II OZ 1147/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K.j na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2152/06 oddalające wniosek T. K. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2007 r. w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2007 r. przyznał skarżącej T. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od części kosztów sądowych, tj. od opłaty sądowej z tytułu uzasadnienia wyroku oraz ustanowienie adwokata. W dniu [...] maja 2007 r. skarżąca razem ze skargą kasacyjną wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych wskazując, że jej sytuacja materialna uległa zmianie. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie referendarza sądowego odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Na skutek sprzeciwu wniesionego przez T. K., stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie to utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 września 2007 r. oddalił wniosek T. K. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2007 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z treści ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych przez nią dodatkowych wyjaśnień wynika, iż sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie. T. K. uzyskuje wraz z mężem dochód miesięczny w kwocie [...] zł (poprzednio [...] zł), ponadto ponosi stałe miesięczne wydatki w wysokości [...] zł (poprzednio [...] zł). W ocenie Sądu sytuacja materialna skarżącej nie zmieniła się na tyle, aby zachodziły przesłanki zmiany postanowienia z dnia 22 marca 2007 r. Zdaniem Sądu, uzyskiwany przez skarżącą stały miesięczny dochód nie pozwala na przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad te, które już jej przyznano. Sąd dodał, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe wynoszą 100 zł z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej. Uiszczenie tej kwoty nie spowoduje zatem uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej. T. K. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując, że po opłaceniu stałych wydatków pozostaje jej [...] zł na zaspokojenie potrzeb związanych z normalną egzystencją, co jest kwotą minimalną i nie pozwala na ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowieniem takim jest m.in. postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżąca powołując się na pogorszenie jej sytuacji materialnej wniosła o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2007 r. przyznającego jej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zmiana ta miała polegać na przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich , które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo, oceniając sytuację materialna strony należy brać pod uwagę nie tylko jej dochody, ale również możliwości ich uzyskania. Mając powyższe na uwadze należy podzielić pogląd Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wprawdzie kwota jaka po uregulowaniu wszystkich opłat pozostaje skarżącej na zaspokojenie codziennych kosztów utrzymania nie jest kwotą wysoką, jednakże we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała m.in., iż oprócz domu posiada mieszkanie o pow. [...] m² Zatem skarżąca ma możliwość uzyskania dodatkowych dochodów z tytułu najmu tego mieszkania. Ponadto, znaczną część wydatków skarżącej pochłaniają opłaty z tytułu ogrzewania – [...] zł. Jednakże jak wskazała na to sama skarżąca są to koszty ponoszone zimą, nie stanowią one zatem comiesięcznych jej wydatków. W świetle powyższego, oraz mając na względzie, że skarżąca została już częściowo zwolniona od kosztów, stwierdzić należy, że uiszczenie przez nią wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł nie spowoduje uszczerbku koniecznego dla jej utrzymania. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.