II OZ 1563/17

SENTENCJA Dnia 19 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1744/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], którą została utrzymana w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], o nałożeniu na T. G. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 50000 złotych za odbiór odpadu bez dokonania zgłoszenia. Sąd, powołując się na treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wyjaśnił, jakiego rodzaju szkoda mu grozi w przypadku wykonania aktu wymierzającego karę pieniężną oraz jakie trudne do odwrócenia skutki łączą się z ewentualnym wykonaniem zaskarżonego decyzji (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Sąd wyjaśnił, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi, co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie, bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty z tytułu nałożenia kary pieniężnej zostaną zwrócone (por. postanowienie NSA z 29 października 2010 r., I FZ 317/10). W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu. Skoro, zatem skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia mu ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł T. G., wskazując na obecną trudną sytuację osobistą (pogorszenie stanu zdrowia; jedynym żywicielem rodziny; od czerwca 2017 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i pobiera jedynie zasiłek chorobowy; córka od października zaczyna naukę na uczelni wyższej). W ocenie skarżącego, wykonanie decyzji wiązałoby się dla niego z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że we wniosku skarżący nie wykazał przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ przedmiotowy wniosek nie zawiera żadnego uzasadnienia poza zawartym w nim żądaniem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Także w zażaleniu skarżący nie wskazał takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o zaistnieniu przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazując na swoją sytuację osobistą. Jednak na podstawie takiej argumentacji nie można stwierdzić jaki konkretnie wpływ na sytuację osobistą ma wykonanie zaskarżonej decyzji w postaci uiszczenia przez skarżącego 50000 złotych. Nie wiadomo jakie konkretnie skutki wywoła dla skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji i czy wywoła jakiekolwiek negatywne skutki lub znaczną szkodę. Przeciwnego wniosku nie można wyprowadzić z samej istoty wielkości nałożonej kary pieniężnej. Wymaga to bowiem przedstawienia rzetelnej sytuacji materialnej skarżącego. Niezależnie od powyższej oceny wskazania wymaga, że stosownie do treści art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1048 ze zm.) wykonanie kary pieniężnej nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (na podstawie art. 32 ust. 1 tej ustawy) ulega zawieszeniu do czasu uprawomocnienia się decyzji. Przepis ten wskazuje na określoną skutkowość decyzji, ale takiej która posiada przymiot "prawomocnej". W dacie wydania zaskarżonej decyzji Kodeks postępowania administracyjnego nie definiował pojęcia "decyzji prawomocnej". Pomimo tego nie można abstrahować, że kwestia prawomocności decyzji administracyjnej łączy się możliwością jej zaskarżenia do sądu administracyjnego (por. W. Radecki: Komentarz do art. 35 [w:] J. Jerzmański, W. Radecki: Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Komentarz. Opublikowano: LEX, 2014, Stan prawny: 2014-01-01, Rodzaj: komentarz, Numer: 8893). Ponadto na przestrzeni ostatnich dekad w związku z funkcjonowaniem sądownictwa administracyjnego ukształtował się określony standard, zgodnie z którym tylko łączne odczytanie norm prawa materialnego z przepisami K.p.a. i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że co do zasady ostateczna decyzja administracyjna podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ponadto funkcja adaptacyjna państwa, jako realizowana także w ramach władzy sądowniczej, pozwala na powiązanie pojęcia "prawomocności" decyzji administracyjnej z jej zaskarżalnością do sądu, także administracyjnego. To zaś w okolicznościach tej sprawy powinno wskazywać odpowiedni kierunek wykładni art. 269 K.p.a., odpowiadający aktualnym potrzebom wynikającym ze specyfiki obowiązującego stanu prawnego dotyczącego wzajemnych relacji pomiędzy postępowaniem administracyjnym, a sądowoadministracyjnym. Dodatkowo należy wskazać, że na takie rozumienie pojęcia decyzji prawomocnej wskazywano zarówno w doktrynie (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 15. wydanie, C.H.BECK 2017, s. 1077-1078; R. Hauser, M. Wierzbowski (red.): Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2. wydanie, C.H.BECK 2015, s. 933-936; M. Jaśkowska: Komentarz aktualizowany do art. 269 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), Opublikowano: LEX/el., 2016, Stan prawny: 2016-12-05, Rodzaj: komentarz, Numer: 519438; Cz. Martysz: Komentarz do art. 269 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan Andrzej: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, Opublikowano: LEX, 2010, Stan prawny: 2010-08-01, Rodzaj: komentarz, Numer: 85166), jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 16 marca 2017 r., II OSK 464/17; postanowienie NSA OZ z Rzeszowie z 8 marca 2000 r., SA/Rz 2073/99). W związku z tym na gruncie niniejszej sprawy należy wskazać, że z mocy samego prawa wykonanie przedmiotowej kary pieniężnej ulega zawieszeniu do czasu uprawomocnienia się decyzji. Takie też stanowisko zajął Główny Inspektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], którym odmówił na wniosek skarżącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.