II FSK 1182/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J. K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2006 r., sygn. akt: I SA/Go 2040/05 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia oddalić wniosek. UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2006 r., sygn. akt: I SA/Go 2040/05, oddalającego skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...], znak: [...], w przedmiocie podatku dochodowego za 1998 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach J. K. wniósł wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji z dnia 30 [...]. Okoliczności stanowiące podstawę tego orzeczenia nie uległy zmianie, co uzasadnia kontynuowanie ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez organ albo sąd pierwszej instancji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, a więc zarówno wyroku wydanego po rozpoznaniu skargi (uwzględniającego albo oddalającego skargę), jak i postanowień o odrzuceniu skargi albo umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku uwzględnienia skargi sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 152 p.p.s.a., ma obowiązek określić, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to, które niewątpliwie ma ten sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wobec powyższego należy uznać za niedopuszczalne, aby Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wypowiadał się w postępowaniu wpadkowym w kwestii, która została już przesądzona w zaskarżonym do tego Sądu wyroku sądu pierwszej instancji. Inaczej jest natomiast w przypadku rozstrzygnięć sądu pierwszej instancji negatywnych dla strony skarżącej np.: przy oddaleniu skargi. W takich okolicznościach brak możliwości odpowiedniego stosowania przepisów o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności pozbawiałoby skarżącego ochrony tymczasowej w toku całego postępowania kasacyjnego. Analiza systemowa omawianych przepisów pozwala przyjąć, że regulacja zawarta w art. 152 p.p.s.a. wyłącza możliwość odpowiedniego stosowania przepisów art. 61 § 3-5 p.p.s.a. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 193 p.p.s.a. tylko w odniesieniu do spraw, w których sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i wypowiedział się, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W pozostałych sytuacjach przepisy art. 61 § 3-5 p.p.s.a. mają przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odpowiednie zastosowanie. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, a zatem dopuszczalne jest rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnić należy, że w przepisie tym chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ciąży na stronie. Uzasadnienie tego wniosku powinno wskazywać konkretne zdarzenia, na podstawie których sąd będzie mógł wywieść, że wstrzymanie wykonania danego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do skarżącego. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu zawartego w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności uniemożliwia jego merytoryczną ocenę przez sąd administracyjny. Należy zaznaczyć, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w przypadku, gdy występują w sprawie przesłanki, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Nie wystarczające jest bowiem stwierdzenie, że okoliczności stanowiące podstawę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji nie uległy zmianie. Wobec powyższego niemożliwe było merytoryczne rozpoznanie tego wniosku. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.