VIII SA/Wa 560/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi S. B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej przez S. B. K. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS" lub "Organ odwoławczy") z [...] czerwca 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z [...] lutego 2020 r. o nałożeniu na Skarżącego kary porządkowej w wysokości [...] zł. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik [...]UCS" lub "Organ I instancji") wspomnianym postanowieniem nałożył na Skarżącego, będącego prezesem zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. karę porządkową na podstawie art. 262 § 1 pkt. 1 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: "op" lub "ordynacja podatkowa"). Jako podstawę faktyczną nałożenia kary wskazał, że pismami z [...] września i [...] października 2019 r. wezwał [...] sp. z o.o. (dalej: "Spółka") do przedstawienia dokumentów, które były podstawą objęcia towarów procedurą wywozu. Jako podstawę prawną takiego wezwania wskazał art. 15 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE L 269 z 10.10.2013 r.) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 10 marca 2014 r. – Prawo celne (Dz.U. z 2019 r. poz. 1169) i poinformował, że realizuje wniosek administracji celnej B. nr [...] dotyczący prowadzenia postępowania w sprawie eksportu towaru. Ponieważ wniosek ten, będący wezwaniem do wykonania określonych czynności zgodnie z art. 155 § 1 op nie został przez Spółkę wykonany, nałożona została kara, o której mowa w art. 262 § 1 op. Spółka, pismem z [...] listopada 2019 r. zaskarżyła drugie wezwanie do przedstawienia dokumentów (z [...] października 2019 r.). Dyrektor IAS, postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia. W zażaleniu na postanowienie Naczelnika [...]UCS z [...] lutego 2020 r. [...] sp. z o.o. zarzuciła naruszenie art. 252 § 1 i § 5 op, gdyż w jej ocenie nie doszło do prawidłowego wezwania prezesa zarządu Spółki. Zarzuciła też naruszenie art. 155 § 1a op w zw. z art. 187 § 3 op, gdyż żądnie przedstawienia ok. [...] sztuk oryginałów dokumentów było nadmiernie uciążliwe, oraz naruszenie art. 306 § 1-4 op przez żądanie dokumentów, które są organowi znane lub możliwe do ustalenia przez organ na podstawie posiadanych przezeń ewidencji, rejestrów. Spółka zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania przez niedokonanie ponownego wezwania do przedstawienia dokumentów, w sytuacji gdy pierwotne wezwanie było przedmiotem zaskarżenia. Dyrektor IAS, uznając zażalenie za nieuzasadnione, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. Uzasadniając to postanowienie Organ odwoławczy przedstawił prawne podstawy wezwania do przedstawienia żądanych dokumentów. Wyjaśnił, że podatnicy dokonujący eksportu towarów poza granice Unii Europejskiej zobowiązani są do dokonania odprawy celnej oraz zgłoszenia towarów w systemie we wspólnotowym systemie ECS zapewniającym administracji celnej skuteczne sprawowanie dozoru celnego, umożliwiającym eksporterom udokumentowanie wywozu towarów i zastosowanie stawki VAT 0% z tytułu eksportu towarów. Do tych zgłoszeń nie są dołączone dokumenty towarzyszące poszczególnym zgłoszeniom, takie jak wskazane w przedmiotowych wezwaniach. Nie jest więc uzasadniony zarzut działania organu w sposób uciążliwy dla podatnika, czyli zarzut naruszenia art. 155 § 1a ordynacji podatkowej. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 306 § 1-4 op, gdyż przepis ten dotyczy zaświadczeń i oświadczeń. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika [...]UCS oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: 1. naruszenie art. 262 § 1 pkt 1 i § 5 op przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie wystąpiła okoliczność uzasadniająca nałożenie na skarżącego kary porządkowej w wysokości [...] zł, gdy nie doszło do prawidłowego wezwania prezesa zarządu [...] sp. z o.o. przez organ podatkowy, w związku z czym nie może on być pociągnięty do odpowiedzialności; 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 155 § 1 a ordynacji podatkowej w zw. z art. 187 § 3 op, polegające na naruszeniu przez Organ zasady nieuciążliwości wezwań i oficjalności postepowania dowodowego w ten sposób, że żądając przedstawienia przez [...] sp. z o.o. ok. [...] sztuk oryginałów dokumentów spowodowałby konieczność oddelegowania do ich przygotowania wielu pracowników Spółki, co sparaliżowałoby jej podstawową działalność, gdyż zatrudnia ona relatywnie mało pracowników, a ponadto dokumenty te są znane Organowi, gdyż jest on w ich posiadaniu; 3. naruszenie przepisów postępowania przez niedokonanie ponownego wezwania do przedstawienia dokumentów w sytuacji, gdy pierwotne wezwanie było przedmiotem zaskarżenia; 4. naruszenie art. 306d 1-4 op poprzez żądanie przedstawienia dokumentów, które są znane organowi lub możliwe są do ustalenia przez organ na odstawie posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych, przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych, rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których organ ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne a także informacji otrzymanych od innego podmiotu publicznego na zasadach określonych w przepisach ustawy dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W odpowiedzi na skargę, Dyrektora IAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325, dalej: "ppsa"). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ppsa, kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa. Naczelnik [...]UCS był uprawniony do nałożenia na Spółkę obowiązku przedstawienia dokumentów będących w jej posiadaniu, to jest oryginałów faktur, oryginałów lub kopii wydruków zgłoszeń celnych, oryginałów lub kopii dokumentów przewozowych CMR, świadectw fitosanitarnych oraz świadectw pochodzenia towarów. Spółka jako uczestnik obrotu w eksporcie, a więc jako podmiot uczestniczący w załatwianiu formalności celnych zgodnie z art. 15 unijnego kodeksu celnego była zobowiązana dostarczyć organom celnym wszelkie wymagane dokumenty i informacje w odpowiedniej formie, jak również udziela im wszelkiej pomocy niezbędnej do zakończenia tych formalności lub kontroli. Spółka została wezwana dwukrotnie do przedłożenia dokumentów będących w jej posiadaniu, tj. wezwaniami z [...] września 2019 r. i z [...] października 2019 r. W wezwaniach wskazano podstawę prawną, jak też poinformowano o skutkach niezastosowania się do wezwania. Skuteczność rzeczywistego doręczenia tych wezwań nie została zakwestionowana, znajduje też potwierdzenie w dowodach doręczenia. Fakt złożenia zażalenia na drugie z tych wezwań, pismem z [...] listopada 2019 r. nie wpływał na ich bezskuteczność, gdyż zażalenie na to wezwanie nie przysługiwało, o czym Spółka została poinformowana postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. Mimo to Spółka nadal nie przedłożyła żadnych dokumentów, nie wnosiła o przedłużenie terminu do wykonania obowiązku, nie informowała o trudnościach z wykonaniem obowiązku, zatem zasadnie postanowieniem z [...] lutego 2020 r. nałożono na jej prezesa karę porządkową. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych by organ, w związku z zażaleniem Spółki na wezwanie i stwierdzeniem jego niedopuszczalności, miał obowiązek ponownego wezwania Spółki do wykonania obowiązków, dlatego niezasadny jest zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego wezwania do dostarczenia dokumentów. Również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 155 § 1a op. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy obowiązany jest dołożyć starań, aby wezwania strony (w tym przypadku do przedłożenia dokumentów) nie było uciążliwe. Nie może być mowy o uciążliwości, gdy organ domaga się od podmiotu będącego eksporterem dokumentów, które są podstawowymi dokumentami związanymi z dokonywanym eksportem, które powinny być wyłącznie w jego posiadaniu i powinny być przezeń przechowywane, w tym dla umożliwienia ich kontroli przez ponad 5 lat. Wszystkimi tymi dokumentami jednocześnie (oryginały faktur, CMR, zgłoszenia celne nie dysponuje jeden podmiot na terenie kraju). Wprawdzie organ dysponuje wiedzą wynikającą z żądanych dokumentów, jednak nie dysponuje nimi bezpośrednio, a więc uzasadnione jest żądanie ich przedstawienia w celu dokonania kontroli zgłoszeń celnych. Przedmiotem kontroli nie jest stan wiedzy organu wynikającej z dokonanych zgłoszeń celnych organu, ale konfrontacja tego stanu wiedzy z dokumentami źródłowymi. Nie jest też zasadny zarzut nadmiernej uciążliwości żądania. Żądanie [...] dokumentów co najwyżej kilkustronicowych (oryginałów lub kopii) nie może być uznane za nadmiernie obciążające zobowiązanego, nawet gdyby była to osoba fizyczna nie zatrudniająca pracowników. Tymczasem skarżący zarzucając nadmierną uciążliwość, posługuje się ogólnikowymi stwierdzeniami o zatrudnianiu "niewielu" pracowników i o "paraliżu podstawowej działalności spółki" nie precyzując, ilu jest tych pracowników, na czym miałby polegać ten "paraliż" działalności spółki. Przecież [...] sp. z o.o. prowadzi działalność w zakresie eksportu, co wymaga zwykle dość skomplikowanego obrotu dokumentacyjnego i sprawności organizacyjnej, a więc wyjęcie [...] dokumentów czy ich skopiowanie nie powinno stanowić wyjątkowego obciążenia. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 187 § 3 op, który to przepis dotyczy postepowania dowodowego, a wiec nie ma zastosowania w sprawie. Również nie mogły zostać naruszone przepisy art. 306 d § 1-4 op, które dotyczą wydawania zaświadczeń przez organy podatkowe, a więc nie mają zastosowania. Ponadto art. 73 prawa celnego odsyłający częściowo do stosowania przepisów ordynacji podatkowej nie wskazuje przepisów Działu VIIIa ordynacji podatkowej, a więc i art. 306d op jako mających zastosowanie w sprawach celnych. W konsekwencji niezasadności podniesionych w skardze zarzutów i braku stwierdzenia przez Sąd innych uchybień w działaniach organów, należało uznać, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że Skarżący nie zastosował się do zgodnego z prawem i nienazbyt uciążliwego obowiązku dostarczenia dokumentów. Uzasadnione zatem było zastosowanie kary porządkowej, przy czym nie była to kara nadmierna, bo bliska jednej trzeciej maksymalnego zagrożenia określonego w art. 262 § 1 op. Zatem nie doszło do naruszenia art. 262 § 1 i § 5 op. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku