I SA/Go 291/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej podatek od nieruchomości za 2016 rok oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Pismem z [...] czerwca 2020 r. T.W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę (sprzeciw) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] uchylającą, na podstawie art. 233 § 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. - dalej: o.p.), decyzję Prezydenta Miasta (dalej: organ I instancji) z [...] grudnia 2019 r. nr [...] i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia decyzji SKO wynikał następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 25 stycznia 2019 r. skarżący złożył korektę informacji o nieruchomościach składaną na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w której dokonał aktualizacji powierzchni budynków znajdujących się na działce nr [...] oraz zgłosił powierzchnię gruntów i budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Postanowieniem z [...] października 2019 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 243 § 1 o.p., wznowił postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r., zakończone własną, ostateczną decyzją z [...] stycznia 2016 r., a dotyczące nieruchomości położonej w [...]. Wymienioną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2019 r. organ I instancji, na podstawie art. 254 o.p. i art. 6 ust. 8 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 - dalej: u.p.o.l.), zmienił własną decyzję z [...] stycznia 2016 r. ustalającą dla skarżącego wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok w kwocie 168 zł i ustalił wysokość tego zobowiązania na 16.214 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na art. 6 ust. 3 u.p.o.l. i uznał, że aktualizacja danych mających wpływ na wymiar podatku (poprzez zmianę powierzchni oraz wskazanie na zajęcie części nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej) uzasadniały zmianę pierwotnej decyzji na podstawie art. 254 o.p. Skarżący nie zgodził się decyzją organu I instancji i wniósł od niej odwołanie. Wymienioną na wstępie decyzją z [...] lutego 2020 r., (zaskarżoną do WSA w Gorzowie Wlkp.) SKO uchyliło decyzję organu I instancji, gdyż uznało, że organ I instancji, pomimo wznowienia postępowania na podstawie art. 243 o.p. nie przeprowadziło postępowania wznowieniowego, a wydana na podstawie art. 254 o.p. decyzja zapadła w niewłaściwym trybie. W skardze na decyzję SKO, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, w miejsce umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec wniosku SKO o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (odpowiedź na skargę - k. 9 akt sądowych) i niewyrażenia przez pozostałe strony (skarżącego - k. 21 i 26 i uczestnika postępowania – R.R. k. 23 i 28) sprzeciwu w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o takim wniosku, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.) na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa. SKO prawidłowo uznało bowiem, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania, po jego wznowieniu postanowieniem z [...] października 2019 r., a postępowanie zakończył, wydaną na podstawie art. 254 o.p., decyzją zmieniającą pierwotną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego za 2016 rok. Wydanie takiej decyzji w stanie faktycznym występującym w sprawie skarżącego było jednak niedopuszczalne. Jak wynika z akt sprawy, pierwotną decyzję Prezydenta Miasta z [...] stycznia 2016 r. nr [...] ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok doręczono skarżącemu 15 marca 2016 r. (k. 16 akt podatkowych). Informację zmieniającą ze wskazaniem, że zawiera ona korektę powierzchni budynku skarżący złożył natomiast 25 stycznia 2019 r., podając w niej, że do zmiany okoliczności mających wpływ na treść obowiązku podatkowego doszło w 24 stycznia 2010 r. (k. 7 akt podatkowych). Wynika z tego, że informację o zmianie okoliczności faktycznych mających wpływ na treść obowiązku podatkowego skarżący złożył po upływie roku podatkowego, którego dotyczyła ostateczna decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego. W tej sytuacji wydanie decyzji na podstawie art. 254 § 1 o.p. było w ogóle niedopuszczalne. Zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy do zmiany okoliczności faktycznych dojdzie po doręczeniu decyzji pierwotnej. Nadto przyjmuje się, że zmiana decyzji na podstawie art. 254 § 1 o.p. nie jest możliwa po ujawnieniu w przypadku gdy podatnik wykazał albo organ sam ustalił dane wpływające na wymiar podatku w kwocie niższej niż należna, po upływie roku podatkowego (R. Dowgier i in. Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, Warszawa 2020 r. uwaga 22 do art. 6 u.p.o.l). Organ podatkowy powinien w takiej sytuacji wszcząć inne postępowanie. Ze względu na to, że zobowiązanie podatkowe powstało w dniu doręczenia decyzji, która stała się ostateczna, organ podatkowy powinien dążyć do zmiany tej decyzji. W tym celu na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. powinien wznowić postępowanie, co w sprawie skarżącego uczyniono (postanowieniem z [...] października 2019 r.). Przesłanką wznowienia w tym przypadku będzie fakt wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał. Zgodnie z art. 245 § 1 o.p. po wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu wznowionego postępowania, organ podatkowy, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, wydaje decyzję, w której: (1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; (2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; (3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: (a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo (b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118, z zastrzeżeniem art. 70d. Zamknięty katalog rozstrzygnięć nie odsyła również do art. 254 § 1 o.p. Nie zawiera więc rozstrzygnięcia takiego, jak zawarte w decyzji organu I instancji, czyli zmiany decyzji ostatecznej. Sąd rozważył jednak, czy decyzja organu I instancji nie kończyła postępowania w sprawie zmiany decyzji, a nie postępowanie wznowieniowe. Stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Przepis ten nakłada na podatnika określony obowiązek – podatnik ma złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w określonej sytuacji - w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Złożenie przez podatnika podatku od nieruchomości będącego osobą fizyczną informacji o zdarzeniu mającym wpływ na wysokość opodatkowania, które miało miejsce po doręczeniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania (art. 6 ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 3 u.p.o.l.) wszczyna postępowanie podatkowe bez konieczności wydawania przez organ podatkowy postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 165 § 7 pkt 2 o.p.). Za datę wszczęcia postępowania uznaje się wówczas datę złożenia informacji (art. 165 § 8 o.p.). Jeżeli organ podatkowy nie kwestionuje danych mających wpływ na treść obowiązku podatkowego wynikających ze skorygowanej informacji, wtedy na podstawie art. 254 § 1 o.p. wydaje decyzję zmieniającą ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, bez wyznaczania terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów (art. 200 § 2 pkt 3 o.p.). Tyle, że zmiana taka, zgodnie z art. 254 § 1 o.p. jest dopuszczalna jedynie w sytuacji, gdy do zmiany okoliczności faktycznych dojdzie po doręczeniu decyzji pierwotnej. Łącznie wykładnia ww. przepisów u.p.o.l. i o.p. prowadzi do konkluzji, że korekta informacji dotycząca zmian w stanie faktycznym, które miały miejsce jeszcze przed doręczeniem pierwotnej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, w ogóle nie wszczyna postępowania w sprawie zmiany decyzji. Stąd w sytuacji faktycznej i prawnej jaka ma miejsce w sprawie skarżącego, złożona przezeń deklaracja w ogóle nie wszczęła postępowania w sprawie zmiany decyzji, a zatem decyzja organu I instancji kończyć takiego postępowania nie mogła. Organ I instancji wadliwie i z oczywistym naruszeniem art. 245 § 1 i art. 254 § 1 o.p. zakończył nią postępowanie wznowieniowe. Tym samym, jak zasadnie uznało SKO, organ I instancji, pomimo tego, że prawidłowo wznowił postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r. na podstawie art. 243 § 1 o.p., w istocie postępowania tego nie przeprowadził. Na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy wymagało ono zatem wciąż przeprowadzenia w całości, co - jak zasadnie uznało SKO - jest przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 233 § 2 o.p.). Z tych przyczyn oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ J. Niedzielski /-/ D. Skupień /-/ Z. Kruszewski