I FSK 1150/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Niezgódka - Medek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 328/07 w zakresie odrzucenia skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Bd 328/07, mocą którego odrzucono skargę K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że strona jest reprezentowana w tej sprawie przez radcę prawnego, który nie uiścił bez wezwania, mimo ciążącego na nim obowiązku, wpisu stałego w kwocie 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 - zwane dalej rozporządzeniem z dnia 16 grudnia 2003 r.). Z uwagi na powyższe, mając na względzie treść art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowił skargę odrzucić. W skardze kasacyjnej strona reprezentowana przez radcę prawnego zarzuciła powyższemu postanowieniu na podstawie art. 174 ust. 2 P.p.s.a. naruszenie art. 231 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że w tej sprawie należało pobrać wpis stały, naruszenie art. 220 § 1 w zw. z art. 212 P.p.s.a. "z uwagi na brak wezwania skarżącego do uiszczenia opłaty stałej w wysokości 500 zł, przy założeniu, że skarga nie podlegała opłacie stosunkowej", naruszenie art. 231 w zw. z art. 233 P.p.s.a. i § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. "z uwagi na przyjęcie, że rodzaj i charakter sprawy przemawiał za uznaniem sprawy w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej, w której obowiązuje wpis stały". Następnie skarżący zarzucił naruszenie art. 221 w zw. z art. 231 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przypadku nieuiszczenia wpisu stałego skarga podlega odrzuceniu oraz naruszenie art. 220 § 1 w zw. z art. 231 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, w której obowiązywał wpis stosunkowy. Na tej podstawie strona wniosła o "uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie go do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy", a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik w imieniu strony stwierdził, że przedmiotem skargi było umorzenie skonkretyzowanych należności pieniężnych, a więc w sprawie winien mieć zastosowanie § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. W jego ocenie wpis stosunkowy dotyczy należności lub praw majątkowych, jeżeli wartość tych praw została określona w postępowaniu administracyjnym lub jeżeli jest oczywista. Następnie autor skargi kasacyjnej powołał się na znane mu komentarze, w których kwestia ta nie jest rozstrzygnięta, bądź prezentują stanowisko takie, jak skarżący. Powołał także orzeczenie NSA, w którym stwierdzono, że w sprawie skarg na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę pobiera sie wpis stosunkowy. W ocenie strony jest to sytuacja analogiczna do niniejszej sprawy, co uzasadnia pobranie od niego wpisu stosunkowego. Pełnomocnik podkreślił, że kwestia obowiązywania wpisu stałego winna być także dla profesjonalnego pełnomocnika jasna. Skoro treść rozporządzenia, dwa komentarze i przywołane w jednym z nich orzeczenie dowodziło konieczności uiszczenia wpisu stosunkowego, istniały podstawy do założenia, że w sprawie należny jest wpis stosunkowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Na wstępie należy podkreślić, że niektóre zarzuty skargi kasacyjnej (przytoczone w cudzysłowie) zostały sformułowane w sposób niezrozumiały, uniemożliwiający odczytanie rzeczywistych intencji autora, a uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pomaga w odczytaniu ich treści, co wykluczyło ich rozpoznanie. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem władny decydować za stronę o tym, w jakim zakresie i pod jakim kątem zaskarżone orzeczenie ma być skontrolowane. Wynika to z treści art. 183 § 1 P.p.s.a, który nakazuje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie sprawy wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej. Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędnie sformułowano żądanie skargi kasacyjnej: jej autor oczekuje uchylenia lub zmiany orzeczenia i przekazania tego orzeczenia do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Pominąwszy fakt, iż przekazaniu do ponownego rozpoznania może podlegać jedynie sprawa, a nie zaskarżone postanowienie, nie może być mowy o ponownym przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku uchylenia postanowienia odrzucającego skargę. Sprawą w takim przypadku jest bowiem kwestia odrzucenia skargi, która to sprawa po uchyleniu postanowienia odrzucającego skargę traci swój byt. Co do żądania zmiany zaskarżonego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi możliwości takiej zmiany i nie potrafi stwierdzić, na czym zmiana taka mogłaby polegać. Co więcej sposobu oczekiwanej zmiany nie wskazał również pełnomocnik skarżącego. Pomimo tych błędów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skargę rozpoznać merytorycznie, zakładając, że strona wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarga kasacyjna w istocie sprowadza się do próby podważenia stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy co do tego, że w niniejszej sprawie należny jest wpis stały. Celowi temu ma służyć sformułowany w oparciu o art. 174 pkt 2 (a nie jak błędnie wskazał pełnomocnik ustęp 2) P.p.s.a. zarzut naruszenia art. 231 i art. 233 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej są bezpodstawne, bowiem w niniejszej sprawie należny jest wpis stały: zgodnie z treścią art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały. Z uwagi na dalece idące uproszczenie zastosowane w powołanym przepisie budzi on poważne wątpliwości interpretacyjne. Należy bowiem stwierdzić, iż przedmiotem zaskarżenia w sprawach sądowoadministracyjnych nie są należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. Co za tym idzie, należy przyjąć, iż ustawodawca miał na myśli sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest - w pewnym uproszczeniu - kwestia umorzenia zaległości podatkowych. Strona skarżąca twierdzi, że spełnia przesłanki umorzenia wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a organy podatkowe nie podzielają jej oceny. Sporem nie jest natomiast objęta sama należność, fakt jej istnienia czy wysokość. To powoduje, że od skargi w takim przedmiocie należy zgodnie z przepisem § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. uiścić wpis stały w wysokości 500 zł. Stąd też nie jest słusznym stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, jakoby w sprawie, w której należność pieniężna jest oczywista, prawidłowym było pobranie wpisu stosunkowego. Powyższa konstatacja skutkuje koniecznością uznania wszystkich pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej za bezzasadne. Dotyczą one bowiem skutków przyjęcia przez Sąd, że profesjonalny pełnomocnik, mimo obowiązku ciążącego na nim w oparciu o art. 220 § 1 w zw. z art. 221 P.p.s.a., nie uiścił bez wezwania wpisu stałego. Pełnomocnik skarżącego sformułował zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy art. 221 w zw. z art. 231 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przypadku nieuiszczenia wpisu stałego w stanie faktycznym zaistniałym w tej sprawie skarga podlegała odrzuceniu. Należy stwierdzić, że zarzut ten jest zupełnie bezpodstawny, bowiem właśnie taką konsekwencję zaniechań pełnomocnika, które w tej sprawie wystąpiły, przewiduje ta regulacja. Innymi słowy pełnomocnik zarzucił Sądowi zastosowanie rygoru, który wprost ze wskazanego w skardze kasacyjnej art. 221 P.p.s.a. wynika, co wydaje się być pomyłką, bądź działaniem nielogicznym. Argumenty pełnomocnika o niejasności przepisów dotyczących wpisów należnych w sprawach sądowoadministracyjnych, a tym bardziej powoływanie się na poglądy doktryny, nie mogą skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej ze względów oczywistych – opinie doktryny nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Należy podkreślić, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego o charakterze wpisu należnego w sprawach ze skarg na decyzje odmawiające umorzenia zaległości podatkowych ugruntowało się, a rozbieżności w zasadzie nie występują. Oczywiście jest to uwaga o charakterze czysto informacyjnym, nie mająca wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Również bowiem orzeczenia zapadłe w innych sprawach nie mają dla Sądu mocy wiążącej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skargę kasacyjną jako bezzasadną w oparciu o art. 184 P.p.s.a. oddalić.