III Ca 439/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 439/23</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi wyrokiem z dnia 9 stycznia 2023 r. <br/>w sprawie z powództwa <span class="anon-block">AL. (...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">Ł.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">S.</span> o zapłatę oddalił powództwo oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.966,23 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Apelację o powyższego orzeczenia wniosła strona powodowa, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił kontrolowanemu orzeczeniu:</p> <p>1.  naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie:</p> <p>a.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78;art. 78 § 1)">art. 78 § 1 k.c.</a> poprzez zaniechanie rozważenia przez Sąd I instancji wynikającej z tego przepisu możliwości zawarcia przez powodową <span class="anon-block"> spółkę i (...)</span> umowy najmu pojazdu zastępczego z dnia 14.11.2020 r. oraz umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.11.2020 r. w trybie wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78;art. 78 § 1;art. 78 § 1 zd. 2)">art. 78 § 1 zd. 2 k.c.</a>, tj. w poprzez wymianę egzemplarzy umowy, z których każdy podpisany jest przez jedną ze stron - podczas, gdy na egzemplarzu umów z dnia 14.11.2020 r. przeznaczonym dla cedenta (<span class="anon-block">R. K.</span>) i przez niego otrzymanym zamieszczone były podpisy obu członków zarządu <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> - a więc te egzemplarze umów zostały podpisane z zachowaniem zasad reprezentacji powodowej spółki, natomiast cedent <span class="anon-block">R. K.</span> podpisał egzemplarze umów przeznaczone dla powodowej spółki - a tym samym między stronami tych umów doszło do wymiany dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron; umowy z dnia 14.11.2020 r. zostały zatem zawarte w sposób ważny i skuteczny, a brak podpisu jednego z członków zarządu na egzemplarzach przeznaczonych dla powodowej spółki nic w tym zakresie nie zmienia (skoro na egzemplarzu przeznaczonym dla drugiej strony umowy podpisali się zgodnie z zasadami reprezentacji obaj członkowie zarządu);</p> <p>b.  a w konsekwencji naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 38)">art. 38 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 39)">art. 39 k.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, że wskazane powyżej umowy z dnia 14.11.2020 r. zostały zawarty z naruszeniem zasad reprezentacji łącznej, a wobec braku ich potwierdzenia przez spółkę do dnia zamknięcia rozprawy, należy uznać je za umowy nieważne;</p> <p>2.  naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:</p> <p>a.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące brakiem wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji zaniechaniem rozważenia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy możliwości zawarcia przez powodową <span class="anon-block"> spółkę i (...)</span> umowy najmu pojazdu zastępczego z dnia 14.11.2020 r. oraz umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.11.2020 r. w trybie wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78;art. 78 § 1;art. 78 § 1 zd. 2)">art. 78 § 1 zd. 2 k.c.</a>, tj. w poprzez wymianę egzemplarzy umowy, z których każdy podpisany jest przez jedną ze stron;</p> <p>b.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 156(1))">art. 156^{<!-- -->1} k.p.c.</a> poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie pouczenia strony powodowej o przyjętym przez przewodniczącego prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych dotychczas twierdzeń i dowodów - co było w niniejszej sprawie uzasadnione z jednej strony tym, że Sąd I instancji ostatecznie „zaskoczył” stronę powodową oparciem rozstrzygnięcia na kwestii, która w ogóle nie była przedmiotem sporu stron i która nie była podnoszona przez żadnego z uczestników postępowania pierwszoinstancyjnego przez cały czas jego trwania, a z drugiej strony tym, że Sąd I instancji przeprowadził trwające ponad rok postępowanie dowodowe, obejmujące przesłuchanie świadka i przeprowadzenie dowodu z kosztownej opinii biegłego celem zbadania wysokości szkody (co sugerowało, że Sąd uznaje powództwo za usprawiedliwione co do zasady), a następnie „zaskoczył” stronę powodową orzeczeniem opartym na niespornej między stronami kwestii, którą - gdyby nastąpiło takie pouczenie - można było wyjaśnić przed zamknięciem rozprawy.</p> <p>Skarżący wniósł o :</p> <p>a)  zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powodowej spółki kwoty 10.100,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12.04.2021 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodowej spółki kosztów procesu za postępowanie przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;</p> <p>b)  zasądzenie od pozwanego na rzecz powodowej spółki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu według norm przepisanych;</p> <p>c)  przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii drugiego egzemplarza umowy najmu pojazdu zastępczego z dnia 14.11.2020 r. oraz poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii drugiego egzemplarza umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.11.2020 r. (tj. egzemplarzy umowy przeznaczonych dla cedenta <span class="anon-block">R. K.</span>, na których widnieją podpisy obu członków zarządu powodowej spółki) celem stwierdzenia treści tych dokumentów i widniejących na tych dokumentach podpisów dwóch członków zarządu powodowej spółki, a tym samym zawarcia ważnej i skutecznej umowy najmu pojazdu zastępczego z dnia 14.11.2020 r. oraz zawarcia ważnej i skutecznej umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.11.2020 r. - jednocześnie wskazuję, że potrzeba powołania tego dowodu zaistniała dopiero przy złożeniu apelacji, bowiem strona powodowa dopiero z uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowiedziała się, co było przyczyną oddalenia powództwa w całości (o czym szczegółowo w uzasadnieniu niniejszej apelacji);</p> <p>Pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu w całości. </strong> </p> <p>Na wstępie rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa była rozpoznawana<br/>w postępowaniu uproszczonym. Wobec tego, zastosowanie znajduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(13);art. 505(13) § 2)">art. 505^{<!-- -->13} § 2 k.p.c.</a>, zgodnie z którym, jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku <br/>z przytoczeniem przepisów prawa.</p> <p>Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o zaoferowane przez strony dowody. Ustalenia te Sąd Okręgowy uznaje za prawidłowe i przyjmuje za własne.</p> <p>W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy można dokonać oceny prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego.</p> <p>Bezzasadny jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> powołany w apelacji. Należy przypomnieć, że stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, sąd ma swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, chociażby w równym stopniu na podstawie tego samego materiału dowodowego udałoby się wysnuć wnioski odmienne (zob. postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99; wyrok SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00). Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymaga wskazania dowodów, które sąd wadliwie ocenił lub pominął, wykazania przyczyn, które dyskwalifikują postępowanie sądu w zakresie ustaleń, oznaczenia, jakie kryteria oceny sąd naruszył, a nadto wyjaśnienia dlaczego zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00, wyrok dnia z 6 lipca 2005 r., III CK 3/05).</p> <p>Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej, Sąd Rejonowy w sposób właściwy ocenił materiał dowodowy, w szczególności w postaci przedłożonej przez stronę powodową umowy przelewu wierzytelności i uznał, iż nie została ona zawarta w sposób zgodny z wymaganiami reprezentacji spółki ustanowionymi w umowie spółki, poprzez brak wymaganych podpisów obu członków zarządu spółki <span class="anon-block">AL (...)</span> <span class="anon-block"> sp. z o.o. (...)</span> to Sąd I instancji do prawidłowej konkluzji, iż strona powodowa nie udowodniła skutecznego nabycia wierzytelności, której dochodzi w niniejszym postępowaniu.</p> <p>Mając na uwadze, że strona powodowa od wytoczenia powództwa reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, czynienie zarzutu w przedmiocie zaniechania pouczenia przez Sąd strony o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych dotychczas twierdzeń i dowodów, kiedy to pouczenie miałoby dotyczyć de facto zasadniczej kwestii tj. wykazania, iż stronie powodowej przysługuje wierzytelność co do zasady, w ocenie Sądu Okręgowego jest nieuzasadnione. W konsekwencji za bezzasadny należało uznać zarzut apelującego naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 156(1))">art. 156^{<!-- -->1} k.p.c.</a>.</p> <p>Należy podkreślić, iż zgodnie z obowiązującą procedurą cywilną to nie do sądu należy inicjatywa dowodowa i to nie sąd ma zwracać się do stron o złożenie do akt dokumentów pozwalających udowodnić roszczenie, czy też uzupełnić bądź wyjaśnić twierdzenia stron. Innymi słowy sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności spornych dla rozstrzygnięcia sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>). Obowiązek przedstawiania dowodów spoczywa wyłącznie na stronach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne.</p> <p>Jednocześnie, kierując się zasadą prekluzji dowodowej wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> wniosek dowodowy zgłoszony wraz z apelacją podlegał oddaleniu jako spóźniony. Konieczność wykazania iż powódka skutecznie nabyła dochodzona wierzytelność istniała już na etapie wystąpienia z powództwem, i to wówczas strona powodowa winna przedstawić prawidłowo zawartą umowę przelewu wierzytelności.</p> <p>Zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione przez stroną apelującą również nie zasługiwały na uwzględnienie.</p> <p>Nieuzasadnione jest oczekiwanie apelującego, że Sąd I instancji winien, na podstawie posiadanego materiału dowodowego, rozważyć możliwość skutecznego zawarcia umowy przelewu wierzytelności w trybie wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78;art. 78 § 1;art. 78 § 1 zd. 2)">art. 78 § 1 zd. 2 k.c.</a>. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Twierdzenia apelującego dotyczące egzemplarzy umów posiadanych przez cedenta <span class="anon-block">R. K.</span>, poczynione na etapie postępowania apelacyjnego, uznać należy za spóźnione, a także nieudowodnione w świetle materiału dowodowego którym dysponował Sąd Rejonowy wydając zaskarżony wyrok.</p> <p>W świetle powyższego brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 38)">art. 38 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 39)">art. 39 k.c.</a> Złożony przez stronę powodową wraz z pozwem egzemplarz umowy cesji wierzytelności z dnia 14.11.2020r. podpisany był, po stronie powodowej spółki, jedynie przez prezesa zarządu, a więc z naruszeniem wymagań reprezentacji łącznej spółki. Okoliczność ta nie była kwestionowana. Sąd Rejonowy orzekł na podstawie dostępnego materiału dowodowego, przedstawionego przez strony.</p> <p>Mając na uwadze powołane argumenty, Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako niezasadną.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3;art. 108;art. 108 § 1)">art. 98 § 1 i 3 <br/>i art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powódka jako strona przegrywająca postępowanie apelacyjne ma obowiązek zwrócić pozwanej kwotę 1800 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391 § 2;art. 391 § 2 pkt. 5)">§ 2 pkt 5</a> w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).</p> </div>