IV SA/Wa 1190/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem ich zbierania i przetwarzania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Starosta [...] decyzją znak: [...] z dnia [...] października 2019r. orzekł o cofnięciu bez odszkodowania, wobec firmy Z. Sp. zo.o. z siedzibą w S., pozwolenia na prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania odpadów z uwzględnieniem zbierania i przetwarzania na terenie zakładu w S. przy ul. [...], z obowiązkiem usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności objętej pozwoleniem na własny koszt, w terminie 21 dni liczonych od dnia uprawomocnienia się decyzji organu I instancji. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, ww Spółka Z. Sp. z o.o. wniosła odwołanie podnosząc, iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 195 ustawy prawo ochrony środowiska (P.o.ś.) poprzez wadliwe uznanie, że uchybienia dotyczą eksploatacji instalacji, podczas gdy uchybienia nie dotyczyły instalacji i zostały usunięte. Wskazała, że na datę wydania decyzji przez organ I instancji wszystkie uchybienia zostały wyeliminowane, natomiast, jak jednocześnie podniosła, w decyzji tej nie wskazano, jakie postanowienia pozwolenia i przepisy zostały przez Spółkę rzekomo naruszone. Nadto, Spółka podważyła umocowanie osoby, która podpisała decyzję, do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie. Rozpoznając powyższe odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie zgodziło się z podniesionymi w nim zarzutami i w konsekwencji decyzją z dnia [...] marca 2020r. nr [...] zaskarżoną decyzję Starosty utrzymało w mocy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Z. Sp. z o.o. z siedzibą w S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do tut. Sądu skargę, zarzucając naruszenie: - art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu polegające na zaniechaniu powiadomienia Spółki o zakończeniu postępowania i brak możliwości wypowiedzenia się, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; - art.15 k.p.a. poprzez zaniechanie samodzielnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez SKO jak również brak odniesienia się do zarzutów postawionych w odwołaniu (z wyjątkiem rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej pełnomocnictwa do podpisania decyzji w imieniu Starosty); - art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (P.o.ś.) poprzez wadliwe uznanie, że stwierdzone uchybienia dotyczą eksploatacji instalacji, podczas gdy stwierdzone nieprawidłowości albo nie dotyczyły eksploatacji instalacji, albo zostały w całości usunięte, a także poprzez brak precyzyjnego wykazania, jakie postanowienia pozwolenia, przepisy ustawy P.o.ś. albo ustawy o odpadach zostały, przez podmiot korzystający ze środowiska, naruszone; - art. 47 ustawy o odpadach poprzez bezzasadne uznanie, że w sprawie istniała podstawa do cofnięcia pozwolenia bez odszkodowania, podczas gdy na datę wydania zakwestionowanej decyzji wszystkie uchybienia zostały już usunięte; - art. 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie istniejących wątpliwości, co do stanu faktycznego na korzyść Spółki, w ramach postępowania, w którym organ wydał decyzję polegającą na odebraniu uprawnienia Spółce; - art. 78 § 2 w zw. z art. 77 § 2 i art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. oraz 124 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności poprzez niewłączenie do akt sprawy, w drodze postanowienia dowodów, na podstawie których zostało oparte rozstrzygnięcie, a także nierozstrzygnięcie wniosku o dopuszczenie dowodu z przeprowadzenia oględzin na okoliczność usunięcia wszystkich uchybień przez Spółkę. W uzupełnieniu skargi w piśmie z dnia 7 maja 2020r. (8 maja 2020r.- data wpływu do organu) skarżąca Spółka dodatkowo podniosła, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez jednego członka zarządu H. C. (niepełna reprezentacja zgodnie z KRS). Tym samym nie było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji SKO w [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, co do meritum podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo przyznało, iż faktycznie Kolegium rozpoznając sprawę nie zauważyło, iż odwołanie nie zostało podpisane przez wszystkie uprawnione/zobowiązane do powyższej czynności podmioty. Jednakże po złożeniu skargi zwróciło się do Spółki w celu potwierdzenie skuteczności ww odwołania w drodze konwalidacji czynności dokonanej przez falsus procurator. Odpowiadając na wezwanie, Spółka jednak, w piśmie z dnia 19 maja 2020r., nie dokonała potwierdzenia powyższej czynności co, jak wskazało Kolegium, powoduje, że odwołanie jest bezskuteczne. Przy czym, jak dodatkowo wskazał organ odwoławczy, w sytuacji kiedy Spółka dokona potwierdzenia skuteczności odwołania dokonanego przez falsus procuratora na etapie postępowania sądowego, Kolegium podtrzymuje dotychczasowe stanowisko i wnosi o oddalenie skargi. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, iż nie może uznać skargi zgodnie z art. 54 ustawy p.p.s.a. z uwagi na brak możliwości uwzględniania skargi w całości. Skarżąca bowiem żąda uchylenia decyzji organu I instancji, która w ocenie Kolegium jest prawidłowa, zgodna ze stanem faktycznym i nie narusza obowiązującego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja podlegała stwierdzeniu nieważności, albowiem została wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W orzecznictwie i nauce za utrwalony uchodzi pogląd, zgodnie z którym wydanie decyzji przez organ odwoławczy na skutek niepodpisanego odwołania stanowi wadę nieważności decyzji organu odwoławczego wyczerpującą przesłankę braku podstawy prawnej (zob. wyrok NSA z 18 maja 1994 r., sygn. akt SA/Gd 2365/93, LEX nr 25940, A. Matan [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, wyd. III, LEX/el. 2010, teza III.2 lit. g). Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W aktach sprawy znajduje się co prawda pismo procesowe zatytułowane "odwołanie", jednak nie zostało ono opatrzone podpisem wszystkich osób do tego zobowiązanych - niepełna reprezentacja zgodnie z KRS. Analizując akta administracyjne sprawy Sąd bowiem stwierdził, zgodnie ze stanowiskiem zarówno skarżącej jak i organu, że wniesione przez skarżącą Spółkę odwołanie na ww decyzję Starosty z dnia [...] października 2019r., nie zostało podpisane przez wszystkie uprawnione osoby (akta administracyjne). Natomiast w świetle art. 63 § 3 k.p.a. każde podanie, a do tego rodzaju pism zaliczyć należy także odwołanie, musi być podpisane przez jego autora. Podpis ten może być własnoręczny bądź – jeżeli pismo nosi formę dokumentu elektronicznego – elektroniczny. Brak podpisu autora podania zalicza się do braków usuwalnych, który podlega w procedurze sanacyjnej, uruchamianej w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1901/17, LEX nr 2450427; wyrok WSA w Gdańsku z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 39/17, LEX nr 2278566). W tej sprawie wskazanego braku jednak nie usunięto, a mimo to organ przeprowadził postępowanie odwoławcze, procedował więc z urzędu. Odwołanie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów, nie jest natomiast odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozpoznanie odwołania niepodpisanego przez stronę stanowi wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a więc dotkniętej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. obwarowaną sankcją nieważności. Brak podpisu strony na odwołaniu należy więc uznać za brak istotny, tzn. taki, którego nieusunięcie uniemożliwi nadanie odwołaniu dalszego biegu. Rozpoznając niepodpisane odwołanie, a więc wniesione nieskutecznie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działało bez podstawy prawnej, a co za tym idzie, jak wyżej wskazano, w sprawie wystąpiła przesłanka stwierdzenia nieważności postanowienia, określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Ustalenie z kolei, że decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa, czyni bezprzedmiotowym obowiązek odniesienia się do poszczególnych zarzutów skargi. Stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu z powodu rażącego naruszenia prawa powoduje bowiem powrót sprawy do tego etapu administracyjnego postępowania, w ramach którego organ będzie zobligowany wezwać, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., wnoszącego pismo do usunięcia, w terminie siedmiu dni, braku formalnego odwołania przez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania, co – jeśli nastąpi usunięcie braku formalnego – będzie stanowiło podstawę do rozpatrzenia odwołania. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, w pkt 1 wyroku, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, co jednocześnie uniemożliwiało przeprowadzenie przez Sąd oceny zasadności zawartych w skardze zarzutów. Zgodnie zaś z art. 200 w zw z art. 205 powołanej ustawy Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki koszty postępowania, w tym obejmujące także koszty zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym wraz z uiszczoną opłatą skarbową w kwocie 17 zł od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika.