V RC 405/17

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V RC 405/17</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 21 czerwca 2017 roku (data prezentaty) małoletnia <span class="anon-block">W. M.</span>, reprezentowana przez matkę <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, wniosła o podwyższenie alimentów ustalonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 listopada 2016 roku, w sprawie sygn. akt VI C 639/16, z kwoty 1.000 zł miesięcznie do kwoty 1.900 zł miesięcznie płatnych do rąk matki <span class="anon-block">M. M. (1)</span> do dnia 10 każdego miesiąca z góry, wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminu oraz o obciążenie pozwanego kosztami procesu/k. 3 – 4v/.</p> <p>W odpowiedzi na pozew z dnia 02 sierpnia 2017 r. ( data prezentaty) pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych ( k. 72).</p> <p>Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska do końca postępowania ( k. 142)</p> <p> <strong> <!-- -->S ąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Małoletnia <span class="anon-block">W. M.</span> </strong> <span class="anon-block">urodziła się w dniu (...)</span> ( odpis skrócony aktu urodzenia k. 18 akt VIC 630/16), jako dziecko pochodzące ze związku małżeńskiego <span class="anon-block">M. M. (2)</span> i <span class="anon-block">M. M. (1)</span>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 roku, w sprawie sygn. akt VI C 639/16 Sąd Okręgowy w Warszawie rozwiązał przez rozwód małżeństwo rodziców małoletniej ustalając obowiązek alimentacyjny pozwanego na kwotę 1.000 zł, co było wynikiem porozumienia stron w tym zakresie ( k. 34-35). Powódka określała wówczas usprawiedliwione potrzeby dziecka na kwotę około 2 000 zł miesięcznie /k. 8 – 10, 200, 205 akt sprawy Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. VI C 630/16/.</p> <p>Równolegle do postępowania rozwodowego przed <span class="anon-block">T.</span>. Sądem toczyło się postępowanie z powództwa małoletniej <span class="anon-block">W. M.</span> o zaspokajanie potrzeb rodziny sygn. akt V RC 858/15, gdzie miesięczne koszty utrzymania małoletniej w okresie od 09 grudnia 2015 roku do 29 listopada 2016 roku Sąd ustalił na poziomie około 2 000 zł miesięcznie, w tym: udział w kosztach utrzymania mieszkania średnio 974 zł miesięcznie, bilet miesięczny 49 zł, wyżywienie średnio 600 – 700 zł, kosmetyki, środki czystości około 100 zł; ubrania, sporadycznie lekarstwa około 100 zł; wydatki szkolne średnio 55 zł, udział w kosztach eksploatacji (benzyna) samochodu około 20 zł. Sąd uznał, że wydatki na kieszonkowe, połowę zakupu kuchenki mikrofalowej, połowę zakupu używanej pralki z montażem oraz mandat małoletniej nie są usprawiedliwioną potrzebą, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 kro</a>. ( k. 441 akt V RC 858/17).</p> <p>Obecnie małoletnia jest uczennicą I klasy technikum, jej miesięczne koszty utrzymania przedstawicielka ustawowa ocenia na około 2.339 zł , na co składają się następujące wydatki: udział w opłatach za najem i czynsz- 885 zł, koszt energii- 48 zł, koszt gazu- 10 zł, Internet i telewizja- 46,50 zł, bilet miesięczny- 53 zł, kieszonkowe- 100 zł, gałka lodów- 3 zł, frytki w McDonaldzie 3,50, mały napój-2,5 zł, 600 zł wyżywienie, 150 zł- środki za środki czystości i kosmetyki, 100 zł- wydatki szkolne, 20 zł- lekarstwa, ubrania- 180 zł, zakup art. gospodarstwa domowego- 30 zł, udział w kosztach użytkowania samochodu- 20 zł, koszt utrzymania kota- 100 zł ( k. 4v, 143). Koszt zakupu książek dla małoletniej wyniósł 260 zł oraz dodatkowo 60 zł za podręcznik do języka hiszpańskiego ( k. 143) Z ojcem spotyka się nie regularnie, spotkała się raz w wrześniu oraz październiku ( k. 143).</p> <p> <strong> <!-- -->Przedstawicielka ustawowa małoletniej <span class="anon-block">M. M. (1)</span> </strong> w dacie orzekania o wysokości dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego zatrudniona była w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, na stanowisku Asystentka Administracji, ze średnim wynagrodzeniem w 3 176 zł brutto miesięcznie; 2 268,65 zł netto. Dodatkowo pracowała dorywczo w weekendy, w barze, przy smażeniu frytek, zarabiając średnio 200 – 300 zł weekendowo. Powódka cierpiała na choroby kręgosłupa m.in. przebyła w przeszłości operację stabilizacji L5 S1 i dyskopatii kręgosłupa szyjnego. Od października/listopada 2016 roku powódka zmagała się z nowotworem jajnika oraz wtórnym nowotworem węzłów chłonnych. W 2016 roku uzyskała dochód w kwocie 35 760,24 zł, a w 2015 roku w kwocie 30 552,16 zł . W marcu 2016 roku zaciągnęła, na cele mieszkaniowe, pożyczkę z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, którą spłaca w 10 ratach po 200 zł . W dniu 09 listopada 2016 roku otrzymała dofinansowanie z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w kwocie 3 700 zł /k. 438 akt V RC 858/15 /.</p> <p>Obecnie jest zatrudniona na tym samym stanowisku i u tego samego pracodawcy co w dacie orzekania dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego, gdzie jej średnie miesięczne wynagrodzenie netto z ostatnich 6 m- cy wynosi <span class="anon-block"> (...)</span>.74 zł, od września 2017 r. zarabia 4.000 zł brutto; 2.700-2.800 netto ( k. 5, 138,143). Od października 2016 do czerwca 2017 podnajmowała pokój w wynajętym mieszkaniu, jednak było to sprzeczne z zawarta umową najmu, wobec czego zaprzestała podnajmu( k. 4,22). Choruje na raka jajnika, była poddana zabiegowi wycięcia macicy, leczona za pomocą chemioterapii ( k. 9-16v, 136).</p> <p> <strong> <!-- -->Pozwany <span class="anon-block">S. M.</span> </strong>w dacie orzekania o wysokości dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego zatrudniony był w <span class="anon-block"> firmie (...) Spółka jawna</span>, na stanowisku doradca techniczno – handlowy, z wynagrodzeniem zasadniczym 2.250 zł netto plus premia uznaniowa, według deklaracji pozwanego około 700 zł. Wcześniej od 26 marca 2007 roku zatrudniony był w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, na stanowisku dyspozytora, ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2 728,94 zł netto. W okresie styczeń – marzec 2015 roku wynagrodzenie pozwanego wynosiło około 3 600 zł netto miesięcznie, a w sierpniu 2015 roku pozwany otrzymał wynagrodzenie w kwocie 4 486 zł netto . Pozwany spłacał, od sierpnia 2014 roku kredyt zaciągnięty na zakup telewizora, w miesięcznych ratach po 51,26 zł. Od czerwca 2015 roku spłaca pożyczkę w miesięcznych ratach po 137,83 zł oraz. W 2015 roku uzyskał dochód w kwocie 58 885,57 zł brutto. Pozwany regularnie łożył na utrzymanie córki kwotę 700 zł miesięcznie oraz dofinansował, w połowie, wizytę lekarską córki. Latem 2016 roku kupił córce buty za kwotę około 200 – 300 zł ( k. 440 akt V RC 858/15)</p> <p>Obecnie pozwany jest w związku nieformalnym, spodziewa się dziecka. Jest zatrudniony jako doradca techniczno- handlowy, gdzie osiąga średnie wynagrodzenia netto 2.26,53 zł wraz premią uznaniową w kwocie około 750 zł, uzależnioną od ilości sprzedanego betonu ( k. 75). Od czasu rozwodu rzadziej spotyka się z córką, za co obarcza matkę. Kupuje córce bilety autobusowe, jednak ona nie korzysta z nich i nie zjawia się na ustalone terminy kontaktu ( k. 143). Podczas pobytu wakacyjnego kupił małoletniej okulary, opłaca jej abonament telefoniczny ( k.143). Mieszka w mieszkaniu partnerki, partycypuje w kosztach mieszkania i kredytu w wysokości około 1.000 zł. Wcześniej mieszkał w mieszkaniu służbowym swojej partnerki ( k. 111). Posiada samochód <span class="anon-block">t. (...)</span> ( k. 143)</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">P.</span> ższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności na podstawie: zeznań przedstawicielki ustawowej /k.143 / i pozwanego /k.144 /, , dokumentów z akt sprawy Sądu Okręgowego VI C 630/16 oraz akr V RC 858/15</em> </p> <p> <em> <!-- -->Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy Sąd uznał za wiarygodny materiał dowodowy. Nie były one kwestionowane przez żadną ze stron, zaś Sąd nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu.</em> </p> <p> <strong> <!-- -->S ąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1)">art. 133 § 1 kro</a> rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133 § 3)">§ 3</a> w/w art.).</p> <p>Jak stanowi natomiast treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1;art. 135 § 2)">art. 135 § 1 i 2 kro</a> zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. W takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.</p> <p>Zmiana obowiązku alimentacyjnego, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a> możliwa jest w razie zmiany stosunków tzn. wtedy, gdy zmianie ulegają uzasadnione potrzeby uprawnionego albo możliwości zarobkowe zobowiązanego. Zmiana taka musi być istotna.</p> <table> <colgroup> <col width="706"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przez "zmianę stosunków" należy rozumieć zmianę okoliczności istotnych z punktu widzenia ustawowych przesłanek obowiązku alimentacyjnego i zakresu świadczeń alimentacyjnych (w szczególności określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 135)">art. 133 i 135 kro</a>). (Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz red. K.Osajda, 2017). Należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności – na tle sytuacji ogólnej – mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego" (uchwała Sądu Najwyższego z 16.12.1987 r., III CZP 91/86).</p> </td> </tr> </table> <p>Od dnia wydania poprzedniego prawomocnego orzeczenia alimentacyjnego do dnia zamknięcia rozprawy upłynął okres niewiele ponad roku, z uwagi na co wysokość uzasadnionych kosztów utrzymania małoletnich w zakresie stałych miesięcznych wydatków w postaci wyżywienia, kosztów odzieży nie uległ zasadniczej zmianie. W ocenie Sądu uzasadnione koszty utrzymania małoletniej wynoszą obecnie około 2.000 zł: w tym, koszty mieszkaniowe- 1000 zł, bilet miesięczny- 50 zł, wyżywienie 600-700 zł, ubrania- 100 zł, lekarstwa- 50 zł, wydatki szkolne- 100 zł, udział w kosztach eksploatacji samochodu- 20 zł, rozrywka- 50 zł. W ocenie Sądu w zakresie usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniej nie nastąpiła istotna zamiana ich wysokości. Co prawda małoletnia rozpoczęła naukę w szkole średniej, jednak zwiększenie wydatków, w tym zakresie nie ma wpływu na całokształt kosztów jej utrzymania. Z uwagi na krótki odstęp czasu od poprzedniego orzeczenia alimentacyjnego Sąd nie dostrzegł istotnych zmian w tym zakresie, pozostawiając na niezmienionym poziomie.</p> <p>Przechodząc do oceny możliwości zarobkowych stron i porównania do okresu poprzedniego prawomocnego orzeczenia alimentacyjnego Sąd zauważył, że nie uległy one istotnym zmianom. W dacie poprzedniego orzeczenia alimentacyjnego pozwany zarabiał łącznie około 2.950 zł, zaś obecnie jego zarobki kształtują się na poziomie około 3.000 zł. Zarobki obecnie osiągane przez pozwanego w ocenie Sądu oddają jego minimalne możliwości zarobkowe, a pozwany jako młody zdrowy mężczyzna może podejmować prace dodatkowe, dorywcze. Jednak w ustalonym stanie faktycznym Sąd zauważył że pozwany wraz z swoją dotychczasową partnerką spodziewa się dziecka, co także wpłynie na ocenę jego możliwości zarobkowych, gdyż będzie zobligowany do utrzymywania obojga małoletnich dzieci. W związku z tym te dodatkowe możliwości zatrudnienia pozwany powinien wykorzystać, na pokrycie kosztów nowonarodzonego dziecka . W ocenie Sądu kontakty pozwanego z małoletnią powódką podobnie jak w czasie poprzedniego orzekania o obowiązku alimentacyjnym mają charakter nieregularny, co w dużej mierze wynika z odległości od miejsca zamieszkania małoletniej od miejsca zamieszkania pozwanego, co utrudnia odbywanie tych kontaktów.</p> <p>Oceniając możliwości zarobkowe przedstawicielki ustawowej Sąd zauważył, że od okresu poprzedniego prawomocnego orzeczenia alimentacyjnego jej miesięczne zarobki nieznacznie wzrosły z kwoty około 2.568 zł do kwoty około 2.700-2.800 zł. Co prawda z uwagi na stan zdrowia przedstawicielka ustawowa małoletniej nie jest w stanie dodatkowo pracować fizycznie, jednak wzrost jej dochodów z pracy etatowej jest czynnikiem rekompensującym taki stan rzeczy, w efekcie czego jej realne dochody są ponad 200 zł wyższe niż poprzednio. Co do sytuacji zdrowotnej przedstawicielki Sąd zauważył, że co prawda jej stan zdrowia związany z chorobą nowotworową wciąż wskazuje na potrzeby leczenia, jednak w dacie orzekania poprzedniego obowiązku alimentacyjnego przedstawicielka posiadała już wiedzę odnośnie zdiagnozowanej choroby nowotworowej, zatem była świadoma czekającego ją leczenia. Sąd nie uwzględnił także utraty źródła dochodu w postaci niemożności podnajmowania mieszkania, gdyż działania w tym zakresie były niezgodne z zawartą umową najmu, która obowiązywała także w czasie poprzedniego orzekania o obowiązku alimentacyjnym. Trudno bowiem oczekiwać, że Sąd będzie niejako sankcjonował działania przedstawicielki sprzeczne z umową najmu. Sąd nie uwzględnił, także stanowiska powódki, że dotychczasowa wysokość świadczenia alimentacyjnego ustalona podczas sprawy rozwodowej była wynikiem porozumienia stron mającego na celu skrócenie postępowania rozwodowego a jego wysokość była nieadekwatna do potrzeb małoletniej i możliwości zarobkowych jej rodziców. Sąd zauważył, że strona powodowa świadomie akceptowała taki stan rzeczy, w postępowaniu przed Sądem Okręgowym prezentowała stanowisko, które znalazło odzwierciedlenie w prawomocnym już wyroku rozwodowym.</p> <p>Mając zatem na uwadze aktualne uzasadnione potrzeby dziecka, możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców małoletniej i brak istotnej zmiany w tym zakresie, na mocy art. na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1)">art. 133 § 1 kro</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1;art. 135 § 2)">135 § 1 i 2 kro</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a> Sąd orzekł, jak w sentencji.</p> <p>Kosztami sądowymi, których powódka nie miała obowiązku uiścić należało obciążyć Skarb Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> </div>