II OSK 3312/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1142/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]. . UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1142/17, w wyniku rozpoznania skargi [...], uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]uchylającą decyzję Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] września 2016 r. nr [...]i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wskazaną wyżej decyzją Starosta Piaseczyński w wyniku wznowienia postępowania orzekł o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych na działkach o nr. ew. [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...], występując jednocześnie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a. ww. decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia 16 lipca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. po wniesieniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności objętych skargą, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć szkodę zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Regulację określoną w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzupełnia art. 152 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1142/17 uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2017 r., nie wypowiadając się odnośnie do jej wykonalności, co oznacza, że skuteczność tego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku została zniesiona z mocy prawa. W swoim wniosku uczestniczka postępowania wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] lipca 2015 r., stąd przedmiot żądania niepodlegający bezpośredniemu działaniu normy wynikającej z art. 152 § 1 p.p.s.a., należy ocenić jako dopuszczalny, gdyż o możliwości przyznania wnoszącej skargę kasacyjną ochrony tymczasowej w stosunku do aktu wydanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jako postępowania prowadzonego w granicach tej samej sprawy w znaczeniu materialnoprawnym przesądza treść art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że postępowanie w sprawie wstrzymania aktu dotyczyć może także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przyjęcie, że strona wnosząc do sądu administracyjnego skargę na decyzję wydaną w przedmiocie wznowienia postępowania może uzupełniająco żądać również wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej kończącej postępowanie prowadzone w trybie zwykłym, w stosunku do którego został złożony wniosek o wznowienie postępowania, nie oznacza jednakże, że zgłoszone przez [...]żądanie wstrzymania wykonania decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] lipca 2015 r. należało uznać za uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, jak też innego aktu wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, powinien posiadać uzasadnienie, w którym wnioskodawca zobowiązany jest odnieść się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wykonanie spornego aktu może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Ciężar dowodu w zakresie wykazania możliwości zaistnienia powyższej sytuacji, stanowiącej ustawową podstawę do wstrzymania wykonania aktu, spoczywa na wnioskodawcy, stąd ocena spełnienia wskazanego wymagania w bezpośredni sposób musi oddziaływać na kierunek podejmowanego przez Sąd rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie złożony do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek poza sformułowaniem samego żądania w pkt. 2 pisma stanowiącego skargę kasacyjną (wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] lipca 2015 r.) oraz podaniem jego podstawy prawnej (art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.) nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji, z której miałoby wynikać, jakie zagrożenie skarżąca wiąże z wykonywaniem przez inwestora jego praw opartych na udzielonym pozwoleniu na budowę. Przyczyny nakazujące zastosowanie ochrony tymczasowej pozostają rozłączne względem przyczyn uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, toteż argument odnoszony do niezgodności z prawem wydanego pozwolenia na budowę nie mógł zastąpić stanowiska potwierdzającego wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., które ma za zadanie przekonać Sąd co do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dodać równocześnie należy, że odstąpienie od uzasadnienia zgłoszonego wniosku, nawiązującego do wystąpienie przesłanek "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", nie może być traktowane jako brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a., gdyż nie stanowi ono elementu warunkującego jego formalną poprawność i dopuszczalność. Żaden przepis ustawy procesowej nie wymaga bowiem, by poza osnową wniosku lub żądania pismo procesowe w rozumieniu art. 46 § 1 p.p.s.a., stanowiące wniosek o wstrzymanie wykonania określonego aktu, zawierało również przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających sformułowane żądanie (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. I OZ 1131/18; postanowienie NSA z dnia 30 października 2018 r. sygn. II OZ 1071/18; postanowienie NSA z dnia 12 października 2018 r. sygn. I OZ 937/18). Naczelny Sąd Administracyjny uzupełniająco zauważa, że nie można z góry przyjąć, iż wykonanie każdej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem to inwestor, decydując się na realizację inwestycji budowlanej niejednokrotnie znacznych rozmiarów, ponosi ryzyko ewentualnego wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny. Dotyczy to również sytuacji prowadzenia robót budowlanych w trakcie toczącego się postępowania nadzwyczajnego, w ramach którego możliwe jest wzruszenie wydanego pozwolenia na budowę, a także w toku kontroli tej decyzji przez sąd. Zarówno przystąpienie przez inwestora do wykonywania decyzji objętej pozwoleniem na budowę, jak i niedogodności dla nieruchomości sąsiedniej ze strony inwestora realizującego określone zamierzenie budowlane na podstawie tej decyzji, o ile nie wykraczają ponad przeciętną miarę, nie mogą być uznane za którekolwiek z niebezpieczeństw z art. 61 § 3 p.p.s.a., stąd ciężar procesowy wykazania specyfiki zaistniałego sporu i szczególnych powodów nakazujących przerwać proces inwestycyjny na mocy orzeczenia sądu obciąża podmiot o to wnioskujący (por. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2018 r. sygn. II OZ 125/18, postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. II OZ 1461/17; postanowienie NSA z dnia 15 września 2016 r. sygn. II OZ 897/16). Skoro zatem w swoim wniosku uczestniczka postępowania nie wykazała w żaden sposób, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ze względu na prowadzenie na działkach o nr. ew. [...]robót budowlanych na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych, to brak jest podstawy do udzielenia wnioskodawczyni żądanej przez nią szczególnej formy ochrony tymczasowej wykraczającej poza dyspozycję art. 152 § 1 p.p.s.a., której skutkiem było wyłącznie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2017 r. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.