IV SAB/Wr 222/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 222/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] do załatwienia wniosku skarżącego J. M. z dnia 27 czerwca 2019 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I), stwierdził bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w rozpoznaniu wniosku skarżącego, o którym mowa w pkt. I wyroku (pkt II) oraz stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III). Odpis powyższego wyroku doręczono skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2020 r. Pismem z dnia 17 czerwca 2020 r., zgodnie z treścią postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SPP/Wr 64/20 Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K. S. Pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r. skarżący wypowiedział pełnomocnictwo w sprawie oraz złożył wniosek o wyznaczenie nowego radcy prawnego. Pismem z dnia 21 września 2020 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego A. Ł. Pismem z dnia 9 października 2020 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2020 r. Uzasadniając wniosek skarżący poinformował, że dnia 9 października 2020 r. został powiadomiony telefonicznie przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, że wyrok z dnia 12 lutego 2020 r. stał się prawomocny, zatem zachodzi przeszkoda do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wyjaśnił, że w sprawie nie została doręczona opinia, o której mowa w art. 177 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także ustanowiony wcześniej pełnomocnik nie wniósł skargi kasacyjnej. Wobec powyższego zachodzą, zdaniem skarżącego przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 19 października 2020 r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od orzeczenia zawartego w pkt. III wyroku z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 222/19. Odnośnie dochowania terminu do wniesienia skargi wyjaśniono, że pełnomocnik wyznaczony do niniejszej sprawy, w dniu 22 września 2020 r. odebrał zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnikiem. W związku z tym, termin do wniesienia skargi kasacyjnej zaczął biec od dnia 22 września 2020 r. Jak wskazał pełnomocnik, zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a., w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy radcy prawnego po wydaniu orzeczenia, wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Dodał też, że skarżący nie mógł wcześniej złożyć skargi za pomocą poprzedniego pełnomocnika, ponieważ nie podjął on żadnych czynności w sprawie tj. nie złożył ani skargi kasacyjnej ani opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika, termin do wniesienia skargi kasacyjnej został w niniejszej sprawie dochowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne przywrócenia terminu reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2326 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 §1 p.p.s.a.). W myśl art. 87 §1 - 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z dnia 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z dnia 2 października 2014 r., II OZ 1011/14). Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. W niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wniesienia skargi kasacyjnej przez drugiego pełnomocnika ustanowionego z urzędu po doręczeniu skarżącemu odpisu wyroku z uzasadnieniem. W tej sytuacji należy wskazać na treść art. 177 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się jednolity kierunek wykładni art. 177 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po wydaniu orzeczenia następuje odnowienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez liczenie tego terminu od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak skutek odnowienia ma tylko zawiadomienie pierwszego pełnomocnika z urzędu. W przypadku zatem zmiany takiego pełnomocnika z jakiejkolwiek przyczyny mocą zarządzenia organu samorządu zawodowego nie następuje ponowne odnowienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i termin ten winien być liczony od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika. Zarazem, jeżeli kolejny pełnomocnik wnosi skargę kasacyjną po upływie terminu liczonego od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika, ale w terminie 30 dni od zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu, okoliczność ta może stanowić co najwyżej podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia tej skargi (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20.01.2017r., sygn. akt II OZ 15/17; z dnia 7.07.2017r., sygn. akt II OZ 715/17; z dnia 12.09.2017r., sygn. akt II GZ 656/17; z dnia 14.12.2017r., sygn. akt I OZ 1681/17; z dnia 31.08.2018r., sygn. akt I FZ 210/18; z dnia 12.10.2018r., sygn. akt I OZ 944/18; z dnia 20.11.2018r., sygn. akt I OZ 1100/18; z dnia 25.08.2017r., sygn. akt I OZ 1248/17; z dnia 11.10.2017r., sygn. akt II OZ 1212/17). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że po doręczeniu skarżącemu odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 24 kwietnia 2020 r., stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2020 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. pismem z dnia 17 czerwca 2020 r. wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego K. S. Z powodu wniosku skarżącego o zmianę pełnomocnika z dnia 26 sierpnia 2020 r., radca prawny K. S. została zwolniona z obowiązku zastępowania skarżącego. W konsekwencji powyższego, Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych we W., pismem z dnia 21 września 2020 r. wyznaczył dla skarżącego, zgodnie z jego wnioskiem, drugiego pełnomocnika w osobie radcy prawnego A.Ł. Nowy pełnomocnik odebrał pismo o wyznaczeniu w dniu 22 września 2020r. Pełnomocnik ten wniósł skargę kasacyjną w dniu 20 października 2020 r. (data stempla pocztowego). W przedmiotowej sprawie, pierwszemu pełnomocnikowi radcy prawnemu Katarzynie Szymczak termin do wniesienia skargi kasacyjnej, w związku z art. 177 § 3 p.p.s.a., otworzył się w dniu odebrania informacji o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącego (pismo ORA z dnia 17 czerwca 2020 r.) i upływał z dniem 17 lipca 2020 r.). Nowy pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną po upływie terminu liczonego od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika, jednak otworzył mu się termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z dniem doręczenia informacji o wyznaczeniu pełnomocnikiem. Wprawdzie pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednak Sąd uznał, że wniosek taki został skutecznie złożony przez samego skarżącego. Należy też uznać, że spełniona została przesłanka z art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż ani skarżącemu, ani jego pełnomocnikowi nie można zarzucić winy rozumianej jako brak należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowych. Uchybienie terminu wynikało z realizacji przez skarżącego przysługującego mu prawa do sądu, obejmującego przyznanie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek o przywrócenie terminu za uzasadniony i w oparciu o treść art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".