IV SA/Gl 481/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej oddala skargę. UZASADNIENIE W dniu 24 stycznia 2017 r. do Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. wpłynęło pismo z Kancelarii Prezydenta RP Biuro Interwencji Pomocy Prawnej, sygn. sprawy: [...] w którym J. P. zwrócił się z prośbą o pomoc w uzyskaniu świadczenia pieniężnego oraz ryczałtu energetycznego przysługującego osobom, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla kamiennego, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. 2017r., poz. 1376 j.t.) oraz uzyskania urzędowego potwierdzenia określającego rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej. Interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wnioskodawca argumentował tym, że w/w zaświadczenie jest mu potrzebne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu uzyskania przeliczenie emerytury. Nadto wnioskował do Prezydenta o awans do stopnia oficerskiego. Postanowieniem Nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. z dnia [...] odmówiono J.P. wydania zaświadczenia o żądanej treści. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 49 ust. 1 d pkt 6 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej, art. 217 §1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano m.in., że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że ewidencja wnioskodawcy (karta ewidencyjna) została protokolarnie zniszczona 23 maja 2006 r. [...] pozycja w protokole nr [...] zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lipca 2004 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej (Dz. U. 2004 r. Nr 162, poz. 162) karty ewidencyjne osób skreślonych z ewidencji wojskowej przechowuje się w archiwum wojskowej komendy uzupełnień w układzie wg. roczników w porządku alfabetycznym do końca roku kalendarzowego, w którym osoby te będące mężczyznami kończą siedemdziesiąt lat życia. Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie wniósł zażalenie, podnosząc te same argumenty co we wniosku o wydanie zaświadczenia, dalej utrzymując, że ciężko pracował w "Służbie Polsce" przy odbudowie kraju, za co domaga się wypłacenia należnych pieniędzy. Nadto skarżący podnosił, że przedmiotowa sprawa toczy się już kilka lat. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1d pkt 6 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1534 ze zm.) Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. postanowił zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że w ewidencji Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. nie znajdują się jakiekolwiek dowody potwierdzające, aby wnioskodawca dnia 1 kwietnia 1951 r. został powołany do pracy w "Służbie Polsce" przy odbudowie kraju, która trwała 4 miesiące, tj. od dnia 1 kwietnia 1951 r. do dnia 1 sierpnia 1951 r., a przedmiotem świadczenia pracy była budowa "[...]". Organ zauważył, iż istnieje obowiązek gromadzenia i posiadania takiej dokumentacji przez wojskowe organy administracji jakimi są wojskowe komendy uzupełnień, jednakże jak już wspomniano zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lipca 2004 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej (Dz. U. 2004 r. Nr 162, poz.1699) karty ewidencyjne osób skreślonych z ewidencji wojskowej przechowuje się w archiwum wojskowej komendy uzupełnień w układzie wg. roczników w porządku alfabetycznym do końca roku kalendarzowego, w którym osoby te będące mężczyznami kończą siedemdziesiąt lat życia. Stąd też, mając na uwadze § 22 ust. 1 cytowanego rozporządzenia karty ewidencyjne przechowywane w archiwum wojskowej komendy uzupełnień po upływie okresów ich przechowywania niszczy się protokolarnie w terminie do dnia 1 kwietnia następnego roku kalendarzowego. Co prawda w/w rozporządzenie uchylono dnia 23 kwietnia 2006 r., niemniej jednak uchwalone rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej (Dz. U. Nr 122, poz. 848), które przewidywało w § 54 pkt 1, że karty ewidencyjne osób skreślonych z ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu terenowym przechowuje się w archiwum wojskowej komendy uzupełnień w układzie według roczników, w porządku alfabetycznym, do końca roku kalendarzowego, w którym osoby te kończą osiemdziesiąt lat życia, weszło w życie dopiero w dniu 25 lipca 2006r., tj. już po zniszczeniu karty ewidencyjnej. Organ nadmienił, że niezależnie od powyższego (karta została zniszczona przed wejściem w życie nowego rozporządzenia) w dniu zniszczenia karty ewidencyjnej wnioskodawcy, tj. dnia 23 maja 2006 r. przesłanka dotycząca wieku została spełniona. Ponadto zniszczenie karty ewidencyjnej mogło już nastąpić po dniu 01.01.2003 r. zgodnie z § 13 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 63/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 lutego 1994 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia ewidencji wojskowej oraz przenoszenia do rezerwy niektórych grup poborowych (Dz. Rozk. MON z 1994 r. poz. 1), a po dniu 19.07.2004 r., na podstawie przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lipca 2004 r., bowiem wnioskodawca w roku kalendarzowym 2002 skończył 70 lat, z ukończeniem których w/w przepisy przewidywały jej protokolarne zniszczenie. Organ odwoławczy zaznaczył, że w trybie art. 218 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. przeprowadził w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. W pierwszej kolejności w celu ustalenia, czy istnieje jakakolwiek dokumentacja potwierdzająca, że wnioskodawca pracował w ramach Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w [...] Brygadzie zwrócono się do następujących podmiotów i instytucji: dnia 26 stycznia 2017 r. do [...] dnia 31 stycznia 2017 r. do Archiwum Państwowego w K.; dnia 31 stycznia 2017 r. do Centralnego Archiwum Wojskowego w W.; dnia 31 stycznia 2017 r. do Ogólnopolskiego Związku Represjonowanych Politycznie Żołnierzy Batalionów Budowlanych w B.. Organ odwoławczy podniósł, iż w lutym 2017 r. organ I instancji otrzymał negatywne odpowiedzi od w/w instytucji, przy czym [...] wskazał, że w niniejszej sprawie należy zwrócić się do A S.A. w K. Celem wyczerpania postępowania dowodowego dnia 10 lutego 2017 r. zwrócono się do w/w podmiotu, skąd otrzymano negatywną odpowiedź z dnia 10 marca 2017 r. Organ podkreślił, że w trybie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego wezwano wnioskodawcę do stawienia się dnia 9 lutego 2017 r. celem uzupełnienia materiału dowodowego, a także zaproszono przedstawicieli Związku Represjonowanych Politycznie Żołnierzy - Górników Zarząd Okręgu w B. w celu zasięgnięcia opinii jako właściwego stowarzyszenia zrzeszającego były górników zawodowych. Na tą okoliczność sporządzono notatkę służbową z dnia 9 lutego 2017 r. Na spotkaniu zarówno wnioskodawca jak i przedstawiciele w/w stowarzyszenia nie przedłożyli żadnych dokumentów potwierdzających fakt przymusowego zatrudnienia wnioskodawcy w ramach zastępczej służby wojskowej. Przedstawiciele zawnioskowali, aby w przedmiotowej sprawie skierować pismo do Wojskowego Archiwum Okręgu [...] w W. Organ odwoławczy nadmienił, iż zwrócono się do Archiwum Wojskowego w O. jako instytucji właściwej, skąd organ I instancji otrzymał również odpowiedź negatywną. Podsumowując - w ocenie organu odwoławczego - zebrany w toku postępowania materiał dowodowy w postaci dwóch zdjęć przesłanych wraz z pismami wnioskodawcy z Kancelarii Prezydenta RP nie daje podstaw do wydania postanowienia o wydaniu zaświadczenia o żądanej treści, a co za tym idzie w tej sytuacji organ I instancji w trybie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem nr [...] z dnia [...] zasadnie odmówił wydania żądanego zaświadczenia wnioskodawcy J. P., a to z uwagi na niemożność spełnienia żądania odnośnie treści zaświadczenia, ze względu na brak posiadanych przez organ dowodów potwierdzających okoliczności wskazane przez wnioskodawcę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący J. P. wyraził nie zadowolenie z treści skarżonego aktu. Skarżący podniósł, że dowodów dotyczących jego osoby związanych z przymusowym zatrudnieniem w brygadzie SP prawdopodobnie nie będzie lub celowo nie zostały sporządzone ponieważ do pracy dowożono brygady ludzi całymi plutonami bezpośrednio na plac budowy i pracowników przymusowych odbierał od dowódcy plutonu bezpośrednio Kierownik Budowy nie ewidencjonował czasu pracy każdej osoby indywidualnie jak to ma miejsce w przypadku zatrudnienia w normalnych warunkach. Skarżący wskazał, iż najlepszym dowodem mojej pracy na rzecz brygad SP są zdjęcia, które są wykonane na terenie zakwaterowania brygady. Widać na zdjęciach namioty oraz ludzi, którzy ze skarżącym pracowali w owym czasie. Domagał pozytywnego załatwienia sprawy dotyczącej uzyskania świadczenia pieniężnego oraz ryczałtu energetycznego przysługującego osobom, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługującym żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla kamiennego, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz.U.2017 r., poz. 1376 j.t.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Stroną postępowanie o wydanie zaświadczenia jest tylko wnioskodawca. Zaświadczenie jedynie potwierdza określone fakty lub stan prawny, a nie kreuje nowego. Zauważyć należy, iż cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż zaświadczenie które jedynie potwierdza, a nie kreuje określonego stanu rzeczy nie wpływa na prawa i obowiązki innych osób niż osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Problematykę wydawania zaświadczeń w ogólności regulują przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zwanego dalej k.p.a. w Dziale VII w artykułach 217 - 220. Wynika z nich m.in., że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiegająca się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z jednym z przypadków odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści mamy do czynienia wówczas, gdy nie można spełnić żądania odnośnie treści zaświadczenia, ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, w której organy przeprowadziły wnikliwe i wyczerpujące postępowanie wyjaśniające. Żądane w niniejszej sprawie zaświadczenie wydaje się na podstawie ewidencji wojskowej, dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę, opinii właściwego stowarzyszenia, archiwów, instytucji i innych podmiotów, które potwierdzają okoliczność przymusowego zatrudnienia (§ 1 ust. 2 cyt. rozporządzenia). W niniejszej sprawie, mimo zachowania należytej staranności przez organy administracji wojskowej, nie uzyskano żadnych dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wnioskodawca wywodzi skutki prawne. Ewidencja prowadzona przez Komendanta WKU, a także inne zebrane dowody (wyżej już wymienione) nie potwierdzają, że skarżący w okresie od 01 kwietnia do 01 sierpnia 1951 r. przymusowo pracował w kopalni węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu lub batalionach budowlanych. Skoro żądanie skarżącego nie znalazło oparcia w prowadzonej ewidencji i dokumentach posiadanych przez organy orzekające w sprawie, orzeczenie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści było zasadne. Konkludując przyjdzie wskazać, że Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy omawianego tu aktu prawnego. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy w sposób dostateczny wykazał, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonym orzeczeniu argumentacja zapadłego rozstrzygnięcia nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia. Reasumując w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności sprawy. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a.