I FZ 442/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1121/07 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. i A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 27 kwietnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego za maj 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 10 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1121/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. i A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z 27 kwietnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego za maj 2004 r. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w złożonej skardze skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadniając go jednak. Sąd mając na uwadze art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania decyzji, podkreślając, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji może zostać uwzględniony wówczas, gdy zaistnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązkiem skarżącego było wskazanie na możliwość zaistnienia tych zdarzeń w jego sytuacji. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę lub uchylenie w całości. Zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący kwestionują dokonaną przez Sąd wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. jakoby merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podatkowej możliwe było, jeżeli skarżący uzasadni wniosek, tj. uprawdopodobni, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżących o zastosowaniu przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podatkowej rozstrzyga ocena całokształtu okoliczności sprawy, które Sąd powinien uwzględnić samodzielnie podobnie, jak ma to miejsce w przypadku orzekania na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. Taka sytuacja powinna mieć miejsce tym bardziej, że skarżący nie uzasadnili wniosku. Skarżący uważają, że samo wystąpienie ze skargą do WSA zawierającą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy traktować jako czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu uniknięcia niebezpieczeństwa poniesienia znacznej szkody i zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. Dodatkowo wskazuje na to wartość przedmiotu zaskarżenia i kwota odsetek od zaległości podatkowej. Skarżący podkreślają też, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie sformułowano, że sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie jeżeli zainteresowany (skarżący) uprawdopodobni, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym brak jest wyraźnego wymogu uzasadnienia, tak jak ma to miejsce np. przy wniosku o przywrócenia terminu. Skarżący zauważają, że ich pozycja w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niekorzystna ponieważ sąd może postanowić o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji podatkowej, nawet w przypadku uzasadnienia wniosku. Zdaniem skarżących Sąd nie dokonał w ogóle oceny ich indywidualnej sytuacji. Tymczasem uwzględniając wartość przedmiotu zaskarżenia należałoby przyjąć, że brak wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej (84.179,00 zł) jest wysoce niekorzystny dla przedsiębiorcy, ponieważ – niezależnie od późniejszego, nawet korzystnego rozstrzygnięcia – pozbawia go środków finansowych, co jest szczególnie istotne w prowadzeniu działalności gospodarczej. Pobranie zobowiązań przed uprawomocnieniem się orzeczenia sądu administracyjnego decyduje o bycie przedsiębiorstwa lub co najmniej o stanie jego interesów bieżących i możliwościach rozwoju. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniesienie skargi ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zasadą jednak jest, że akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżący w żaden sposób okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uwiarygodnili. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że konieczne jest wskazanie przyczyn uzasadniających możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3. Nie jest bowiem wystarczający sam wniosek nie poparty konkretnymi faktami. Powoływane przez skarżących w zażaleniu ogólnikowo okoliczności pogorszenia sytuacji finansowej w prowadzonej działalności gospodarczej, nie są podstawą do uznania, że zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tym bardziej że nie są poparte konkretnymi spodziewanymi zdarzeniami. Sama możliwość pogorszenia kondycji finansowej przedsiębiorcy nie jest wystarczająca przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są hipotetyczne i jedynie skarżący może się ich spodziewać, dlatego też powinien wykazać taką możliwość, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Trudno bowiem odczytywać z akt sprawy konsekwencje, jakie w przyszłości mogą nastąpić w wyniku wykonania decyzji. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że konieczne jest uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, aby sąd mógł w ogóle taki wniosek merytorycznie rozpatrzyć i mieć podstawy do jego uwzględnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.) stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji de facto uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Samo zaś uzasadnienie powinno wskazywać konkretne okoliczności, zdarzenia, jakie mogą nastąpić, a które niosą zagrożenie wystąpienia niebezpieczeństw wskazanych w art. 63 § 1 p.p.s.a. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia należało stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. ----------------------- 3