II OSK 2683/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B. Ś.-D. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. Ś.-D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1571/19 w sprawie ze skargi B. Ś.-D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chełmie z dnia [...] września 2016 r. znak: [...]. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1571/19 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Ś.-D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chełmie z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] nakazującej B. Ś.-D. rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Skarżąca wniosek uzasadniła tym, że brak wstrzymania w/w decyzji może spowodować szkodę dla jej adresata. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSA i wsa 2007/4/77). W związku z tym NSA posiada kompetencję do rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na etapie po wniesieniu skargi kasacyjnej. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine P.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnoprawnym, której tożsamość (granice) wyznaczają elementy określające istotę skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Przy takim szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 P.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, ale także decyzja wydana przez organ pierwszej instancji. Co więcej, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3, wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji. Wszystkie bowiem te postępowania toczą się w tej samej - z punktu widzenia materialnoprawnego - sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 204; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 386-387). W przywołanym przepisie ustawodawca ograniczył zatem możliwość wstrzymania wykonania do zaskarżonego aktu oraz do takich aktów, które zostały wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W przedmiotowej sprawie skarga B. Ś. – D. wniesiona została od wydanego w oparciu o art. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r., utrzymującego w mocy postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chełmie z dnia [...] września 2016 r., nakazujące B. Ś.-D. rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego, obejmującą ścianę frontową od strony zachodniej (drogi), rozbudowane części ścian bocznych o długości 1,80 m, nadbudowaną część ścian wraz z wieńcem żelbetowym o wysokości 0,40 m - 0,65 m (do poziomu ścian istniejących) oraz więźbę dachową z dachem, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości W., gmina Ch. Skarżąca przedmiotem wniosku o wstrzymanie objęła jedynie decyzje wydane w postępowaniu zwykłym w przedmiocie nakazu rozbiórki. Powyższe akty wydane zostały w odrębnych postępowaniach ale prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zaskarżone postanowienie GINB z dnia [...] maja 2019 r. zostało wydane w postępowaniu nadzwyczajnym – postępowaniu wznowieniowym. A zatem, są to dwa odrębne postępowania prowadzone w granicach tej samej sprawy – rozbiórki budynku gospodarczego. Wskazany wyżej przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do podania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez stronę. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Wskazać także należy na prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, orzeczenie dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd może wówczas sięgać do informacji wynikających z akt sprawy, nie może jednak zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wskazała żadnych argumentów na poparcie swojego żądania. Podniosła jedynie, że brak wstrzymania wykonania decyzji może spowodować szkodę dla jej adresata. Jak już wyżej wskazano obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Same obawy skarżącej dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków decyzji wydanych w trybie zwykłym nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania tych aktów. Z uzasadnienia wniosku i akt sprawy nie wynikają także okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu. W takiej sytuacji stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.