II SA/Łd 605/20

SENTENCJA Dnia 25 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 roku sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę. m. d. UZASADNIENIE Postanowieniem z [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - w skrócie: "k.p.a." - utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Ł. z [...] r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania na wniosek J. D. w sprawie podziału nieruchomości położonej w Ł., obręb geodezyjny A ozn. nr ew. 8527 o pow. 6,2689 ha zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Miasta Ł. z [...] r., znak: [...]. Kolegium wyjaśniło, że w zażaleniu na wskazane na wstępie postanowienie J.D. podniósł, że projekt podziału nieruchomości był niezgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zarzucił, że w postępowaniu brak było opinii mieszkańców do projektowanego wówczas podziału nieruchomości. Zdaniem żalącego się postępowanie administracyjne powinno być wznowione z nakazem dla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej dokonania właściwego podziału gruntu i określenia powierzchni działek przynależnych jednakowo dla wszystkich budynków na osiedlu z tym, że drogi, parkingi i chodniki powinny być własnością wspólną, dostępne dla wszystkich mieszkańców. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało podjęte w ramach postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, w tym przypadku decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości gruntowej pozostającej w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w Ł.. Postępowanie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, którego wznowienia domaga się J.D. zostało zakończone decyzją Burmistrza Miasta Ł. z [...] sierpnia 2005 r., nr [...] Decyzja stała się ostateczna 2 września 2005 r. Na mocy tej decyzji z nieruchomości położonej w Ł., obręb geodezyjny A, oznaczonej nr ewidencyjnym działki 8527 o pow. 6,2689 ha, zostały wydzielone działki gruntu z terenem niezbędnym do prawidłowego korzystania z budynków wielorodzinnych, działek pod drogi wewnętrzne oraz działek z terenem niezbędnym do korzystania z trafostacji. Kolegium wskazało dalej, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił J. D., któremu wraz z żoną B. D. przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w budynku posadowionym na działce nr 8527/9 o pow. 0,3055 ha pozostającej w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, a następnie na mocy aktu notarialnego z 2012 r. odrębne własnościowe prawo do lokalu. Organ II instancji wskazał, że J.D. jako podstawę prawną wniosku o wznowienie postępowania wskazał okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednak zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., wniosek o wznowienie powinien zostać złożony w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej uprzednio nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Z akt sprawy wynika, że żalący się wiedzę o wydaniu decyzji o podziale posiadał od 28 października 2019 r., jest to data pisma skierowanego do SKO w S. w sprawie podziału gruntów [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w Ł.. Żalący się złożył wniosek 1 lutego 2020 r. (data stempla pocztowego 3 lutego 2020 r.) o wznowienie postępowania z przekroczeniem miesięcznego terminu. Skoro zatem wniosek żalącego się o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem ustawowego terminu na jego złożenie, zasadnie organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. W konsekwencji odmowy wznowienia postępowania Kolegium stwierdziło, że nie jest możliwe odniesienie się do zarzutów merytorycznych podniesionych przez żalącego się względem decyzji zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego złożył J.D. podnosząc, że w 2005 roku firma geodezyjna dokonała podziału gruntu na Osiedlu A w Ł., nie wiadomo w jakim celu i na podstawie jakich przepisów prawnych, widać to na załączonych mapkach geodezyjnych. O podziale gruntu osiedlowego mieszkańcy właściciele mieszkań nie byli poinformowani. W rejonie położenia budynków o numerach 27-45 w większości uwzględniono istniejące ogólnodostępne, o nawierzchni asfaltowej drogi i parkingi osiedlowe jako powierzchnie osiedlowe wspólne, które nie były zaliczone do powierzchni gruntu przynależnego do budynku. Istniejące osiedlowe drogi, parkingi i chodniki były wykonane zgodnie z aktualnym w czasie budowy osiedla planem zagospodarowania przestrzennego (załącznik mapka). Firma geodezyjna prawdopodobnie pod presją Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej podczas dokonywania podziału gruntu osiedlowego przy budynkach 28, 29, 30, 32 i 45, publiczne osiedlowe drogi, parkingi i chodniki, nie przedstawiła jako powierzchnie wspólne osiedlowe, lecz powierzchnie gruntu pod tymi obiektami zostały zaliczone jako powierzchnie przynależne do budynków i w aktach notarialnych dopisane do uwłaszczanych mieszkań. W 2008 roku Zarząd [...]SM uchwałą nr 96 próbował, ignorując przepisy art. 42 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, odebrać mieszkańcom budynku nr 32 piwnice, równocześnie zatrzymując grunt jako wieczysty użytkownik. Po dwóch procesach sądowych mieszkańcy budynku właściciele mieszkań piwnice jako powierzchnie przynależne obronili. Powierzchnia przynależnego gruntu z dopisanym ponad 200% dodatkiem gruntu zabudowanym, ogólnodostępną publiczną drogą, parkingiem chodnikami i placem zabaw w procesach sądowych nie była uwzględniona i pozostała w dyspozycji [...]SM jako wieczystego użytkownika. Długotrwała dyskusja w formie korespondencji z Zarządem jak i z Radą Nadzorczą [...]SM nie zmieniła decyzji Zarządu [...]SM naruszającej przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W ocenie skarżącego podział gruntu na Osiedlu A w Ł. został dokonany przez firmę geodezyjną i zatwierdzony przez Burmistrza Miasta Ł. [...] sierpnia 2005 r., znak: [...], niezgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz z przepisami ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkalne w prawo własności tych gruntów i sprzedawanych przez Burmistrza Miasta Ł. z 60 % bonifikatą powierzchni uzbrojonej w instalacje komunalne zabudowanej publiczną osiedlową drogą, parkingiem, chodnikami i placem zabaw osobom prywatnym, właścicielom mieszkań. Skarżący podkreślił, że Burmistrz Miasta Ł. zatwierdził podział gruntu osiedlowego w roku 2005, a powołuje się na przepisy prawne z 2018 r. W 14-to letnim okresie na osiedlu znacznie przybyło powierzchni dróg, chodników i parkingów utwardzonych kostką betonową. Zatwierdzony podział gruntu w 2005 roku był i jest nieaktualny, należałoby przeprowadzić inwentaryzację i dokonać aktualizacji podziału gruntu przynależnego do mieszkań. Zdaniem skarżącego brak przepisu prawnego, na podstawie którego Burmistrz Miasta Ł. zatwierdził przedstawiony przez [...]SM podział gruntu osiedlowego w 2005 roku w taki sposób, że jedni mieszkańcy otrzymali przydział gruntu bez dodatkowych zbędnych powierzchni, a drudzy otrzymali przydział trzykrotnie większy z doliczeniem uzbrojonych w instalacje powierzchni dróg, parkingów i chodników, który został zaliczony jako grunt przynależny do uwłaszczonego mieszkania. Właściciele tych mieszkań są zmuszani do wykupu gruntu z ustaloną 60 % bonifikatą przy spłacie całości w 2019 r. oraz zmniejszającą co rok o 10 % bonifikatą przez następne 5 lat, lub spłacać w postaci rat przez 20 lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa. Na wstępnie należy dodatkowo wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wskazania przy tym wymaga, że pomimo tego, że skarżący wskazał w skardze na decyzję Burmistrza Miasta Ł. z [...] sierpnia 2005 r., nr [...], to jego intencją było zaskarżenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...]. Potwierdza to również treść pisma skarżącego z 10 sierpnia 2020 r., będącego odpowiedzią na wezwanie sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przystępując do rozważań w rozpoznawanej sprawie wyjaśnić warto, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma zastosowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, a więc gdy nie ma możliwości zaskarżenia ich w trybie zwyczajnym (wyr. NSA z dnia 29 czerwca 2016 r., I OSK 3061/14, CBOSA). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową polegającą na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli mają miejsce przyczyny wznowienia taksatywnie określone w przepisach prawa procesowego (Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne z kazusami, (red.) R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2017, s. 158). W przepisach art. 145-145b k.p.a. wskazane zostały przesłanki stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Tryb wznowienia reguluje art. 148 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Z powyższego wynika, że strona, która dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania powinna w terminie miesiąca od tego dnia złożyć stosowny wniosek. Miesięczny termin jest terminem ustawowym (materialnym), którego uchybienie nie podlega przywróceniu. W związku z tym ograniczeniem czasowym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie przez organ administracji publicznej, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia zatem merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. W wyroku z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 550/15 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dochowanie terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. powinno podlegać badaniu we wstępnym etapie postępowania wznowieniowego i niedopełnienie tego wymogu skutkuje odmową wznowienia postępowania. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W niniejszej sprawie Kolegium przyjęło, że skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta Ł. z [...] sierpnia 2005 r., znak: [...] w piśmie z 1 lutego 2020 r. Stosownie zatem do przepisu art. 148 § 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania skarżący winien wnieść się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o decyzji. Kolegium przyjęło również, że skarżący już w piśmie z 28 października 2019 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazał, że podział gruntu został zatwierdzony w 2005 r., a mieszkańcy nie byli o tym powiadomieni. Do powyższego pisma skarżący załączył m.in.: 1) kopię mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem działki, nr 8527 – KW [...], na którym widnieje informacja, że "niniejszy projekt podziału nieruchomości został zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...].08.2005 r. Nr [...]" (załącznik nr 1); 2) kopię pisma [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w Ł. z 1 października 2019 r. (L. dz. [...]), skierowanego do skarżącego, w którym wskazano, że "Wydzielenie przedmiotowej działki gruntu przynależnej do budynku nr 32 na os. A nr 32 nastąpiło w 2005 roku na podstawie Decyzji Burmistrza Ł. nr [...] z dnia [...].08.2005 roku." (załącznik nr 3); 3) kopię pisma Mieszkańców os. A bud. 32 z 9 października 2019 r. (których skarżący był przedstawicielem), skierowanego do Burmistrza Miasta Ł., w którym powołano się na datę i numer decyzji podziałowej (załącznik nr 6). Powyższe zdaniem organu odwoławczego oznacza, że skarżący wiedział o wydaniu decyzji Burmistrza Ł. z [...] sierpnia 2005 r., nr [...], przynajmniej od 28 października 2019 r., a więc nie zachował miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. W ocenie Sądu, chociaż końcowa konstatacja o niezachowaniu miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jest prawidłowa, to zdaniem Sądu należy przyjąć odmienne daty mające wpływ na ocenę zachowania terminu. Po pierwsze, poza sporem pozostaje fakt, że skarżący w sposób wyraźny sformułował żądanie wznowienia postępowania w piśmie z dnia 1 lutego 2020 r. Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu tego, że pismo z dnia 1 lutego 2020 r. stanowi odpowiedź na wezwanie Kolegium z dnia 29 stycznia 2020 r. do wypowiedzenia się, czy pisma z dnia 28 października 2019 r. i z dnia 14 grudnia 2019 r. należy traktować jako odwołanie od kwestionowanej decyzji czy też wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Sprecyzowanie przez stronę żądania w terminie wskazanym przez organ w ocenie Sądu wywołuje ten skutek, że już wcześniejsze pisma winny zostać uznane za zawierające żądanie wznowienia postępowania. Oznacza to, że w świetle treści pisma Kolegium z dnia 29 stycznia 2020 r. należałoby przyjąć, że żądanie zostało wniesione już w dniu 28 października 2019 r., a nie 1 lutego 2020 r. Po drugie, analiza akt administracyjnych daje podstawy do przyjęcia, że skarżący wiedział o wydaniu decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości znacznie wcześniej niż przywołana przez organ data 28 października 2019 r. I tak, już pismem z dnia 16 lutego 2009 r. J.D. zwracał się do Spółdzielni Mieszkaniowej o "udostępnienie dokumentów dotyczących podziału gruntu na os. A". W piśmie z dnia 16 marca 2009 r. skierowanym do Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej skarżący wskazał, że "podział gruntów z 2005 r. jest sprzeczny z przepisami ustawy". Następnie w piśmie z dnia 14 kwietnia 2009 r. adresowanym do skarżącego Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej w związku z zarzutami dotyczącymi prawidłowości inwentaryzacji piwnic i wydzielenia działki przynależnej do budynku Oś. A 32, wskazała, że "wykonany przez Spółdzielnię projekt podziału nieruchomości na poszczególne działki (...) wykonany został prawidłowo, zgodnie z cyt. wyżej przepisem prawa, bowiem został on zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta Ł.". Również w piśmie z dnia 16 września 2019 r. mieszkańcy budynku nr 32 (skarżący J.D. występował jako "osoba do kontaktu") wyraźnie wskazali, że "plan podziału gruntów Osiedla A zatwierdzony przez Burmistrza Miasta Ł. w 2005 roku jest nieaktualny". Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że skarżący posiadał wiedzę o wydaniu przez Burmistrza Miasta Ł. decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości w roku 2005 już co najmniej od roku 2009. W ocenie tut. Sądu zawarty w art. 148§2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania, tj. przede wszystkim odnośnie do nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy (wyr. WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2020 r., II SA/Wa 2015/19, CBOSA). Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, gdyż w takim przypadku za wystarczające uznać należy powzięcie informacji, czego dana decyzja dotyczy (wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 r., II OSK 714/08, CBOSA oraz wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., II OSK 2445/15, CBOSA). Dowiedzenie się oznacza zatem powzięcie wiadomości o wydaniu rozstrzygnięcia, a w związku z tym jest to pewne zdarzenie określane jako akt wiedzy (fakt intelektualny). Tym samym w takim przypadku nie ma znaczenia sama świadomość, że powinno się być stroną danego postępowania, ale akt wiedzy, iż taka decyzja została wydana (wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., II GSK 791/16, CBOSA). Reasumując, skoro żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie 10 lat od dat składania pism, z których wynika, że skarżący miał wiedzę o wydaniu przez Burmistrza Miasta Ł. decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (2009 r.), stwierdzić należy, że istniała przeszkoda formalna do wznowienia postępowania, a zatem mimo błędnego uzasadnienia organy obu instancji zasadnie orzekły o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Końcowo wskazać wypada, że z analizy zarzutów formułowanych zarówno w skardze, jak i w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego wynika, że zarzuca on decyzji Burmistrza Ł. z [...] sierpnia 2005 r. wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, co może być przedmiotem rozważań jedynie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji podziałowej w trybie art. 156 i n. k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi , na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. dc