I OW 68/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 23 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta W. z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta W. a Prezydentem Miasta K. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku W. K. w przedmiocie wydania skierowania i dofinansowania pobytu w Domu Seniora "[...]" w W. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. UZASADNIENIE Pismem z [...] marca 2020 r., znak: [...], Burmistrz Miasta W. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta K. przez wskazanie Prezydenta Miasta K. jako organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku W. K. w przedmiocie wydania skierowania i dofinansowania pobytu w Domu Seniora "[...]" w W. W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Miasta W. stwierdził m.in., że wnioskodawca od maja 2019 r. przebywa w Domu Seniora "[...]" w W., jednak jak wynika z dokumentacji, poprzednio jego stałym miejscem zameldowania było miasto K. (czasowe zameldowanie u syna w lokalu w K. przy ul. [...]). Organ wskazał, że właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa ta nie definiuje pojęcia "miejsca zamieszkania", dlatego należy odwołać się do przepisów ogólnych. Przepis art. 25 k.c. przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej rozumie miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd co do tego, że miejsce stałego pobytu jest to miejsce, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby bez względu na adres zameldowania. Stosownie zaś do treści art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki (...) właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się więc dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. W ocenie organu wnioskodawca nadal wykazuje zamiar i chęć powrotu do K. Tam bowiem posiada najbliższą rodzinę i z tym miastem jest związany emocjonalnie. Mimo przebywania w W., nie wymeldował się z adresu w K., co wskazuje na jego czasowe przebywanie na terenie W. Ponadto ze stanu faktycznego sprawy wynika, że nie mają tu zastosowania wyjątki od reguły uzależniającej właściwość organu pomocy społecznej od miejsca pobytu osoby wnioskującej, wyrażone w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Fakt przebywania wnioskodawcy w prywatnym Domu Pomocy Społecznej nie zmienia właściwości organu do rozpatrzenia złożonego wniosku. Umieszczenie bowiem w prywatnym domu pomocy społecznej, tj. w placówce, która zaspakaja przede wszystkim potrzeby związane z opieką i pielęgnacją, nie wiąże się ze zmianą miejsca zamieszkania. Pobyt w takiej placówce jest z zasady pobytem tymczasowym, w każdej chwili każdy przebywający w takim ośrodku może cofnąć swoją zgodę na pobyt, a także w każdej chwili mogą ustać przesłanki umieszczenia tej osoby w domu pomocy społecznej. Wnioskodawca, przed zamieszkaniem w prywatnym Domu Seniora w W., przebywał u swojego syna w K., tam nadal posiada zameldowanie, tam też skupiało się jego centrum życiowe. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Prezydent Miasta K. wskazał, że zmienił się stan faktyczny przedmiotowej sprawy. Jak wynika z protokołu sporządzonego [...] czerwca 2020 r., wnioskodawca wycofał wniosek z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie skierowania i dofinansowania bezterminowego pobytu w Domu Seniora w W. Ponadto, opuścił Dom Seniora w W., a następnie zamieszkał u syna, w lokalu w K., przy ul. [...], i mieszka tam do chwili obecnej. Tym samym, w ocenie organu, postępowanie jest bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 poz. 256, ze zm., dalej jako "k.p.a."), spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (a także o właściwość), o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Zgodnie z treścią art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W tej sytuacji należy odwołać się do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W myśl art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe: 1. jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2. w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3. gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że przedmiot postępowania administracyjnego, tj. skierowanie i dofinansowanie pobytu w Domu Seniora "[...]" w W. W. K. dotyczył wyłącznie praw ściśle związanych z jego osobą. Postępowanie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość staje się natomiast bezprzedmiotowe, gdy istniejący w chwili wszczęcia postępowania spór o to, kto jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej przestał istnieć. Jak wynika z pisma Prezydenta Miasta K. z [...] lipca 2020 r. oraz dołączonego do niego protokołu z [...] czerwca 2020 r., W. K. wycofał swój wniosek z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie skierowania i dofinansowania pobytu w Domu Seniora w W. Wobec powyższego, postępowanie sądowe wszczęte na wniosek Burmistrza Miasta W. należy uznać za bezprzedmiotowe. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 193 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.