II SA/Gl 1389/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, , , po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.O., Z. O. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej asystenta rodziny p o s t a n a w i a: odrzucić skargę UZASADNIENIE Rada Gminy B. (dalej: "organ") uchwałą z dnia 28 września 2020 r., nr [...], w sprawie rozpatrzenia skargi z dnia 27 lipca 2020 r. złożonej przez M. O. i Z.O. (dalej: "skarżący") dotyczącej asystenta rodziny, działając na podstawie art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a."), uznała ww. skargę za bezzasadną. Pismem z dnia 6 października 2020 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą uchwałę. W jej uzasadnieniu wskazali, że w dniu 27 lipca 2020 r. złożyli skargę dotyczącą asystenta rodziny, a organ nie odniósł się do wszystkich jej zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a w uzasadnieniu odniósł się do sytuacji życiowej skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ była niedopuszczalna, gdyż dotyczy sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") w takim wypadku sąd odrzuca skargę. Jak wynika z analizy skargi i dołączonych do niej dokumentów, istotą sprawy jest rozpatrzenie skargi, złożonej na podstawie art. 227 k.p.a., dotyczącej asystenta rodziny. Stąd też, zdaniem sądu rozpoznającego skargę przedmiotowa sprawa nie należy do spraw, które mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny. Stosownie bowiem do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W tym miejscu wskazać należy, iż przedmiotem skargi jest uchwała organu wydana na podstawie art. 229 pkt 3 k.p.a. w sprawie rozpatrzenia skargi. Zgodzić zatem należy się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w postanowieniu z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 914/20, iż podstawowym aktem prawnym regulującym instytucję skarg i wniosków jest k.p.a., który w dziale VIII opisuje takie zagadnienia jak: przedmiot skargi i wniosku, zasady ich wnoszenia (w tym kwestie dotyczące właściwości organów oraz skutków wniesienia skargi lub wniosku do organu niewłaściwego), termin i sposób załatwienia skarg i wniosków. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi - w tym przepisie przewidzianej - może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Użyte w cytowanym artykule sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż przedmiotem tej skargi mogą być także inne okoliczności w nim nie wymienione, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu. Tego typu skarga ma charakter powszechny, przysługuje bowiem w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i samorządowego. Nadto, dodać trzeba, iż do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy określone w dziale VIII k.p.a. Natomiast nie ma do nich zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Skarga przewidziana w ww. przepisach uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Sprawy skargowe rządzą się swoimi regułami. W postępowaniu tym nie występują strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków objętych działem VIII k.p.a., nie podlega zatem kontroli sądów administracyjnych. Brak kognicji sądów administracyjnych w tych sprawach nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienie NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami działu VIII k.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Co więcej, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i n. k.p.a.), ponieważ sprawy te również nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Wskazać również należy, że zaskarżona czynność przybrała formę uchwały, albowiem jest to właściwa forma dla działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy. Ponadto, uchwała podjęta w trybie postępowania skargowego regulowanego przepisami k.p.a. nie może być w żadnym wypadku kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713). W tym stanie rzeczy, wskazać należy, że skarga jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., podlega odrzuceniu.