III U 522/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III U 522/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 9 stycznia 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie: </strong> </p> <p>Przewodnicząca: sędzia Grażyna Załęska-Bartkowiak</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2025 r. w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z odwołania <span class="anon-block">K. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>o wypłatę emerytury</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania <span class="anon-block">K. S.</span> </strong> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>z dnia 16 sierpnia 2024 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->orzeka:</strong> </p> <p>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że wznawia wypłatę świadczeń należnych <span class="anon-block">K. S.</span> za okres od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r.</p> <p> <em> <!-- -->Grażyna Załęska-Bartkowiak</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III U 522/24</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 16 sierpnia 2024 r. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">P.</span> odmówił prawa do wypłaty zaległego świadczenia przysługującego <span class="anon-block">K. S.</span> za okres od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r.</p> <p>Odwołanie w imieniu <span class="anon-block">K. S.</span> (ubezwłasnowolnionej całkowicie) wniosła jej doradca tymczasowy <span class="anon-block">M. S.</span> (uprawniona do reprezentowania przed Sądem). Wniosła o wypłatę zaległych świadczeń.</p> <p>W odpowiedzi organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">K. S.</span> <span class="anon-block">urodziła się dnia (...)</span> </p> <p>Decyzją z dnia 3 grudnia 2015 r. uzyskała prawo do emerytury, począwszy od dnia 1 listopada 2015 r.</p> <p>W dniu 8 kwietnia 2022 r. <span class="anon-block">K. S.</span> złożyła wniosek o wypłatę emerytury na adres: <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span> za pośrednictwem poczty. Należności w okresie od września 2022 r. do stycznia 2023 r. były podejmowane nieterminowo, po kilku próbach przekazania. W związku z tym – ZUS pismem z dnia 28 lipca 2023 r. zwrócił się do <span class="anon-block">K. S.</span> o poświadczenie dalszego istnienia prawa do pobierania świadczeń, przesyłając do wypełnienia formularz i odesłania go w ciągu 14 dni od otrzymania. Korespondencja ta także nie została odebrana przez <span class="anon-block">K. S.</span>. Wobec powyższego ZUS decyzją z dnia 25 sierpnia 2023 r. wstrzymał wypłatę emerytury, począwszy od 1 września 2023 r.</p> <p>Dnia 20 września 2023 r. wpłynęło do ZUS pismo od <span class="anon-block">M. S.</span> (siostrzenicy) opisujące stan zdrowia psychicznego <span class="anon-block">K. S.</span>. Jednocześnie <span class="anon-block">M. S.</span> wnosiła o udzielenie informacji, jakie czynności ma podjąć, aby emerytura była nadal wypłacana.</p> <p>Pismem z dnia 29 września 2023 r. ZUS poinformował <span class="anon-block">M. S.</span> o konieczności zainicjowania sprawy o całkowite ubezwłasnowolnienie <span class="anon-block">K. S.</span> i ustanowienie dla niej opiekuna prawnego.</p> <p>Dnia 24 czerwca 2024 r. <span class="anon-block">M. S.</span> złożyła do ZUS wniosek o wznowienie wypłaty zawieszonego świadczenia emerytalnego oraz wypłatę zaległych świadczeń. Poinformowała, że zainicjowała w Sądzie Okręgowym w Ostrołęce sprawę o ubezwłasnowolnienie <span class="anon-block">K. S.</span> oraz złożyła odpis postanowienia tego Sądu z dnia 7 czerwca 2024 r. o ustanowieniu jej doradcą tymczasowym (I Ns 62/24).</p> <p>Decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. ZUS wznowił wypłatę emerytury <span class="anon-block">K. S.</span> od 1 czerwca 2024 r. Natomiast decyzją z dnia 19 lipca 2024 r. odmówił <span class="anon-block">M. S.</span> prawa do wypłaty świadczenia za okres wsteczny tj. od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r. ponieważ nie zostało wówczas potwierdzone istnienia dalszego prawa do świadczenia.</p> <p>Dnia 26 lipca 2024 r. <span class="anon-block">M. S.</span> złożyła kolejny wniosek o wypłatę zaległego świadczenia emerytalnego <span class="anon-block">K. S.</span>.</p> <p>Zaskarżoną decyzją z dnia 16 sierpnia 2024 r. ZUS ponownie odmówił <span class="anon-block">M. S.</span> prawa do wypłaty świadczenia za okres wsteczny tj. od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że <span class="anon-block">M. S.</span> jest uprawniona do zainicjowania przedmiotowej sprawy w imieniu <span class="anon-block">K. S.</span> i reprezentowania jej w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 7 czerwca 2024 r. została ustanowiona w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 548;art. 548 § 1)">art. 548 § 1 k.p.c.</a> doradcą tymczasowym <span class="anon-block">K. S.</span> w celu ochrony jej osoby i mienia, w szczególności podejmowania decyzji dotyczących wszelkich praw związanych z leczeniem, reprezentowania przed sądami i organami administracji publicznej (k.35 a.e.).</p> <p>Postanowieniem z dnia 23 października 2024 r. <span class="anon-block">K. S.</span> została ubezwłasnowolniona całkowicie z powodu choroby psychicznej (k. 17 a.s.).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 550;art. 550 § 1;art. 550 § 1 pkt. 2)">art. 550 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> – postanowienie o ustanowieniu doradcy tymczasowego traci moc z chwilą, gdy na skutek orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu ustanowiony został opiekun lub kurator.</p> <p>Do chwili orzekania w niniejszej sprawie opiekun prawny nie został ustanowiony, gdyż aktualnie w Sądzie Rejonowym w Pułtusku toczy się postępowanie o ustanowienie dla <span class="anon-block">K. S.</span> opiekuna prawnego w osobie <span class="anon-block">M. S.</span>. Sprawa jest w toku (k. 23 a.s.).</p> <p>Przechodząc do meritum sporu, wskazać należy, że podstawą wstrzymania wypłaty świadczeń dla <span class="anon-block">K. S.</span> był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 134;art. 134 ust. 1;art. 134 ust. 1 pkt. 5)">art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1631). Zgodnie z tym przepisem – wypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od organu rentowego.</p> <p>Bezsporne jest bowiem w sprawie, że organ rentowy wysyłał należne odwołującej świadczenie na wskazany przez nią adres, a <span class="anon-block">K. S.</span> świadczeń nie odbierała. Wobec powyższego prawidłowe było działanie ZUS polegające na wysłaniu do odwołującej do wypełnienia formularza o poświadczeniu dalszego istnienia prawa do pobierania świadczeń.</p> <p> <span class="anon-block">K. S.</span> jest uprawniona do emerytury. Jest to zatem świadczenie wypłacane bezterminowo. Dlatego zobowiązanie do wypełnienia formularza o poświadczeniu dalszego istnienia prawa do pobierania świadczeń ma przede wszystkim na celu przeciwdziałanie pobieraniu świadczeń przez osoby nieżyjące. Z tych względów formularz ten zwany jest „poświadczeniem życia”. Ewentualnie może mieć także na celu uaktualnienie adresu świadczeniobiorcy.</p> <p>W niniejszej sprawie <span class="anon-block">K. S.</span> istotnie nie wypełniła i nie odesłała tego formularza. Jednakże Sąd miał na uwadze, że już we wrześniu 2023 r. (a więc w miesiącu, od którego zawieszono wypłatę emerytury) <span class="anon-block">M. S.</span> złożyła w ZUS pismo, w którym poinformowała, że <span class="anon-block">K. S.</span> żyje, nie zmieniła adresu, a jedyną przyczyną nieodbierania przez nią świadczeń, są jej zaburzenia psychiczne. Ostatecznie z ich powodu <span class="anon-block">K. S.</span> została całkowicie ubezwłasnowolniona. W piśmie zawarty był wniosek o wypłatę świadczeń na rzecz <span class="anon-block">K. S.</span>, gdyż od momentu wstrzymania wypłaty emerytury pozostaje na całkowitym utrzymaniu rodziny.</p> <p>Co do zasady w razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty (art. 135 ust. 1). Jednakże w ustępie 2 tegoż przepisu ustawodawca czyni wyjątek od tej zasady, wskazując, że w przypadkach określonych w <span class="underline"> <!-- -->art. 134 ust. 1 pkt 5</span> ww. ustawy wypłatę świadczeń wznawia się <span class="underline"> <!-- -->od miesiąca, w którym ją wstrzymano</span>, jednak za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty.</p> <p>Jak zatem wynika z brzmienia powyższego przepisu - w takiej sytuacji ustawodawca nie wiąże chwili wznowienia wypłaty świadczenia z dniem złożenia wniosku o wypłatę wstrzymanego świadczenia, lecz nakazuje wypłatę wstrzymanego świadczenia od miesiąca, w którym wstrzymano jego wypłatę.</p> <p>Ponieważ w niniejszej sprawie wstrzymano wypłatę świadczeń od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r., zatem wznowienie wypłaty należne jest za cały sporny okres, albowiem nie doznaje on 3-letniego ograniczenia czasowego wynikającego z art. 135 ust. 2 ww. ustawy.</p> <p>Na marginesie jedynie zauważyć należy, że ZUS winien podjąć wypłatę świadczenia już na skutek pisma <span class="anon-block">M. S.</span> z 20 września 2023 r. (k. 29 a.e.). Pismo to zawierało bowiem wszelkie informacje, których ZUS żądał od <span class="anon-block">K. S.</span> w poświadczeniu dalszego istnienia prawa do pobierania świadczeń.</p> <p>Z tych względów Sąd na mocy <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> </strong> zmienił zaskarżoną decyzję i wznowił wypłatę świadczeń należnych <span class="anon-block">K. S.</span> za okres od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r..</p> <p> <em> <!-- -->Grażyna Załęska-Bartkowiak</em> </p> </div>