II SAB/Ol 71/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi P. Ł. na bezczynność Komisji A w O. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku skarżącego z"[...]"- w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komisji A w O. na rzecz skarżącego kwotę "[...]" zł ("[...]" złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2020 r. P. L. (dalej: skarżący), zwrócił się (za pośrednictwem poczty elektronicznej) do Komisji "[...]" (Komisja, organ) o udostępnienie informacji publicznej w postaci: Skanów protokołów z posiedzeń Komisji odbywających się w okresie od 2 stycznia do 10 czerwca 2020 r. Informacji na temat zasad funkcjonowania Komisji w okresie stanu epidemii, w zakresie odpowiedzi na następujące pytania: czy Komisja w okresie epidemii obraduje w formie zdalnej?; jakich rozwiązań informatycznych używa Komisja do przeprowadzania posiedzeń w formie zdalnej?; wskazanie dostawcy usługi (MS Team, Skype, Zoom itd.); czy Komisja zapewnia członkom komisji dostęp do komputerów umożliwiających udział w posiedzeniu online, czy też członkowie korzystają z prywatnego sprzętu?. Informacji na temat postępowania przez Komisję z danymi osobowymi w zakresie odpowiedzi na następujące pytania: czy członkowie Komisji posiadają służbowe adresy e-mail w zakresie prac w komisji, czy też wykorzystują w tym celu prywatne adresy e-mail?; czy komisja prowadzi rejestr czynności przetwarzania danych osobowych. W odpowiedzi na powyższy wniosek, w dniu 25 czerwca 2020 r. na adres poczty elektronicznej skarżącego wpłynął skan pisma Komisji, w którym poinformowano o tym, że wnioskowana informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej: u.d.i.p.). Jako uzasadnienie nierozpatrzenia wniosku w ustawowym terminie Komisja wskazała, że "ma wątpliwości czy wnioskowane dane stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej". Komisja wskazała ponadto, że "informacje o ewentualnym udostępnieniu informacji prześlemy w najbliższym możliwym terminie, po uzyskaniu opinii prawnej od Krajowej Komisji". Pismem z dnia 11 sierpnia 2020 r. skarżący wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność Komisji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 10 czerwca 2020 r. Zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskania informacji publicznej, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej oraz naruszenie art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki jednak nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, a w każdym razie nie później niż w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku, poprzez nierozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w takim terminie. Podniósł, że termin na rozpatrzenie złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez organ upłynął 24 czerwca 2020 r., a pismo Komisji z 25 czerwca 2020 r. o przedłużeniu terminu rozpatrzenia przedmiotowego wniosku nie czyni zadość wymaganiom stawianym mu przez art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powyższe świadczy o tym, że od dnia 25 czerwca 2020 r. organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem. Organ w ustawowym terminie nie udostępnił żądanej informacji publicznej, jak również nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania, co świadczy o pozostawaniu w bezczynności. Wskazując na powyższe wniósł o zobowiązanie Komisji do udostępnienia żądanej informacji publicznej, której zakres określony został we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 10 czerwca 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podano, że zwrócono się do Krajowej Komisji o wskazanie zakresu informacji, która nie podlega anonimizacji. W dniu 15 września 2020 r. KKE przesłała do wiadomości lokalnych komisji informację, po zasięgnięciu opinii Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, że w najbliższym czasie opracuje wiążące wytyczne dla wszystkich lokalnych komisji etycznych dotyczące zakresu możliwej do udostępnienia informacji publicznej i zakresu koniecznej anonimizacji. W zawiązku z powyższym, w dniu 16 września 2020 r. przystąpiono do dokonywania czynności materialno-technicznych przygotowawczych zmierzających do niezwłocznego udzielenia informacji publicznej w zakresie zgodnym z wnioskiem. W piśmie procesowym z dnia 29 września 2020 r. skarżący podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (vide: wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Krąg informacji, które ustawa, w ramach katalogu otwartego w szczególności uznaje za informację publiczną, określony został w przepisie art. 6 tej ustawy. Na podstawie wskazanego przepisu, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oznacza niepodjęcie - w terminie wskazanym w art. 13 ustawy - stosownych czynności. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu informacji i na niewydaniu decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1), jak też niepoinformowaniu, iż organ nie dysponuje żądaną informacją lub, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Stan bezczynności ustępuje w sytuacji gdy organ udostępni żądaną informację w zakresie i w formie wnioskowanej przez podmiot zainteresowany jej uzyskaniem. W realiach niniejszej sprawy, z wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikało, że żądanie obejmowało udostępnienie skanów protokołów z posiedzeń Komisji, informacji na temat zasad funkcjonowania Komisji w okresie stanu epidemii, informacji na temat postępowania przez Komisję z danymi osobowymi. W tym miejscu należy wskazać, że w sprawie nie może być kwestionowane, że adresat wniosku - Komisja jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1392. dalej: u.o.z.), KKE i lokalnej komisji są organami właściwymi w sprawie udzielania i zmiany zgód na prowadzenie doświadczeń. Stosownie do art. 33 ust. 3 u.o.z., KKE jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w sprawach udzielania zgód, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, w stosunku do lokalnej komisji, a w myśl art. 33 ust. 4 u.o.z. na uchwałę KKE przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zadania KKE wymienia art. 33 ust. 1 u.o.z. Z kolei przepis art. 39 ust. 1 u.o.z. stanowi, że działalność KKE i lokalnej komisji jest finansowana z części budżetu państwa będącej w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. W świetle powyższych unormowań KKE jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Takie stanowisko wyraził m.in. WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 17 lipca 2018 r. (sygn. akt II SAB/Wa 37/18, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym w ocenie Sądu wnioskowane przez skarżącego we wniosku z dnia z dnia 10 czerwca 2020 r. informacje stanowią informację publiczną. Tym samym zdaniem Sądu działanie organu, który odmówił udzielenia informacji w zakresie wskazanym we wniosku z tego względu, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, było nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o dostępnie do informacji publicznej organ powinien był albo udostępnić wnioskowane dokumenty albo wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia a skoro tego nie uczynił to zachodzą podstawy do uznania, że dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 10 czerwca 2020 r. dlatego też, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Zaniechanie organu wynikało z błędnego przekonania, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Sąd wziął pod uwagę, że organ nie zignorował wniosku skarżącego i odpowiedział na wniosek, jednak jego argumentacja okazała się wadliwa. Bezczynność organu wynikała z niedostatecznej znajomości problematyki udostępniania informacji publicznej i błędnej interpretacji przepisów oraz orzecznictwa sądów administracyjnych. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym