I SA/Bk 587/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na uchwałę Rady Miejskiej w Zabłudowie z dnia 16 stycznia 2019 r. nr IV/23/2019 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenie stawki opłaty za pojemnik stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. a i b UZASADNIENIE W dniu 16 stycznia 2019 r. Rada Miejska w Zabłudowie podjęła uchwałę nr IV/23/2019 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik. Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z 2019 r. poz. 448. Podstawę prawną podjęcia ww. uchwały stanowił art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm., dalej powoływanej jako: "u.s.g.") oraz art. 6k, art. 6c, art. 6j ust. 1 pkt , ust. 2, ust. 3, ust. 3b, ust. 3c i ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454, dalej powoływanej jako: "u.c.p.g."). W § 4 ust. 1 pkt 4 uchwały wskazano, że w przypadku nieruchomości, na której znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości przeznaczone na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku ustala się ryczałtową stawkę opłaty za rok, płatną z dołu w następującej wysokości: a) od jednego domku letniskowego: -243 zł jeśli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, -405 zł jeśli odpady są zbierane i odbierane w sposób nieselektywny, b) od innych nieruchomości przeznaczonych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe: -w przypadku, gdy odpady zbierane i odbierane są w sposób selektywny: - pojemnik o pojemności 120 l.- 250 zł, - pojemnik o pojemności 240 l. - 495 zł, - pojemnik o pojemności 1100 l. - 1.188 zł. - KP 5 (5m2) - 5.940 zł, - KP 7 (7m2) - 8.300 zł, - w przypadku, gdy odpady zbierane i odbierane są w sposób nieselektywny: - pojemnik o pojemności 120 l. - 390 zł, - pojemnik o pojemności 240 l. - 730 zł, - pojemnik o pojemności 1100 l. - 2.230 zł, - KP 5 (5m3) - 9.900 zł, - KP7(7m3)- 11.800zł. Nie zgadzając się z zapisami ww. uchwały w zakresie § 4 ust.1 pkt 4 lit. a i b dot. sposobu ustalania wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości przeznaczone na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, Prokurator Rejonowy w B. (dalej powoływany również jako: "Prokurator") wywiódł skargę do tutejszego sądu zarzucając istotne naruszenie prawa, tj.: 1) art. 6j ust. 3b u.c.p.g., polegające na wyliczeniu wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w oparciu o nieznane ustawie kryterium - pojemności pojemnika na odpady, 2) art. 6j ust. 3b u.c.p.g., polegające na ustaleniu wysokości zryczałtowanych, rocznych stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi odmiennie w przypadku domków letniskowych i odmiennie w przypadku innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, podczas gdy przepis ten nie daje podstawy do różnicowania stawek w zależności od tego czy mamy do czynienia z nieruchomościami, na których znajdują się domki letniskowe czy też z nieruchomościami wykorzystywanymi na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Z uwagi na powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 4 ust. 1 pkt 4 lit. a i b dot. sposobu ustalania wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości przeznaczone na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że Rada Miejska w Zabłudowie określając ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami od nieruchomości przeznaczonych na cele rekreacyjno -wypoczynkowe posłużyła się nieprzewidzianym przez ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kryterium pojemności pojemnika na odpady oraz bezpodstawnie zróżnicowała wysokość stawek dla domków letniskowych oraz dla nieruchomości przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, przez co naruszyła art. 6 j ust. 3b u.p.c.g. Rada Miejska w Zabłudowie wywiodła odpowiedź na skargę wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, określana dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 91 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że nie każde naruszenie prawa skutkować będzie stwierdzeniem nieważności aktu lub zarządzenia, a jedynie takie, które po pierwsze będzie oczywiste i wprost wynikające z normy prawa i po drugie, będzie nosiło cechę istotności. Kwestią sporną w sprawie pozostaje, czy zaskarżona uchwała jest sprzeczna z treścią art. 6 j ust. 3 b u.p.c.g. w zakresie zróżnicowania rocznych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe i w przypadku innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jak również w zakresie wyliczenia wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w oparciu o kryterium pojemności pojemnika na odpady. I czy naruszenie to ma cechę "istotności", uzasadniające stwierdzenie nieważności przepisu prawa miejscowego na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Kompetencję gmin do wydawania aktów prawa miejscowego określa Konstytucja RP oraz przepis art. 40 ust. 1 u.s.g. Klauzula kompetencyjna zobowiązuje organy stanowiące gmin do wydawania aktów prawa miejscowego wyłącznie na podstawie upoważnień ustawowych. Materia regulowana wydanym przez organ aktem normatywnym ma wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Potwierdza to treść § 143 w zw. z § 115 ZTP, z których wynika, że w akcie prawa miejscowego umieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, upoważnieniu ustawowym. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała nr IV/23/2019 Rady Miejskiej w Zabłudowie z 16 stycznia 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik. Upoważnienie ustawowe dla tego rodzaju uchwały przewiduje przepis art. 6 k ustawy o czystości i utrzymaniu porządku w gminach i na tej podstawie została ona podjęta. W uchwale tej w § 4 ust. 1 pkt 4 wskazano, że w przypadku nieruchomości, na której znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości przeznaczone na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku ustala się ryczałtową stawkę opłaty za rok, płatną z dołu w następującej wysokości: a) od jednego domku letniskowego: -243 zł jeśli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, -405 zł jeśli odpady są zbierane i odbierane w sposób nieselektywny; b) od innych nieruchomości przeznaczonych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe: -w przypadku, gdy odpady zbierane i odbierane są w sposób selektywny: - pojemnik o pojemności 120 l.- 250 zł, - pojemnik o pojemności 240 l. - 495 zł, - pojemnik o pojemności 1100 l. - 1.188 zł.- KP 5 (5m2) - 5.940 zł,- KP 7 (7m2) - 8.300 zł, - w przypadku, gdy odpady zbierane i odbierane są w sposób nieselektywny: - pojemnik o pojemności 120 l. - 390 zł, - pojemnik o pojemności 240 l. - 730 zł, - pojemnik o pojemności 1100 l. - 2.230 zł,- KP 5 (5m3) - 9.900 zł, - KP 7 (7m3)- 11.800 zł. W myśl art. 6j ust. 3b u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Zgodnie z art. 6j ust. 3c u.c.p.g. ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. W świetle powyższej regulacji rada gminy jest upoważniona do uchwalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Stawka ta jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na powyższych nieruchomościach, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Treść wskazanych przepisów wskazuje, że stawka ta jest ustalana od nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, a nie np. na cele działalności gospodarczej. Nadto z regulacji tej wynika, że stawka dla tych nieruchomości powinna być taka sama. Brak jest bowiem podstawy prawnej do różnicowania stawek w zależności od tego, czy mamy do czynienia z nieruchomością, na której znajdują się domki letniskowe, czy też z innymi nieruchomościami wykorzystywanymi na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Ustawodawca takiej możliwości różnicowania nie przewidział. W wymienionych przepisach jest wyraźnie mowa o stawce opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a nie o stawkach (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 lipca 2020 r., nr lex 3058750). Ustalając zatem stawki w różnej wysokości Rada Miejska w Zabłudowie przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego. Nie można również nie zauważyć, że Rada Miejska w Zabłudowie nie tylko ustaliła odmienne stawki od nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz od innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, lecz także zróżnicowała stawki w przypadku nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w oparciu o nieznane w ustawie kryterium - pojemności pojemnika na odpady. Także w tym przypadku nie było podstawy prawnej do takiego różnicowania stawek. Jak słusznie wskazał Prokurator, analiza przepisu art. 6j ust. 3b u.c.p.g. nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, co do tego, że w przypadku nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe ustawodawca wprowadził roczną, ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami. Opłata ta płatna jest raz w roku ryczałtem i nie zależy ona od rzeczywistej ilości odpadów gromadzonych na danej nieruchomości. Jest ona obliczana w stosunku do średniej ilości odpadów powstających na takich nieruchomościach. W konsekwencji powyższego uprawnione są zarzuty skargi wniesionej przez Prokuratora, bowiem § 4 ust. 1 pkt 4 lit. a i b uchwały został wydany z naruszeniem prawa, tj. art. 6j ust. 3b u.c.p.g., które tut. Sąd ocenił jako istotne, bo wykraczające poza ustawowe umocowanie. Biorąc powyższe pod uwagą Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej jej § 4 ust. 1 pkt 4 lit. a i b. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. (o wskazany tryb wnioskował organ, przy braku sprzeciwu skarżącego).