II SAB/Wa 456/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi L. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1129/18 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenia postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje skarżącemu L. M. od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych sumę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego L. M. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE L. M. (dalej: "skarżący"), pismem z dnia [...] lipca 2020 r., wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "organ", "Prezes Urzędu") w sprawie ponownego rozpatrzenia jego skargi z dnia [...] grudnia 2015 r. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez spółkę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. [...], za pośrednictwem strony internetowej [...] Skarżący wskazał, że mimo iż upłynęło ponad 16 miesięcy od zwrotu akt z sądu administracyjnego celem ponownego rozpoznania jego sprawy po wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1129/18, uchylającym decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych przez spółkę [...] sp. z o.o., organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, iż Prezes Urzędu dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, 2. stwierdzenie, iż przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., 4. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów. Skarżący stwierdził, że nie ma żadnego uzasadnienia dla tak długiego zwlekania z wydaniem stosownej decyzji. Brak załatwienia sprawy w ustawowych terminach prowadzi do tolerowania nadużyć administratora nie tylko wobec skarżącego, ale także innych podmiotów, z którymi administrator nie zawarł umowy cywilnoprawnej, a których dane są przez niego przetwarzane bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2020 r. Prezes Urzędu przedstawił przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie: Odpis prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1129/18 wraz z aktami sprawy postępowania administracyjnego został doręczony do Urzędu 19 kwietnia 2019 r. Pismem z dnia [...] maja 2020 r. skarżący przedłożył Prezesowi Urzędu ponaglenie w związku z naruszeniem określonych w art. 35 k.p.a. terminów załatwienia sprawy po wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1129/18. W odpowiedzi pismem z [...] czerwca 2020 r. Prezes Urzędu poinformował skarżącego, że w sprawie zaszła konieczność ponownego zwrócenia się do administratora danych osobowych, celem uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ [...] czerwca 2020 r. skierował do Spółki pismo wzywające do przedłożenia wyczerpujących wyjaśnień w sprawie uwzględniając m.in. okoliczności, na które zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku uchylającym decyzje organu. O skierowaniu takiego pisma poinformowano skarżącego pismem z [...] czerwca 2020 r. Wyjaśnienia Spółki doręczono organowi [...] czerwca 2020 r. W dniu [...] lipca 2020 r. strony postępowania zostały poinformowane o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] sierpnia 2020 r. Prezes Urzędu wydał decyzję administracyjną w przedmiotowej sprawie, mocą której umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na fakt, iż dane osobowe skarżącego zostały usunięte i nie są już przez Spółkę przetwarzane. W ocenie organu, mając na względzie opisane powyżej czynności, skarga na przewlekłość winna zostać oddalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z powyższym Sąd rozpoznał skargę wnioskodawcy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Przypomnieć należy, iż od dnia 25 maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, jak również rozporządzenie 2016/679, które stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa UODO, stosuje się przepisy k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. W myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym – w myśl § 3 tego przepisu – załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postepowania. Jednocześnie, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 78 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str.1, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie 2016/679"), termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą, o postępach lub efektach rozpatrywania skargi – wynosi trzy miesiące. W świetle tak nakreślonych ram prawnych, Sąd obowiązany był dokonać kontroli, czy Prezes Urzędu dopuścił się przewlekłego postępowania, bowiem nie załatwił wniosku skarżącego do dnia złożenia skargi do sądu administracyjnego, co nastąpiło w dniu 3 lipca 2020 r. Wskazać zatem należy, iż z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż odpis prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1129/18 wraz z aktami sprawy postępowania administracyjnego został doręczony organowi [...] kwietnia 2019 r. Organ zaś dokonał pierwszej czynności w postępowaniu w dniu [...] czerwca 2020 r., tj. skierował do Spółki pismo wzywające do przedłożenia wyczerpujących wyjaśnień w sprawie z uwzględnieniem m.in. okoliczności, na które zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku. O skierowaniu takiego pisma poinformowano skarżącego w dniu [...] czerwca 2020 r., zatem po upływie terminów załatwienia sprawy określonych w k.p.a., a także wynikających z art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679. Z kolei skarżący, wystąpił w dniu [...] maja 2020 r. do Prezesa Urzędu z ponagleniem, a następnie [...] lipca 2020 r. skierował skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania po wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1129/18. W konsekwencji, należało stwierdzić, że Prezes Urzędu dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, skoro podjął czynności zmierzające do jej załatwienia, z przekroczeniem terminów przewidzianych we wskazanych wyżej przepisach rozporządzenia 2016/679 oraz k.p.a. i wydał rozstrzygnięcie po złożeniu skargi do sądu administracyjnego (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a). Załatwienie wniosku po wniesieniu skargi nie zwalnia Sądu z badania przewlekłości i jej charakteru. Rozpoznanie skargi na przewlekłość organu na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości, nawet jeżeli wniosek strony został załatwiony przez organ w toku postępowania sądowego (już po wniesieniu skargi), obliguje Sąd do oceny, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), a także stwarza możliwość orzeczenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania ze skargi L. M. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych po wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1129/18, tj. prawie 14 miesięcy, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w tej sprawie miało charakter rażącego naruszenia prawa. Nie chodzi przy tym o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy też art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, oraz przepisu art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 36 k.p.a. W niniejszej sprawie, poza pismem skierowanym do Spółki w dniu [...] czerwca 2020 r. (po wpłynięciu ponaglenia skarżącego z dnia [...] maja 2020 r.) żadnych innych czynności wyjaśniających w istocie nie podjęto. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. Ustalając wysokość tej kwoty (500 zł), Sąd wziął pod uwagę znaczny okres oczekiwania na decyzję przez skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 oraz 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Podstawą przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej stanowi przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. – pkt 3 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a w pkt 4 wyroku. W ocenie Sądu, ani rodzaj i stopień zawiłości sprawy ani niezbędny nakład pracy radcy prawnego nie uzasadniał zasądzenia kosztów zastępstwa w wyższej wysokości niż stawki minimalne przewidziane w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Sąd uznał, iż niezbędne koszty postępowania stanowią: uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od dokumentu pełnomocnictwa, łącznie 597 zł.