I OSK 1260/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji C w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 538/07 o odrzuceniu skargi Fundacji C w [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia całodobowej placówki opiekuńczej postanawia oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 maja 2007 r. odrzucił skargę Fundacji C w [...] od decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej. W uzasadnieniu wskazał, że skarga Fundacji dotyczy decyzji wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, dlatego zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) objęta jest wpisem stosunkowym w wysokości 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, tj. 400 zł. Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.), lecz nie w zakresie udzielenia pomocy społecznej. Dlatego w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2007 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wpisu kwotą 200 zł. W odpowiedzi pełnomocnik Fundacji poinformował, że wpis w kwocie 200 zł został uiszczony w dniu 21 lutego 2007 r. W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że wpis nie został uzupełniony, a zatem skarga podlega odrzuceniu jako nieopłacona, na podstawie art. 220 § 3 ustawy P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia (zatytułowaną "zażalenie"), wniosła Fundacja C, reprezentowana przez adwokata, wnosząc o jego uchylenie i nadanie biegu skardze. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: 1) § 2 ust. 6 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie, 2) art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a., przez jego błędną wykładnię i nieprzyjęcie, że skarga jest wolna od wpisu. Zdaniem autora skargi kasacyjnej niniejsza sprawa dotyczy zezwolenia na prowadzenie działalności, a zatem podlega wpisowi w wysokości 200 zł, zgodnie z § 2 ust. 6 cyt. rozporządzenia, stanowiącym przepis szczególny wobec jego § 1. Niezależnie od powyższego pełnomocnik Fundacji podkreślił, że działania Fundacji mieszczą się w zakresie pomocy i opieki społecznej, zatem wszelkie czynności dotyczące tej działalności wolne są od kosztów sądowych. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Fundacji wskazał, że zgodnie z art. 131 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, pisma sądowe powinny być sprecyzowane w sposób jednoznaczny. Takiego wymogu nie spełnia zdaniem skarżącego zarządzenie z dnia 17 kwietnia 2007 r. Sąd winien był jednoznacznie poinformować stronę, że oprócz uiszczonej kwoty 200 zł należy uiścić dodatkowo kwotę 200 zł, ewentualnie jasno wskazać, że wpis wynosi łącznie 400 zł. W związku z tym pełnomocnik Fundacji sformułował dodatkowy zarzut naruszenia art. 125 w związku z art. 131 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, przez błędne wezwanie strony do uiszczenia wpisu sądowego, jak również zarzut naruszenia § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez błędną jego wykładnię. Podkreślił także, że WSA w Gliwicach błędnie uznał wniesiony środek zaskarżenia za skargę kasacyjną, gdyż jest on zażaleniem na postanowienie z dnia 29 maja 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu tego wynika, że zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych uzależnione jest od przedmiotu zaskarżonej czynności lub bezczynności organu administracji, nie zaś od zakresu działalności danej osoby lub jednostki organizacyjnej. Należy podkreślić, że zwolnienie spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej od wpisu sądowego związane jest z ochroną osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Bezzasadne byłoby objęcie tą ochroną także podmiotów, które same nie korzystają z pomocy i opieki społecznej, a jedynie prowadzą działalność w tym zakresie. Dla zwolnienia od kosztów sądowych nie ma zatem znaczenia fakt, iż Fundacja C prowadzi działalność w zakresie pomocy i opieki społecznej, a jedynie treść zaskarżonej decyzji. Decyzja ta dotyczy natomiast kary pieniężnej za prowadzenie określonej działalności bez wymaganego zezwolenia. Z tego względu zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a. uznać należy za nieuzasadniony. Ponadto wspomnieć należy, iż strona kwestionująca zasadność wezwania do uiszczenia wpisu sądowego winna dochodzić swoich racji w drodze zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału dotyczące tej kwestii. Z tego uprawnienia Fundacja C jednak nie skorzystała. Zgodnie z art. 230 ustawy P.p.s.a., w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, pobiera się wpis stosunkowy. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Wzajemne relacje przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zatem znaczenia przy rozstrzyganiu, jaki rodzaj wpisu należy pobrać w danej sprawie, bowiem określa to sama ustawa P.p.s.a. Zaskarżona przez Fundację C decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymuje w mocy decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, zatem dotyczy należności pieniężnej. Sąd I instancji słusznie zatem uznał, że do ustalenia wpisu w niniejszej sprawie zastosowanie ma § 1 pkt 1 rozporządzenia. Niezasadny jest zatem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu. W konsekwencji, chybiony jest także zarzut dotyczący obrazy § 2 ust. 6 rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie. NSA nie przychylił się także do poglądu autora skargi kasacyjnej, jakoby Sąd I instancji naruszył art. 125 w związku z 131 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Pierwszy z powołanych przepisów dotyczy pism procesowych składanych przez strony w postępowaniu cywilnym, drugi natomiast zawiera upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do określenia szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę. Kwestie te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na marginesie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 173 § 1 ustawy P.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Postanowienie o odrzuceniu skargi, zamykające stronie do drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy, jest orzeczeniem kończącym postępowanie. Zatem wniesione przez pełnomocnika skarżącego zażalenie musiałoby podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalne. Jednak wobec spełnienia warunków formalnych przewidzianych dla skargi kasacyjnej, zarówno Sąd I instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny postanowiły uznać wniesione przez pełnomocnika Fundacji C pismo z dnia 14 czerwca 2007 r. za skargę kasacyjną, mimo jego błędnego oznaczenia jako zażalenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.