I GSK 1322/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A. Ś. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1059/19 w sprawie ze skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1059/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej w podatku akcyzowym za maj 2013 r. Skarżący wywiódł skargę od powyższego orzeczenia. Następnie pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2025 ze zm.- dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wydana decyzja stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa finansowego wnioskodawcy a także będzie skutkować powiększeniem się poziomu jego zadłużenia. Wskazał, że w 2019 r. osiągnął dochód wynoszący 24 698,46 zł, w 2018 r. osiągnął dochód 3 921,99 zł, zaś w 2017 r. 2 200,89 zł. Na dowód czego załączył kserokopię zeznań podatkowych. W ocenie wnioskodawcy osiągnięty dochód za 2019 r. jednoznacznie potwierdza, że nie jest w stanie nawet częściowo uregulować zobowiązania określonego przez organ. Co więcej, organ wykonując decyzje nie tylko nie wyegzekwuje całego świadczenia, ale przede wszystkim w znaczący sposób utrudni funkcjonowanie zobowiązanego. Jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesie ciężaru podatku, a posiadane środki nie są wystarczające do zaspokojenia roszczenia organów podatkowych. Do wniosku dołączono zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach (dochód miesięczny wynosi 2 600 zł brutto), wyciąg z rachunku bankowego za okres od 26.05.2020 do 25 sierpnia 2020 oraz nieczytelny dokument z opisem kredyt hipoteczny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (postanowienie NSA z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). Z uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika, że skarżący upatruje ziszczenia się przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przede wszystkim w wadliwości zaskarżonej decyzji, orzekającego o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe, której wyegzekwowanie pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku w głównej mierze kwestionuje zasadność wydanej decyzji. Jedynie w kilku jego fragmentach skarżący wskazuje, że wydana decyzja stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa finansowego wnioskodawcy a także będzie skutkować powiększeniem się poziomu jego zadłużenia. Na poparcie wniosku dołącza kserokopie zeznań podatkowych, zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach (dochód miesięczny wynosi 2 600 zł brutto), wyciąg z rachunku bankowego za okres od 26.05.2020 do 25 sierpnia 2020 oraz nieczytelny dokument z opisem kredyt hipoteczny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał, że zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Analiza wniosku skarżącego nie pozwala na stwierdzenie, że ogólna argumentacja w nim podniesiona przemawia za uznaniem występowania w sprawie nieodwracalności skutków decyzji czy poniesienia znacznej szkody. Pomiędzy ogólnymi twierdzeniami podnoszonymi przez skarżącego a przesłankami, których zaistnienie jest konieczne do zastosowania ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a., nie istnieje bowiem związek, który uzasadniałby pozytywną ocenę wniosku. Jak bowiem wielokrotnie wskazywano w doktrynie i orzecznictwie, nie jest wystarczające samo powołanie przesłanek warunkujących zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Konieczne jest przełożenie określonych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, wykazanie związku pomiędzy nimi a przesłankami, jakich wymaga ustawodawca. Nie mogą stanowić uzasadnienia dla wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podnoszone przez skarżącego argumenty kwestionujące legalność zaskarżonej decyzji. Kwestia prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji została oceniona przez WSA, który oddalił skargę, a wydany wyrok będzie stanowić przedmiot badana na etapie merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z powoływaną wcześniej uchwałą siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07 ustawodawca nie wiąże – choćby w najmniejszym stopniu – wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może badać, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2011, s. 435). Dlatego też zawarte w uzasadnieniu wniosku zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji. Każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia określonej należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określone skutki w sferze finansowej zobowiązanego do ich uregulowania. Skutki te należy uznać za oczywiste i zawsze prowadzące do ujemnych następstw w postaci zmniejszenia majątku zobowiązanego. Trudna sytuacja finansowa w określonym stanie faktycznym przy szczególnych okolicznościach sprawy, może stanowić podstawę zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 p.p.s.a., należy mieć jednak na względzie, że nie zwalnia to wnioskodawcy z obowiązku jej wyczerpującego przytoczenia wraz z powołaniem się na stosowne dokumenty źródłowe. Wprawdzie rozpoznawany wniosek skarżącego zawiera dokumentację źródłową jednak na ich podstawie Sąd nie jest w stanie ocenić ogół sytuacji finansowej i majątkowej jego oraz jego rodziny bądź osób tworzących z nim wspólnie gospodarstwo domowe. Powołane przez skarżącego twierdzenia nie są wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Sama okoliczność konieczności zapłaty kwoty wynikającej z decyzji oraz możliwość wyegzekwowania nałożonej zaskarżoną decyzją kwoty nie przesądza o ryzyku wynikającym z braku wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego. Odnosząc się do załączonych dokumentów i przedstawionych we wniosku informacji pojawiały się liczne wątpliwości. Prze wszystkim wnioskodawca nie przedłożył czytelnego dokumentu potwierdzającego zaciągnięcie i wysokość kredytu. Załączony dokument, który prawdopodobnie miał służyć wykazaniu jego istnienia jest nieczytelny. Zatem NSA nie ma możliwości ustosunkowania się do niego. Co więcej, również w uzasadnieniu wniosku brak jakichkolwiek informacji i wyjaśnień odnośnie tego dokumentu. Zdaniem NSA na podstawie przedłożonych wybiórczo dokumentów trudno wysnuć wnioski o całokształcie sytuacji materialnej skarżącego. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca nie zawarł również informacji czy dysponuje więcej niż jednym rachunkiem bankowym. Brak także informacji dotyczących posiadanych aktywów i niezbędnych wydatków. Podkreślenia wymaga, że Sąd rozpoznający sprawę nie jest władny do wyręczania w tym zakresie skarżącego poprzez kompletowanie niezbędnej dokumentacji i domyślanie się elementów stanu faktycznego. W tych okolicznościach, wobec niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie zasługiwał na uwzględnienie. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 165 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.