IV SA/Wr 454/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia 9 kwietnia 2010 r., organ I instancji, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 kpa, uznał H. B. z dniem 17 marca 2010 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że w/w spełnił ustawowe warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, natomiast nie wypełnił przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do zasiłku. W przypadku zainteresowanego suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni. W dniu 26 kwietnia 2010 r. wpłynął do PUP w K. wniosek H. B. o uzupełnienie decyzji z dnia 9 kwietnia 2010 r. Zainteresowany żądał wyjaśnienia szczegółowego pojęć prawnych art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ponadto H. B. zażądał ujawnienia dokumentów faktycznych, z których wynika, że obecnie spełnia warunki do uznania za osobę bezrobotną. Postanowieniem Starosty K. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], postanowiono uzupełnić decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...]. Zgodnie z żądaniem Strony w postanowieniu wyjaśniono znaczenie przepisów prawnych zawartych w podstawie prawnej decyzji z dnia 9 kwietnia 2010 r. oraz rozszerzono uzasadnienie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia 9 kwietnia 2010 r. Od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. H. B. złożył odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Bezrobotny zażądał poddania weryfikacji niepełnej decyzji z dnia 9 kwietnia 2010 r. "w zderzeniu" z decyzją z dnia 9 listopada 2009 r., tj. obie wydane zostały przez Dyrektora PUP w K.. Zainteresowany stwierdził, że nie jest prawdą, iż oświadczył, że jest zdolny i gotowy do podjęcia pracy. Został pouczony, że jeżeli nie podpisze jakiegokolwiek dokumentu to PUP nie podejmie żadnych czynności w zakresie wniosku. Bezrobotny stwierdził, że nie wie, czy posiada gotowość, co nie jest tożsame z tym co stwierdzono w postanowieniu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Wojewoda D. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 69. póz. 415 ze zm.), "bezrobotnym" - oznacza to osobę nie zatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru pracy, nie uczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. H. B. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. Lokalny Punkt Informacji i Konsultacji w P. Z. celem rejestracji w dniu 17 marca 2010r. Przedłożył m.in. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 3 lipca 2009 r., w którym przy ocenie niezdolności do pracy podano, że uwzględniono możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Zdolny do pracy zgodnie z wykształceniem, posiadanymi kwalifikacjami i nabytym doświadczeniem zawodowym. H. B. nie przedłożył innych dokumentów, ani zaświadczeń lekarskich wskazujących na brak zdolności do wykonywania pracy. Dokonanie przez Stronę czynności techniczno - prawnych związanych z rejestracją wskazuje, że H. B. jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia. Należy wskazać, że pozostawanie w ewidencji osób bezrobotnych jest dobrowolne i w każdej chwili osoba posiadająca status bezrobotnego może wystąpić z wnioskiem o wyłączenie z ewidencji osób bezrobotnych. Po przedłożeniu przez bezrobotnego dokumentów organ I instancji uznał, że H. B. spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i zasadnie przyznał jemu status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. 17 marca 2010 r. Kwestię przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych reguluje art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających dłużej niż 30 dni. Z akt sprawy przekazanych organowi odwoławczemu przez organ I instancji wynika, że H. B. w okresie 18. miesięcy poprzedzających dzień rejestracji nie udokumentował żadnych okresów uprawniających do nabycia prawa do zasiłku, dlatego zasadnie w zaskarżonej decyzji orzeczono o odmowie przyznania Jemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Odnosząc się do argumentów Strony dotyczących decyzji S. K. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], poinformował, że postępowanie odwoławcze w sprawie pozbawienia H. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 października 2009 r. zostało zakończone. Dlatego organ odwoławczy nie może odnieść się do zarzutów dotyczących decyzji z dnia 9 listopada 2009 r. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem H. B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu skargi, zażądał poddania weryfikacji decyzji z dnia 17 czerwca 2010 r. Skarżący stwierdził, że nie wie czy jest prawdą, że jest zdolny i gotowy do podjęcia pracy. Został pouczony, że jeżeli nie podpisze jakiegokolwiek dokumentu to PUP nie podejmie żadnych czynności w zakresie wniosku. Stwierdził, że nie wie, czy posiada gotowość, co nie jest tożsame z tym co stwierdzono w postanowieniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych decyzji. Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia jest art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis art. 2 ustawy stanowi definicję legalną pojęć zawartych w powołanej wyżej ustawie, w tym między innymi w pkt 2 pojęcia "osoby bezrobotnej". Natomiast art. 71 ust. 1 i 2 ustawy wskazuje podstawy prawne przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z tym ostatnim przepisem prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104b i art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a - c, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia, h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W myśl zaś ust. 2 tego przepisu do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy: 1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 ze zm.); 2) urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów; 3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; 4) niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; 5) za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. H. B. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. Lokalny Punkt Informacji i Konsultacji w P. Z. celem rejestracji w dniu 17 marca 2010 r. Przedłożył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 3 lipca 2009 r., w którym przy ocenie niezdolności do pracy podano, że uwzględniono możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Zdolny do pracy zgodnie z wykształceniem, posiadanymi kwalifikacjami i nabytym doświadczeniem zawodowym. Skarżący nie przedłożył w trakcie rejestracji innych dokumentów, ani zaświadczeń lekarskich wskazujących na brak zdolności do wykonywania pracy. Dokonanie przez Stronę czynności techniczno - prawnych związanych z rejestracją wskazuje, że H. B. jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia. Należy wskazać, że pozostawanie w ewidencji osób bezrobotnych jest dobrowolne i w każdej chwili osoba posiadająca status bezrobotnego może wystąpić z wnioskiem o wyłączenie z ewidencji osób bezrobotnych. Po przedłożeniu przez bezrobotnego dokumentów organ I instancji uznał, że H. B. spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i zasadnie przyznał jemu status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. 17 marca 2010 r. Kwestię przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych reguluje art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających dłużej niż 30 dni. Z akt sprawy wynika, że H. B. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji nie udokumentował żadnych okresów uprawniających do nabycia prawa do zasiłku, dlatego zasadnie w zaskarżonej decyzji orzeczono o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących wydania sprzecznej z zaskarżoną decyzją, decyzji z dnia 9 kwietnia 2010 r. Sąd uznał, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji, postępowanie odwoławcze w sprawie pozbawienia H. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 października 2009 r. nie zostało zakończone. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż skarżący spełnił ustawowe warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i na tej podstawie prawidłowo uznano go z dniem 17 marca 2010 r. za osobę bezrobotną. Powyższe stanowisko organów nie budzi wątpliwości. W ocenie Sądu, przepis art. 71 ust. 1 omawianej ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym, w szczególności uwzględnienia okresu rejestracji oraz sytuacji finansowej bezrobotnego (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2008 r. II SA/Op 401/07, LEX nr 489517). W tym stanie rzeczy podzielić należy pogląd organów, iż odwołujący w okresie 18 miesięcy przed dniem rejestracji, nie udokumentował 365 dni, o których mowa wyżej. Uznać zatem należy za organem, iż skarżący nie spełnił przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do zasiłku. Z wyżej wskazanych powodów zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.