II SA/Ol 950/10

SENTENCJA Dnia 15 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za wypracowane godziny ponadnormatywne postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE A.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia "[...]", nr "[...]" o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za wypracowane godziny ponadnormatywne. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ odwoławczy powinien był rozpatrzyć jego sprawę merytorycznie zgodnie ze złożonym wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2010 r. Organ II instancji nie wziął również pod uwagę, że decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za wypracowane godziny ponadnormatywne jest rozstrzygnięciem sprzecznym z art. 104 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz przepisami zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie zasad ustalania rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.Urz.MS nr 4, poz. 39). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie, a przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku jednej z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Właściwość rzeczową wojewódzkich sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zauważyć należy, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności niezbędne było zatem ustalenie czy zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu administracyjnego. Należy bowiem wskazać, iż z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 523) o Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 268 ust. 1 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, prowadzone na podstawie obowiązującej wcześniej ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. są prowadzone na podstawie obecnie obowiązującej ustawy. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowała zasady orzekania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. W Rozdziale 20 tej ustawy zostały określone zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego. Z przepisów tych wynika, iż nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego i kontroli sądu administracyjnego. Część spraw, mimo iż dotyczą stosunku służbowego, poddanych zostało orzekaniu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, zaś niektóre ze spraw służbowych w ogóle zostały wyłączone z możliwości ich zaskarżania w jakimkolwiek trybie. Zgodnie z art. 217 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy o Służbie Więziennej, przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Sprawy te są rozstrzygane przez przełożonego w formie pisemnej (art. 217 ust. 1 cyt. ustawy). W ramach formy pisemnej ustawodawca przewidział jednak różny tryb załatwiania spraw służbowych, a w konsekwencji również odmienny tryb zaskarżania rozstrzygnięć w tych sprawach. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej, jedynie sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnych, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 218 ust. 4 i ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej). Natomiast sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa oraz powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje (art. 219 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy). Zgodnie zaś z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Wobec powyższego, w obowiązującym stanie prawnym, sprawa dotycząca ekwiwalentu pieniężnego za wypracowane godziny ponadnormatywne stanowi sprawę ze stosunku służbowego, która nie jest rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie została wymieniona w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja wydana w sprawie nie mieszczącej się w zakresie ustalonym w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, to nie może ona zostać poddana kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W tej sytuacji skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia.