III FZ 489/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. E. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 245/21 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 245/21 odrzucającego skargę kasacyjną B.E. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 245/21 w sprawie ze skargi B. E. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 grudnia 2020 r., nr KO.401.43.2020 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 245/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie B. E. N., zwanej dalej "Skarżącą", na postanowienie tego Sądu z 8 czerwca 2022 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwana dalej "p.p.s.a.". Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 245/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 4 grudnia 2020 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżąca osobiście wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, którą postanowieniem z 8 czerwca 2022 r. Sąd na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił jako niedopuszczalną. Następnie 1 lipca 2022 r. Skarżąca wniosła własnoręcznie podpisane zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Okoliczność ta, w ocenie Sądu pierwszej instancji skutkowała koniecznością odrzucenia zażalenia wobec niespełnienia wymogów, o których mowa w 194 § 4 p.p.s.a. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie uznając twierdzenia Sądu pierwszej instancji za bezpodstawne, gdyż w jej ocenie strona ma prawo we własnym imieniu sporządzić skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia odnotować należy, że stosownie do art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie takowe może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z treścią przytoczonej regulacji art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno zostać sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, co oznacza nie tylko fizyczne sporządzenie przez osobę z kręgu wskazanego w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., ale również jego podpisanie. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a., co oznacza jego nieusuwalność (przykładowo: postanowienie NSA z 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12, postanowienie NSA z 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04, postanowienie NSA z 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12; postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 318/11). Przenosząc powyższe rozważania, na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, że odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 8 czerwca 2022 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej z uzasadnieniem doręczono Skarżącej wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. W szczególności wskazano, iż zażalenie od rzeczonego postanowienia winno być sporządzone przez adwokata albo radcę prawnego. Pomimo skierowanego do Skarżącej prawidłowego pouczenia zażalenie nie czyniło zadość wymogowi przymusu adwokacko-radcowskiego. Trafnie bowiem wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że z akt sprawy nie wynika, aby podpisana osoba należała do kręgu podmiotów wymienionych w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. W tej sytuacji jako prawidłowe należy ocenić działanie Sądu pierwszej instancji, który odrzucił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.