II OZ 998/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. i D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 377/20 odrzucające sprzeciw M. S i D. S. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 377/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.) odrzucił sprzeciw M. S. i D. S. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że pismem z dnia 26 czerwca 2020 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do usunięcia braków formalnych sprzeciwu przez nadesłanie numeru PESEL skarżących oraz złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Ww. wezwanie prawidłowo doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 2 lipca 2020 r. Dalej Sąd Wojewódzki stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych sprzeciwu doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 2 lipca 2020 r. Termin do usunięcia braków formalnych sprzeciwu upłynął zatem w dniu 9 lipca 2020 r. W piśmie z dnia 2 lipca 2020 r. pełnomocnik podał numery PESEL skarżących. Jednocześnie poinformował, że do sprzeciwu zostało dołączone pełnomocnictwo, z którego treści jednoznacznie wynika, że dotyczy sprzeciwu od określonej decyzji Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Sprzeciw taki wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jest to zatem pełnomocnictwo do reprezentowania skarżących przed Sądem Administracyjnym, a nie przed innym organem. Do pisma załączył odpis pełnomocnictwa dołączonego do sprzeciwu. Sąd Wojewódzki zaznaczył, że udzielając pełnomocnictwa do działania w poszczególnej sprawie, mocodawca powinien wskazać sąd, przed którym pełnomocnik miałby działać, a ponadto doprecyzować, o jaką konkretnie sprawę chodzi, np. poprzez wskazanie nazwy organu administracyjnego oraz daty i numeru skarżonej decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 24.06.2008 r. I FSK 516/08). Oceniając przedłożone przez pełnomocnika pismo wraz z odpisem pełnomocnictwa Sąd przyjął, że udzielona przez niego odpowiedź nie stanowi realizacji wezwania Sądu. Z przedłożonego dokumentu nie wynika upoważnienie do reprezentowania skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, na który to wymóg wyraźnie wskazano w wezwaniu. Z art. 36 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że w treści pełnomocnictwa procesowego powinno zostać zawarte upoważnienie do działania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący zarzucając naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a przez jego wadliwe zastosowanie, podczas gdy wszelkie braki formalne sprzeciwu od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, zatem odrzucenie sprzeciwu jest bezpodstawne; 2. art. 36 p.p.s.a. polegające na jego błędnej wykładni, a mianowicie na uznaniu, że udzielając pełnomocnictwa do działania w poszczególnej sprawie, mocodawca powinien wskazać sąd, przed którym miałby działać pełnomocnik, podczas gdy właściwość rzeczowa rozpatrzenia sprzeciwu wynika wprost z przepisów p.p.s.a., zatem wskazanie sądu administracyjnego w treści pełnomocnictwa nie jest warunkiem koniecznym jego poprawności. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżących podniósł, że z treści złożonego pełnomocnictwa wynika, że sprzeciw dotyczy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Co więcej, wskazano, że sprzeciw taki wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji przedłożone pełnomocnictwo dotyczy reprezentowania skarżących przed sądem administracyjnym, a nie przed innym organem. Strona skarżąca dalej podtrzymuje stanowisko ujawnione w piśmie z dnia 2.07.2020r. Sam ustawodawca wskazał w art. 64a p.p.s.a., że: "od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Ponadto, w art. 64d § 1. p.p.s.a. "Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji". Zatem, w przepisach szczególnych ustawodawca sam wskazał sąd rzeczowo właściwy - Wojewódzki Sąd Administracyjny. Rozdział 3a p.p.s.a. jest więc uszczegółowieniem art. 3 § 2a p.p.s.a., który expressis verbis podaje, że "Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego." Dalej wskazano, że Sąd przytoczył także fragment z komentarza do p.p.s.a. pod red. T. Wosia, które miało służyć poparciu jego poglądu. W tym fragmencie podaje się, że obok sądu, przed którym pełnomocnik miałby działać, powinno być wskazane, o jaką konkretną sprawę chodzi - np. poprzez wskazanie nazwy organu administracyjnego, daty i numeru skarżonej decyzji administracyjnej. W przedłożonym pełnomocnictwie zaznaczono organ, wskazano sygnaturę sprawy oraz podano, jakiego środka prawnego pełnomocnictwo dotyczy - sprzeciwu. Potwierdzenie stanowiska Sądu, wskazanego w zaskarżonym postanowieniu, byłoby jednoznaczne z zatwierdzeniem nadmiernego rygoryzmu procesowego, skutecznie ograniczającego prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednocześnie stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, iż złożone wraz ze sprzeciwem pełnomocnictwo nie czyni zadość wymaganiom ustawowym i zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2020 r. na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych sprzeciwu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu, poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do występowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnym. W wykonaniu powyższego wezwania, pełnomocnik skarżących wskazał, że "do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo, z którego treści jednoznacznie wynika, że dotyczy sprzeciwu od określonej decyzji Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowalnego. Sprzeciw taki wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jest to zatem pełnomocnictwo do reprezentowania skarżących przed Sądem Administracyjnym, a nie przed innym organem". Dodatkowo do akt sprawy załączył pełnomocnictwo, które swą treścią jest tożsame z pełnomocnictwem złożonym uprzednio. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożone do akt sprawy pełnomocnictwo o treści "Niniejszym ustanawiam adwokata T. B. moim pełnomocnikiem w sprawie: sprzeciwu od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z [...].05.2020 r. [...] a także we wszystkich instancjach z prawem substytucji" jest pełnomocnictwem do prowadzenia konkretnej sprawy, indywidualizującym tą sprawę w sposób dostateczny. Określenie w pełnomocnictwie, że dotyczy ono sprzeciwu skarżących od zaskarżonej decyzji ze wskazaniem na datę jej wydania oraz jej numer, określa sprawę w sposób wystarczający. Zauważyć przy tym należy, że przedmiotowe pełnomocnictwo załączone zostało do sprzeciwu wyraźnie adresowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W takim stanie sprawy uprawnione było potraktowanie pełnomocnictwa jako "pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw". – w rozumieniu art. 36 pkt 2 p.p.s.a. Wbrew temu co zaznaczył Sąd Wojewódzki, z art. 36 p.p.s.a. nie wynika jednoznacznie jakie elementy powinno zawierać treść różnych rodzajowo pełnomocnictw wymienionych w tym przepisie. O ile istotną treścią pełnomocnictwa ogólnego (art. 36 pkt 1 p.p.s.a.) jest upoważnienie do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, to pełnomocnictwo przewidziane w art. 36 pkt 2 p.p.s.a. stanowi upoważnienie do prowadzenia poszczególnych spraw. Niewątpliwie więc podstawowym wymogiem pełnomocnictwa z art. 36 pkt 2 p.p.s.a jest skonkretyzowanie przedmiotu sprawy sądowoadministracyjnej. Jeżeli w samym pełnomocnictwie doprecyzowano, że dotyczy ono sprawy sprzeciwu od konkretnej decyzji, to tym samym była oczywista kwestia właściwości sądu administracyjnego. Tymczasem powołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzeczenie o sygn. I FSK 516/08 dotyczyło innej sytuacji, gdy złożone pełnomocnictwo nie wskazywało sądu, przed którym pełnomocnik miał działać, ani też nie precyzowało sprawy przez podanie nazwy organu administracyjnego, daty oraz numeru zaskarżonej decyzji. Z tych względów należało uznać, że w sprawie nie wystąpiły takie braki formalne, które uniemożliwiły nadanie pismu strony właściwego biegu, a w konsekwencji niezasadne było zastosowanie rygoru z art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodzić się należało ze stanowiskiem strony, że odrzucenie sprzeciwu w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi przejaw nadmiernego rygoryzmu procesowego, ograniczającego konstytucyjne prawo do sądu. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.