II OSK 837/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. W. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 738/17 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. wstrzymać wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...]; 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] marca 2020 r., nr [...]. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 738/17 oddalił skargę A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. W. (dalej: skarżąca). Pismem z dnia 2 grudnia 2020 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] marca 2020 r., nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], ustalając wysokość grzywny na kwotę 63.438,60 zł. Skarżąca zaskarżyła przedmiotowe postanowienie, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]. Skarżąca wniosła skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która otrzymała sygnaturę akt VII SA/Wa 1298/20 i do chwili wniesienia niniejszego wniosku nie została rozpoznana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Wprawdzie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji zapadło już postanowienie z dnia 5 lipca 2017 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszym postępowaniu, to jednak należy przyjąć, iż rozbiórka przedmiotowego obiektu może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Należy podzielić ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że nakaz rozbiórki, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach dotyczących nakazu rozbiórki, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady bowiem wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt II OZ 785/12, LEX nr 1328885). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. Odnośnie zaś wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], wskazać należy, że nie jest możliwe w postępowaniu dotyczącym rozbiórki obiektu wstrzymanie wykonania aktu wydanego w prowadzonym przez organy administracji postępowaniu egzekucyjnym. Są to bowiem dwa odrębne postępowania administracyjne i nie ma w tej sytuacji zastosowanie brzmienie zdania trzeciego art. 61 § 3 P.p.s.a. Ochrony tymczasowej w postępowaniu egzekucyjnym skarżąca winna szukać w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt VII SA/Wa 1298/20, a nie w postępowaniu niniejszym, które dotyczy nakazu rozbiórki. Z tego też względu postanowiono jak w punkcie 2 sentencji.