osiągnął już wiek emerytalny określony <br/>w wymienionych przepisach. Przepis ten wyłącza stosowanie art. 103 ust. 1 ustawy emerytalnej w stosunku do osób określonych w art. 103 ust. 2, jednakże nie określa warunków, na których możliwe jest łączenie emerytury i renty wypadkowej, <br/>gdyż te w sposób pełny reguluje przepis art. 26 ustawy wypadkowej. Art. 26 ustawy wypadkowej ma tym samym charakter <em> <!-- -->lex specialis </em>wobec art. 103 i n. ustawy emerytalnej. Ustanawia on szczególną przesłankę wyłączającą kumulację świadczeń <br/>z tytułu emerytury i renty w postaci osiągania przychodu powodującego zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń zgodnie z brzmieniem ustawy o emeryturach i rentach <br/>z FUS, niezależnie od jego wysokości. Ustawodawca odsyła zatem do ustawy <br/>o emeryturach i rentach z FUS wyłącznie w bardzo wąskim zakresie, tj. w zakresie definicji przychodu uzasadniającego zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń. Natomiast ustawodawca w ustawie wypadkowej autonomicznie ustala przesłanki wyłączenia prawa do kumulacji emerytury i renty z ubezpieczenia wypadkowego, dodatkowo stanowiąc, że nie ma znaczenia wysokość osiąganego przez ubezpieczonego przychodu, tzn. w tym zakresie nie ma potrzeby odwoływania się <br/>do w/w limitów. Tylko taka wykładnia w/w przepisów daje się pogodzić <br/>z fundamentalną zasadą wykładni prawa, że przepis szczególny w zakresie swego normowania wyłącza przepis ogólny. Nie można zatem przepisu art. 26 ust. 3 ustawy wypadkowej zastępować przepisem art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej. Takie postąpienie byłoby dodatkowo niezgodne z dyrektywami wykładni systemowej.</p> <p>Sąd I instancji wskazał na fakt, że kwestię braku podstaw do zbiegu prawa <br/>do emerytury i renty z ubezpieczenia wypadkowego, w sytuacji, gdy ubezpieczona kontynuuje pracę zarobkową, przesłankowo wyjaśnił już Sąd Okręgowy <br/>w Katowicach, w sprawie X U 714/12. W sprawie tej kwestia ta miała charakter wstępny i zmierzała do ustalenia przesłanek zwrotu świadczeń pobranych nienależnie, tj. wypłaconej renty w sytuacji podjęcia przez ubezpieczoną zatrudnienia, z którym wiązało się uzyskanie przychodu. W sprawie X U 714/12 Sąd Okręgowy zauważył, że ustawę emerytalną stosuje się wyłącznie w zakresie nieuregulowanym ustawą wypadkową. Skoro art. 26 ust. 3 ustawy wypadkowej przewiduje brak wypłaty świadczenia zbiegowego, jeżeli osoba uprawniona osiąga jakikolwiek przychód, oznacza to, że sytuacja te jest uregulowana ustawą wypadkową i nie ma podstaw <br/>do odwoływania się w tym zakresie do ustawy emerytalnej. Trafność tego stanowiska potwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach - oddalając apelację ubezpieczonej <br/>w sprawie III AUa 1280/12.</p> <p>Powyższe, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że zakaz łączenia emerytury <br/>i renty z ubezpieczenia wypadkowego aktualizuje się wówczas, gdy uprawniony uzyskuje jakikolwiek przychód z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia pozarolniczej działalności. Ponieważ w niniejszej sprawie bezsporne jest, że ubezpieczona kontynuuje pracę zarobkową mimo nabycia prawa do emerytury, nie przysługuje jej prawo do łączenia emerytury z rentą <br/>z ubezpieczenia wypadkowego, a ponieważ świadczenie emerytalne jest wyższe, zasadnie organ rentowy podjął decyzję o wypłacie tego świadczenia i zawieszeniu renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową.</p> <p>Z powyższych względów, odwołanie w zakresie zawieszenia prawa ubezpieczonej do renty z ubezpieczenia wypadkowego Sąd uznał za nieuzasadnione.</p> <p>Sąd oddalił odwołanie od zaskarżonych decyzji w zakresie, w jakim ubezpieczona kwestionowała niezaliczenie okresów składkowych i nieskładkowych <br/>od dnia 16 września 1969r. do dnia 1 grudnia 1998r. Okresy te uwzględniono <br/>przy przeliczaniu emerytury i renty, co wynika nie tylko z karty przebiegu zatrudnienia, ale również z samej decyzji. Gdyby organ rentowy nie zaliczył w/w okresów, nie przyjąłby, że na staż pracy ubezpieczonej składają się prawie 42 lata okresów składkowych i ponad 5 lat okresów nieskładkowych.</p> <p>W odniesieniu do okresu od 2 grudnia 1998r. do 31 marca 1999r., Sąd I instancji wskazał, że ubezpieczona wnioskiem z 6 lipca 2016r. domagała się uwzględnienia przy przeliczeniu emerytury i renty wszystkich okresów, które <br/>nie zostały do tej pory uwzględnione, co obejmuje również w/w sporny okres. <br/>W takim układzie, rzeczą organu rentowego było wezwanie ubezpieczonej <br/>do dokładnego wskazania zaliczenia których okresów się domaga wraz z wezwaniem, aby przedłożyła stosowne dokumenty na potwierdzenie swojego wniosku. Podstawę normatywną dla takiego wezwania stanowią zarówno przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a> określające podstawowe zasady postępowania administracyjnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7;art. 8;art. 9)">art. 7-9 k.p.a.</a>), jak i przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112371412" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe - Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej <br/>z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</a>. Zgodnie z § 4 pkt 3 tego rozporządzenia, jeżeli we wniosku o świadczenie nie zamieszczono danych lub nie dołączono dokumentów, które są niezbędne do jego rozpatrzenia, organ rentowy wzywa zainteresowanego do uzupełnienia wniosku <br/>w terminie nie krótszym, niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, <br/>że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania.</p> <p>Niezależnie od powyższego, Sąd Okręgowy zaznaczył, że w dokumentacji przesłanej organowi rentowemu przez pełnomocnika ubezpieczonej w dniu 8 sierpnia 2016r. znajdowało się również zaświadczenie o zatrudnieniu do 31 grudnia 1998r., <br/>tj. w okresie po 1 grudnia 1998r. (k. 354 akt organu rentowego). Okres ten nie został zaliczony do przebiegu zatrudnienia w karcie - załączniku do decyzji z dnia 2 września 2016r. (k. 362 akt organu rentowego). Nie sposób - biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, tj. zaniechania organu rentowego - uznać, że słuszne jest uwzględnienie okresu od 2 grudnia 1998r. do 31 marca 1999r. przy przeliczaniu emerytury i renty <br/>w zaskarżonych decyzjach dopiero od 1 września 2016r. W szczególności, takie wnioski nie wynikają z zasady wnioskowości, zgodnie z którą prawo do świadczeń <br/> <em> <!-- -->in concreto </em>ubezpieczony nabywa z chwilą złożenia wniosku. W ocenie Sądu, wnioskiem z lipca 2016r. objęty był nie tylko okres od 2 grudnia do 31 grudnia, <br/>na który również wskazuje przesłana w dniu dokumentacja, ale również okres późniejszy do 31 marca 1999r. Wniosek ubezpieczonej sformułowany był bowiem <br/>na tyle ogólnie, że obejmował również przedział od 2 grudnia 1998r. do 31 marca 1999r. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że pominięcie tego okresu <br/>w zaskarżonych decyzjach z dnia 2 września 2016r. było nieprawidłowe.</p> <p>Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14}§ 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżone decyzje, poprzez zaliczenie do okresów składkowych ubezpieczonej <span class="anon-block">B. B.</span> okresu od 2 grudnia 1998r. do 31 marca 1999r.</p> <p>W odniesieniu do zaliczenia tego okresu do okresów składkowych mocą wyżej opisanych decyzji z 28 października 2016r., postępowanie należało umorzyć. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(13);art. 477(13) § 1)">art. 477^{<!-- -->13} § 1 k.p.c.</a>, zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji <br/>lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji <br/>lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym, zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy. Mocą decyzji z 28 października 2016r., okres składkowy od 2 grudnia 1998r. do 31 marca 1999r. uwzględniono <br/>przy przeliczeniu emerytury i renty z ubezpieczenia wypadkowego, począwszy <br/>od dnia 1 września 2016r. W tym więc zakresie doszło do uwzględnienia żądania skarżącej i w tej części niniejsze postępowanie należało umorzyć.</p> <p>W pozostałym zakresie Sąd oddalił odwołania, jako nieuzasadnione, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(13);art. 477(13) § 2)">art. 477^{<!-- -->13} § 2 k.p.c.</a> </p> <p>O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności <br/>za wynik procesu, biorąc pod uwagę częściowe uwzględnienie odwołania. Sąd <br/>nie znalazł podstaw, aby zasądzić od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej opłatę skarbową od pełnomocnictwa, gdyż w sprawach ubezpieczeniowych nie ma obowiązku uiszczania takiej opłaty. Nie było podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według stawek maksymalnych, jak o to wnosiła odwołująca się; w szczególności nakład pracy pełnomocnika ubezpieczonej, przyczynienie się <br/>do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, jak również charakter sprawy, <br/>nie uzasadniały przyjęcia stawek maksymalnych. W niniejszym postępowaniu rozpoznano odwołania od dwóch decyzji administracyjnych. Rozpoznawane sprawy nie były objęte § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zgodnie z którym, stała stawka minimalna <br/>w kwocie 180 zł przysługuje w sprawach o świadczenia pieniężnego z ubezpieczenia społecznego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była natomiast kwestia poprawności przeliczenia emerytury i renty, co uzasadnia zastosowanie ogólnej regulacji o ustalaniu opłat za czynności adwokackie stosownie do wartości przedmiotu sporu (§ 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia). Ponieważ strona odwołująca <br/>nie wskazała wartości przedmiotu sporu, a brak ten nie umożliwiał nadanie sprawie biegu, Sąd zasądził wynagrodzenie zgodnie z najniższą stawką minimalną w kwocie 90 zł (według stanu na dzień wpływu odwołań do Sądu). Kwotę tę należało pomnożyć przez 2, biorąc pod uwagę ilość rozpoznanych spraw i tym samym, zasądzić od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od wyroku wniosła ubezpieczona.</strong> </p> <p>Apelująca, zaskarżając wyrok w części dotyczącej punktu 3, zarzuciła naruszenie prawa materialnego:</p> <p>1. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103;art. 103 ust. 2)">art. 103 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 27;art. 27 ust. 2;art. 27 ust. 3)">art. 27 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach i rentach <br/>z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998r.</a>, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż <span class="anon-block">B. B.</span> ma prawo do pobierania wyłącznie jednego z przyznanych jej świadczeń, a to albo emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, albo renty z tytułu częściowej niezdolności <br/>do pracy, podczas, gdy zgodnie z powyższymi przepisami, zawieszenia <br/>lub zmniejszenia świadczenia nie stosuje się do emerytów, którzy osiągnęli wiek emerytalny, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 24;art. 24 ust. 1 a;art. 24 ust. 1 b)">art. 24 ust. 1a i 1b</a> oraz w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 27;art. 27 ust. 2;art. 27 ust. 3)">art. 27 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, <br/>a ponadto <span class="anon-block">B. B.</span> jest wyłącznie częściowo niezdolna do pracy,</p> <p>2. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 26;art. 26 ust. 3)">art. 26 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków <br/>przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002r.</a>, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż <span class="anon-block">B. B.</span>, z uwagi na osiąganie przychodu powodującego zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, nie może otrzymywać w zbiegu świadczenia emerytalnego i rentowego z tytułu częściowej niezdolności do pracy, podczas, gdy zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103;art. 103 ust. 2)">art. 103 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, <span class="anon-block">B. B.</span>, jako emeryt urodzony <br/>przed dniem 1 stycznia 1948r., który osiągnął wiek emerytalny 60 lat <br/>oraz 42 lata i 3 miesiące okresów składkowych oraz 5 lat i 15 miesięcy okresów nieskładkowych, ma prawo do pobierania obu świadczeń zarówno emerytalnego, jak i rentowego z tytułu częściowej niezdolności do pracy.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zmianę zaskarżonej decyzji z dnia 2 września 2016r. o przeliczeniu emerytury oraz zmianę zaskarżonej decyzji z dnia 2 września 2016r. o przeliczeniu renty poprzez przyjęcie, iż odwołująca ma prawo do pobierania obu świadczeń, zarówno emerytury, jak i renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy <br/>oraz o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.</p> <p>W ocenie ubezpieczonej, Sąd I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, niewłaściwie zastosował przepisy prawa materialnego, w konsekwencji nieprawidłowo przyjął, iż <span class="anon-block">B. B.</span>, z uwagi na osiąganie przychodu powodującego zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określonych <br/>w ustawie, nie może otrzymywać w zbiegu świadczenia emerytalnego oraz rentowego z tytułu częściowej niezdolności do pracy.</p> <p>Apelująca podniosła, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy o emeryturach <br/>i rentach z FUS, jest „emerytem”, w związku z czym nie ma żadnych podstaw, <br/>aby wobec jej osoby wyłączać stosowanie tego przepisu ustawy. Ponadto, należy mieć na uwadze, iż jest tylko częściowo niezdolna do pracy i ma prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, co świadczy o tym, iż może ona podjąć pracę wykorzystując pozostałą zdolność do pracy. Podstawą nabycia przez ubezpieczoną <br/>jej prawa do reny jest jej częściowa niezdolność do pracy. Zakładając zatem, <br/>iż ubezpieczona osiąga przychód z tytułu świadczonej przez siebie pracy <br/>(w ograniczonym z uwagi na brak pełnej zdolności do pracy zakresie), przychód ten <br/>z pewnością nie jest równy przychodowi, który ubezpieczona mogłaby osiągać <br/>w sytuacji posiadania pełnej zdolności do pracy. A zatem, rekompensata utraconej przez ubezpieczoną zdolności do pracy - w postaci renty z tego tytułu, jest jak najbardziej uzasadniona i nie powinna zostać wyłączona wyłącznie z tego tytułu, <br/>iż ubezpieczona wykorzystuje nieznaczną część posiadanej jeszcze zdolności do pracy. Skarżąca podała, że przyznanie prawa do jednoczesnego pobierania pozostających <br/>ze sobą w zbiegu świadczeń z tytułu wypracowanej emerytury oraz wychorowanej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, w przypadku pozyskiwania <br/>przez ubezpieczoną przychodu z tytułu świadczonej przez nią pracy w zakresie ograniczonej zdolności do pracy, stanowi wyraz ochrony praw uprzednio nabytych. Apelująca podkreśliła, iż w jej przypadku łączona suma dochodów pozyskiwanych <br/>z tytułu renty wynikającej z częściowej niezdolności do pracy oraz przychodów <br/>z tytułu świadczenia pracy w ograniczonym zakresie, nadal nie przekracza łącznych dochodów, jakie ubezpieczona zdolna byłaby pozyskiwać w przypadku posiadania pełnej zdolności do pracy, które to dochody nie stanowiłyby przeszkody do dalszego otrzymywania emerytury.</p> <p>W odpowiedzi na apelację organ rentowy, podzielając stanowisko Sądu <br/>I instancji, wniósł o jej oddalenie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Apelacja ubezpieczonej jest bezzasadna.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy dokonał ustaleń stanu faktycznego <br/>oraz przeprowadził właściwą ocenę prawną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny w pełni podziela i akceptuje te ustalenia <br/>oraz argumentację prawną przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.</p> <p>Sporna kwestia w rozpoznawanej sprawie koncentrowała się na ustaleniu, <br/>czy zachodzą przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 26;art. 26 ust. 3)">art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 30 października 2002r. <br/>o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> (Dz. U. z 2015r., poz. 1242 j.t.) wyłączające możliwość pobierania przez ubezpieczoną emerytury w zbiegu z rentą z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego.</p> <p>Przepis art. 26 ust. 1 ustawy wypadkowej daje podstawę od wypłacania osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury na podstawie odrębnych przepisów, zależnie od jej wyboru: przysługującą rentę powiększoną o połowę emerytury albo emeryturę powiększoną <br/>o połowę renty.</p> <p>Stosownie do treści art. 26 ust. 3 ustawy wypadkowej, przepisu ust. 1 <br/>nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona osiąga przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości, określony w ustawie emerytalnej, niezależnie od wysokości tego przychodu. Dla zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy wypadkowej kluczowe jest zatem ustalenie, że osoba uprawniona do renty <br/>z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury <br/>na podstawie odrębnych przepisów, w okresie pobierania tych zbiegających się świadczeń <span class="underline"> <!-- -->osiąga jakikolwiek przychód</span> rozumiany wedle zasad z ustawy emerytalnej, z którym łączy się obowiązek ubezpieczenia społecznego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005r., sygn. akt II UZP 1/05, Lex nr 147901).</p> <p>Na gruncie w/w przepisów Sąd I instancji, w ocenie Sądu Apelacyjnego, prawidłowo poczynił ustalenia, że skoro ubezpieczona kontynuuje pracę zarobkową, mimo nabycia prawa do emerytury, nie przysługuje jej prawo do łączenia emerytury <br/>z rentą z ubezpieczenia wypadkowego. Zakaz łączenia emerytury i renty <br/>z ubezpieczenia wypadkowego, jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy, aktualizuje się wówczas, gdy uprawniony uzyskuje jakikolwiek przychód z tytułu zatrudnienia. <br/>Tym samym, bez znaczenia pozostaje podnoszona przez apelującą okoliczność, <br/>że przychód, jaki osiąga z tytułu świadczonej pracy, nie jest równy przychodowi, <br/>jaki mogłaby uzyskać, w razie posiadania pełnej zdolności do pracy i w konsekwencji rekompensata utraconej przez skarżącą zdolności do pracy w postaci renty z tego tytułu, jest uzasadniona.</p> <p>Wbrew twierdzeniom apelacji, w sprawie nie znajduje zastosowania przepis <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103;art. 103 ust. 2)">art. 103 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Zasady dotyczące zbiegu prawa do świadczeń - aktualne na poziomie ubezpieczeń: emerytalnego i rentowych - nie znajdują jednak zastosowania <br/>do świadczeń wypłacanych na podstawie ustawy wypadkowej. Jak wynika z ustawy wypadkowej, rentę wypadkową można łączyć z emeryturą w proporcji jedno świadczenie w całości, drugie w połowie, ale łączenie tych świadczeń w ogóle nie jest dopuszczalne, jeżeli uprawniony osiąga jakikolwiek przychód, rozumiany wedle zasad z ustawy o emeryturach i rentach, a więc przychód z umowy o pracę, stanowiącej tytuł do obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowego.</p> <p>Sąd Apelacyjny w pełni podziela pogląd wyrażony w innym składzie tut. Sądu, wskazujący, iż odwołanie się w ust. 3 art. 26 ustawy wypadkowej do pojęcia przychodu powodującego zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określonego w ustawie o emeryturach i rentach z FUS należy wykładać posiłkowo, wyłącznie jako wskazanie zbiorczego pojęcia obejmującego poszczególne sposoby i tytuły osiągania przychodu (powodujące przy tym zawieszanie <br/>lub zmniejszanie świadczeń). Jednakże osiąganie tego rodzaju przychodów, niezależnie od ich wysokości, wyklucza prawo do zbiegu emerytury i renty <br/>z ubezpieczenia wypadkowego. Innymi słowy, prawo do zbiegu emerytury i renty <br/>z ubezpieczenia wypadkowego według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 26;art. 26 ust. 1)">art. 26 ust. 1 ustawy z 30 października 2002r. <br/>o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> <br/>nie powstaje nie tylko wtedy, gdy osoba uprawniona osiąga przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określony w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, ale także wówczas, gdy osoba uprawniona osiąga przychód tego rodzaju, lecz bez względu na jego wysokość. Gramatyczna wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy wypadkowej pozbawiałaby tę dyspozycję treści, czyniłaby ją normą pustą (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 listopada 2003r., sygn. akt III AUa 2409/03, Lex nr 193514).</p> <p>Wobec przedstawionych okoliczności, skoro ubezpieczona kontynuuje zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, prawidłowo organ rentowy wypłaca skarżącej jedno - korzystniejsze świadczenie.</p> <p>Z tych względów, Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację ubezpieczonej, jako pozbawioną słusznych podstaw.</p> <p>/-/SSA L.Jachimowska /-/SSA J.Ansion /-/SSA M.Małek-Bujak </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>JR</p> </div>