II GPP 7/11

SENTENCJA Dnia 7 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1307/11 ze skargi M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania UZASADNIENIE I Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1307/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] marca 2011 r., w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. II Pismem z dnia 10 listopada 2011 r. M. S. wniósł skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1307/11. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny przewlekłości postępowania polegającej na wielokrotnym nieuzasadnionym i bezprawnym przekroczeniu terminu na sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w niniejszej sprawie i na doręczenie tegoż uzasadnienia skarżącemu na piśmie pod wskazany przez niego adres; 2. wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaleceń Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu i nakazanie podjęcia działań mających na celu niezwłoczne sporządzenie uzasadnienia na piśmie do wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1307/11 oraz doręczenie tegoż wyroku wraz z uzasadnieniem na piśmie skarżącemu na adres wskazany w nagłówku niniejszej skargi; 3. zasądzenie od Skarbu Państwa na skarżącego kwoty 10.000 zł tytułem odszkodowania za występującą w sprawie przewlekłość postępowania sądowego; 4. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi na przewlekłość, tj. kwoty 100 zł. Skarżący podał, że w dniu 17 sierpnia 2011 r. zapadł w jego sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i tego samego dnia został przez niego złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Termin na sporządzenie uzasadnienia upłynął w dniu 31 sierpnia 2011 r. i do dnia złożenia skargi na przewlekłość został przekroczony już pięć razy. Uzasadniając żądanie zasądzenia na jego rzecz kwoty 10.000 zł skarżący podał, że sprawa dotyczy wyniku egzaminu adwokackiego, a zaistniała w związku z przewlekłością sytuacja powoduje, że nie może on planować dalszej kariery zawodowej, co naraża go na szkodę majątkową, której obecnie nie jest w stanie oszacować. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Dla uwzględnienia skargi konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do treści art. 2 powołanej wyżej ustawy – o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, charakter sprawy stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt OPP 52/04, LEX nr 151238; z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II GPP 2/09, treść dostępna na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przenosząc te ogólne rozważanie na grunt rozpoznawanej skargi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie nastąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarga na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] marca 2011 r., została nadana przez organ do Sądu pierwszej instancji listem poleconym w dniu 6 czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego), a wpłynęła do biura podawczego w dniu 9 czerwca 2011 r., co wynika z prezentaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wydał w tej sprawie wyrok oddalający skargę w dniu 17 sierpnia 2011 r. i w tym samym dniu został złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Tego też dnia sędziemu sprawozdawcy przedłożono akta w celu sporządzenia uzasadnienia orzeczenia. Ze znajdującej się w aktach sprawy karty doręczenia akt do uzasadnienia (k. 94) wynika, że sporządzone w rękopisie uzasadnienie, w dniu 9 września zostało przepisane, po czym, w związku z urlopem sędziego sprawozdawcy, niezbędnych w nim korekt dokonano w dniu 14 listopada 2011 r. Następnego dnia uzasadnienie zostało podpisane przez sędziego sprawozdawcę w imieniu własnym oraz w zastępstwie sędziego korzystającego z urlopu. W dniu 16 listopada 2011 r. pod uzasadnieniem został złożony trzeci podpis i tego dnia odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany skarżącemu. Oznacza to, że od dnia wpłynięcia skargi do Sądu pierwszej instancji do dnia wysłania odpisu orzeczenia skarżącemu upłynęło niecałe 6 miesięcy. Mając na uwadze zasadę rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w postępowaniu prowadzonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1307/11 nie można mówić o zwłoce (przewlekłości postępowania). Na ocenę tę nie wpływa wskazywane przez skarżącego uchybienie w terminowości sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 17 sierpnia 2011 r. Ocenie podlega bowiem czas trwania całości postępowania, a nie terminowość podejmowania przez sąd poszczególnych czynności – chyba że opóźnienie w wykonaniu tych czynności jest tak znaczne, iż powoduje przewlekłość całego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt III SPP 14/09, LEX nr 551875), co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sadowym aprobowany jest pogląd, iż nie jest celem postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania stwierdzenie faktu przewlekłości i ewentualne zasądzenie odpowiedniego odszkodowania. Skarga ma charakter wstępny i stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą trwałej przewlekłości postępowania. Jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu, czemu służy zarówno samo stwierdzenie przewlekłości postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy), jak też możliwość zalecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3 ustawy). Skarga ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2011 r. o sygn. akt II GPP 2/11). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie wystąpiła. Ze wskazanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 2