II GZ 440/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1332/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1332/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że zapłata kwoty oznaczonej decyzją, tj. [...] zł może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. WSA wskazał, że ze złożonych przez spółkę dokumentów, tj. z rachunku zysków i strat od 1 stycznia 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. oraz z zaświadczenia z [...] o przyznanym kredycie (rata – [...] zł miesięcznie), wynika, że w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2018 r. spółka zanotowała stratę netto w wysokości [...] zł, przy przychodach na poziomie [...] zł. Dane te sugerują w istocie znaczne pogorszenie się sytuacji finansowej strony, co potęguje dodatkowo oświadczenie autora wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym w kwietniu 2018 r. skarżąca wystawiła faktury VAT na łączną kwotę [...] zł, z czego [...] zł nie zostało zapłacone. Sąd rozpatrzył te dane w kontekście długoterminowych wyników finansowych spółki i uznał, że zysk ([...]zł ) i obroty ([...]zł) spółki osiągnięte w 2017 r. przewyższają sumę, która stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. Wskazuje to, że zarówno wykonanie decyzji, jak i spłata rat kredytu nie doprowadzą do utraty płynności finansowej przez skarżącą. WSA wskazał, że spółka posiadała wiedzę, że będzie uczestniczyć w pokryciu zarówno dopłaty za 2009 rok, jak i dopłaty za 2010 rok, a także w jakiej wysokości będą to zobowiązania. W ocenie WSA opłacenie kwoty niespełna [...] zł nie może być uznane za grożące spowodowaniem paraliżu organizacyjnego w spółce i uniemożliwienie prowadzenia jej bieżącej działalności. Sąd nie zgodził się ponadto ze stwierdzeniem skarżącej, że świadczy ona usługi użyteczności publicznej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.) przez uznanie, że z przedstawionych przez skarżącą okoliczności i dowodów nie wynika, aby w związku z wykonywaniem decyzji spółce groziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy WSA przyznał pogarszającą się sytuację finansową spółki, a wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w tym zakresie, co skutkowało bezzasadną odmową wstrzymania wykonania decyzji. Spółka powtórzyła informacje o swoim stanie majątkowym i wskazała, że na koniec maja 2018 r. ciążyły na niej zobowiązania krótkoterminowe na łączną kwotę [...] zł, co przekracza trzykrotność uzyskanych przez nią od 1 stycznia do 30 kwietnia 2018 r. przychodów. Ponadto, Prezes UKE wydał decyzję zobowiązującą spółkę do zapłaty [...] zł z tytułu udziału w dopłacie za rok 2009. Łączna suma zobowiązań skarżącej z tytułu udziału w dopłacie za 2009 i 2010 r. wynosiła [...] zł, której okoliczności Sąd nie dostrzegł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie spółki pod kątem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma ze swej natury charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest uprawdopodobnić, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wbrew temu, co podnosi skarżąca, takich okoliczności nie przedstawiła. W celu zobrazowania swojej sytuacji majątkowej spółka złożyła rachunek zysków i strat, bilans finansowy i zaświadczenie z [...] o zaciągniętym kredycie – jednak na podstawie tych dokumentów nie można wywieść, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować "całkowite unicestwienie bieżącej działalności spółki". Słusznie bowiem Sąd I instancji uznał, że analiza długoterminowa sytuacji majątkowej skarżącej prowadzi do wniosku, że zapłata kwoty określonej w decyzji nie grozi zaprzestaniem prowadzenia przez spółkę bieżącej działalności. Zasadnie przy tym WSA zwrócił uwagę na wysokość osiągniętego przez spółkę zysku w 2017 r., która znacznie przekroczyła wysokość kwoty określonej decyzją. Tym samym nie było podstaw do uznania, że zapłata kwoty określonej w decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie ma przy tym racji skarżąca, że Sąd I instancji nie odniósł się do argumentów przedstawionych we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. WSA zbadał bowiem kompleksowo stan majątkowy spółki i przeanalizował, czy zapłata kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje takie okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania tej decyzji. Z tego powodu – zdaniem NSA – niezasadne są argumenty podniesione w zażaleniu, że Sąd I instancji nie przeanalizował wpływu wykonania decyzji na sytuację majątkową skarżącej. Pełnomocnik spółki podnosi ponadto, że skarżąca świadczy usługi pożytku publicznego, a utrudnienie w ich dostarczaniu stanowi autonomiczną przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. NSA nie podziela tego poglądu. Należy bowiem uznać, że na gruncie niniejszej sprawy okoliczność, czy spółka świadczy usługi pożytku publicznego, nie ma znaczenia dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. WSA prawidłowo bowiem przyjął, że wykonanie decyzji nie będzie miało wpływu, określonego w art. 61 § 3 p.p.s.a. na bieżącą działalność spółki. Tym samym niezagrożone będzie świadczenie przez spółkę usług. Zatem zbędne jest ustalanie, jaki charakter mają świadczone przez spółkę usługi. NSA stwierdza, że argument spółki o ciążących na niej zobowiązaniach na koniec maja 2018 r. i relacji tych zobowiązań do przychodów spółki nie mógł być poddany analizie w kontekście oceny prawidłowości postanowienia WSA z dnia 8 października 2018 r., Skarżąca powołała się bowiem na tę okoliczność dopiero w zażaleniu. Przedmiotem kontroli NSA jest natomiast zasadność odmowy wstrzymania wykonania postanowienia i nowa argumentacja na poparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej zaprezentowana w zażaleniu uchyla się spod rozpoznania NSA. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.