III FZ 563/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1648/21, w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 września 2021 r., nr SKO.Pod/4140/833/2021, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. postanawia: odrzucić zażalenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z 9 grudnia 2021 r., I SA/Kr 1648/21, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wezwał J. J. do uiszczenia brakującego wpisu od skargi uprzednio złożonej w sprawie, w terminie 7 od dnia otrzymania odpisu zarządzenia. W reakcji na powyższe pismem z 21 stycznia 2022 r. skarżący złożył zażalenie, w treści wnosząc o jego natychmiastowe uchylenie w całości. W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący zawarł argumentację następującej treści: "Konstytucja, Konwencje. Obowiązujące przepisy prawne inne ustawy. Od przestępstw ściganych z urzędu nie przysługuje żadna opłata". Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 23 lutego 2022 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez oznaczenie numeru PESEL oraz zwięzłe uzasadnienie zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pismem z 29 kwietnia 2022 r. skarżący wskazał, że PESEL "jest odpowiedni", zaś jako uzasadnienie - "Konstytucja, ratyfikowane konwencje i inne ustawy". Zarządzeniem z 2 czerwca 2022 r. sędzia sprawozdawca w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie polecił nadać bieg zażaleniu, a następnie zarządzeniem z 27 września 2022 r. Przewodniczący Wydziału tego sądu zdecydował o przedstawieniu zażalenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zażalenie winno zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie oraz zwięzłe uzasadnienie, jak również czynić zadość wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, w tym zgodnie z 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wskazywać numer PESEL, ilekroć stanowi pierwsze pismo w sprawie. Jeżeli we wniesionym przez stronę zażaleniu nie dochowano warunków formalnych, w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sankcję niezachowania ww. wymogów zażalenia oraz terminu do jego wniesienia przewiduje art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci zażalenie, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci je temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Z uwagi na fakt, że skarżący wystąpił z zażaleniem na rozstrzygnięcie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie bez wskazania numeru PESEL (uprzednio niezawartego w skardze), a nadto nie wskazując zwięzłego uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia (brak jakiegokolwiek odniesienia się do potencjalnej wadliwości zarządzenia), zasadnie został wezwany do uzupełnienia braku formalnego. Reakcja strony w postaci pisma z 29 kwietnia 2022 r. nie mogła być uznana za czyniącą zadość obowiązkowi procesowemu. Stwierdzono jedynie, że numer PESEL skarżącego "jest odpowiedni", a uzasadnieniem zażalenia są "Konstytucja, ratyfikowane konwencje i inne ustawy". Wprawdzie zażalenie objęte badaniem nie było pierwszym pismem procesowym w sprawie, bowiem uprzednio wniesiona została skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, brak wskazania numeru PESEL przez stronę oraz wezwania do jego wskazania na uprzednim etapie postępowania wywołać winny ocenę, że skoro w kolejnym piśmie procesowym strona dalej nie wskazała numeru PESEL, a brak ten został przez wojewódzki sąd administracyjny wychwycony poprzez wezwanie do jego podania, na stronie ciążył obowiązek wywiązania się z wezwania celem nieponoszenia negatywnych skutków procesowych. Odnosząc się do kwestii braku zawarcia zwięzłego uzasadnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że należy rozróżnić sytuację braku uzasadnienia środka zaskarżenia od uzasadnienia lakonicznego, nieodnoszącego się do sedna problemu czy obarczonego innym rodzajem wady, ale podlegającego ocenie na etapie merytorycznego rozpoznania zażalenia. W ocenie składu orzekającego, wobec specyfiki środka odwoławczego w postaci zażalenia oraz charakteru inicjowanego przezeń postępowania (wykluczona możliwość odpowiedniego stosowania regulacji art. 174 czy 176 p.p.s.a. i tym samym brak związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami zażalenia czy zgłoszonymi zarzutami), tylko całkowity brak uzasadnienia tego środka zaskarżenia może być kwalifikowany jako niespełniający wymogów formalnych stawianych temu pismu procesowemu, co w zależności od ogólnej oceny okoliczności sprawy prowadzić może bądź do wszczęcia procedury sanacyjnej takiego środka zaskarżenia, bądź jego odrzucenia. W niniejszej sprawie lektura zażalenia wniesionego w sprawie nie pozwala na wyprowadzenie wnioskowania co do intencji i racji kierujących skarżącym. Prezentowana przez stronę postawa świadczy raczej o próbie zaskarżenia każdej inicjatywy procesowej sądu, niezależnie od jakichkolwiek racjonalnych powodów, których skądinąd skarżący nie prezentuje. Nie jest to zatem sytuacja sformułowania uzasadnienia w sposób niefrasobliwy, oscylujący wokół zagadnień irrelewantnych z punktu widzenia kontroli legalności kwestionowanego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, tylko zupełny jego brak, bowiem zwrotu "Konstytucja, ratyfikowane konwencje i inne ustawy" nie można uznać za prezentujący jakąkolwiek zawartość merytoryczną. Skądinąd sąd pierwszej instancji w analogiczny sposób ocenił zażalenie skarżącego, czemu dał wyraz, wzywając do wskazania zwięzłego uzasadnienia (pkt 1b zarządzenia z 23 lutego 2022 r. – k. 19). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uzupełnił braków formalnych w zakreślonym ustawowo terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązany był zastosować sankcję z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i zażalenie odrzucić. Sąd pierwszej instancji nie zastosował ww. sankcji mimo występowania ku temu przesłanek procesowych i zażalenie przekazał do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.